Theo y học cổ truyền, mùa xuân là thời kỳ dương khí sinh phát, vì vậy con người nên theo mùa, điều chỉnh chế độ ăn uống để dưỡng dương khí, giữ gìn sức khỏe. Nguyên tắc dưỡng sinh ăn uống tổng thể là: 1. Chọn thực phẩm giàu năng lượng trong lương thực chính; 2. Đảm bảo đủ protein chất lượng cao; 3. Đảm bảo đủ vitamin. Thực phẩm giàu năng lượng là những thực phẩm ngoài lương thực như gạo, ngô, ngũ cốc, thêm một lượng vừa phải đậu, lạc... Protein chất lượng cao là sữa, trứng, cá, thịt gia cầm, thịt heo, bò, cừu nạc... Rau xanh và trái cây có hàm lượng vitamin cao, ví dụ cà chua, ớt xanh chứa nhiều vitamin C, là chất quan trọng giúp tăng cường thể chất, chống bệnh tật. Dưỡng sinh mùa xuân có thể chia thành ba giai đoạn. Giai đoạn đầu mùa xuân: thời điểm giao thoa giữa đông và xuân, nhiệt độ vẫn lạnh, cơ thể tiêu hao nhiều năng lượng, vì vậy nên ăn thực phẩm hơi ấm nóng. Nguyên tắc ăn uống là chọn lương thực giàu năng lượng, đồng thời bổ sung đủ protein. Ngoài gạo, ngô, ngũ cốc, có thể tăng thêm đậu, lạc, sản phẩm từ sữa... Ví dụ bữa sáng: 1 túi sữa (khoảng 250 ml), lương thực 100 gram, rau củ ăn kèm vừa đủ. Bữa trưa: lương thực 150 gram, thịt heo, bò, cừu nạc (hoặc sản phẩm từ đậu) 50 gram, rau xanh 200 gram, canh trứng hoặc canh thịt vừa đủ. Bữa tối: lương thực 100 gram, thịt trứng, cá (hoặc sản phẩm từ đậu) 50 gram, rau xanh 200 gram, 1 bát cháo đậu. Giai đoạn giữa mùa xuân: thời điểm thời tiết thay đổi lớn, nhiệt độ tăng giảm đột ngột, có thể tham khảo chế độ ăn của giai đoạn đầu mùa xuân. Khi nhiệt độ cao hơn, có thể tăng lượng rau xanh, giảm lượng thịt. Giai đoạn cuối mùa xuân: thời điểm giao thoa giữa xuân và hạ, nhiệt độ hơi nóng, vì vậy nên ăn thực phẩm thanh đạm. Nguyên tắc ăn uống là chọn thực phẩm thanh đạm, đồng thời bổ sung đủ vitamin, ví dụ nên tăng lượng rau xanh trong bữa ăn. Ví dụ bữa sáng: 250 ml đậu nành, lương thực 100 gram, rau củ ăn kèm vừa đủ. Bữa trưa: lương thực 150 gram, thịt cá trứng (hoặc sản phẩm từ đậu) 50 gram, rau xanh 250 gram, canh rau vừa đủ. Bữa tối: lương thực 100 gram, rau xanh 200 gram, 1 bát cháo gạo. Mỗi ngày, ngoài ba bữa chính, nên ăn thêm nhiều trái cây như anh đào, vì vitamin và khoáng chất trong trái cây có lợi cho tăng cường thể chất. Trong mùa xuân, nên tránh thực phẩm sống lạnh, dầu mỡ. Y học cổ truyền còn cho rằng mùa xuân là thời điểm gan khí thịnh, ăn nhiều thực phẩm chua sẽ khiến gan khí quá mạnh, tổn hại đến tỳ vị, vì vậy nên hạn chế thực phẩm chua.
|