Các phái yoga

Vào thế kỷ thứ hai trước Công nguyên, Patanjali (Bố Đàn Già Lý) tổng hợp các phương pháp tu tập yoga và biên soạn cuốn "Kinh Yoga" (Yoga Sutra)[ghi chú 1], từ đó hình thành "Tám bước tu tập yoga nổi tiếng", tức tám phương diện tu tập: (1) Giới cấm (giới), (2) Tinh tấn (cố gắng), (3) Tư thế, (4) Điều hòa hơi thở, (5) Kiểm soát giác quan, (6) Tập trung (chú tâm), (7) Thiền định (nhập tịnh), (8) Tam ma địa.
Truyền thống từ hai nghìn năm trước, cuốn "Kinh Yoga" vốn được coi là chuẩn mực, đã mở ra cho chúng ta thấy rằng yoga là sự tu tập toàn diện về thân, tâm, linh, cần phối hợp nhiều phương pháp khác nhau để đạt được giải thoát. Người xưa nhận ra rằng nhiều công phu đều hỗ trợ tu tập, ví dụ như ăn uống hợp lý, luật lệ, làm điều thiện (karma), vận động điều chỉnh cột sống (điều thân), chú ý hơi thở (điều tức), thậm chí niệm kinh (mantra), sùng kính thượng đế (bhakti), tăng kiến thức (Jnana), thức tỉnh năng lượng (kundalini), v.v., đều rất có lợi.
Tuy nhiên, nếu Patanjali còn sống, khi nhìn thấy hậu thế chia nhỏ các phương pháp tu tập thành từng phái riêng biệt, áp đặt giáo điều cứng nhắc, chắc chắn ông sẽ lắc đầu than phiền. Ông luôn nhấn mạnh tầm quan trọng của thiền định (dyana), nhập tịnh, nhưng lại ít viết về "điều thân". Rõ ràng, dù dùng các động tác mềm dẻo để điều chỉnh cột sống, từ đó điều chỉnh các trung tâm năng lượng khác nhau (tam mạc thất luân), cũng cần phải chẩn đoán và kê đơn cụ thể, mỗi động tác chỉ phù hợp với một vấn đề. Tiếc thay, ngày nay người ta không chỉ coi hình thức yoga vận động (tên chính thức là Hatha Yoga, còn gọi là Nhật Nguyệt Yoga) là toàn bộ yoga, mà còn luyện tập tất cả các tư thế (Asana) một cách máy móc mà không chẩn đoán, thực sự đã lệch khỏi con đường đúng đắn. Như thể nuốt một loạt thuốc từ tủ thuốc mà không xét kỹ. Có những danh mục như yoga giảm cân, yoga làm đẹp, v.v., thực sự đã đi xa khỏi chủ đề chính.