"Thái Định Dưỡng Sinh Chủ Luận", tác giả là Vương Quốc, người xứ Ngô thời Nguyên. Vương Quốc yêu thích luyện đan, hơn nữa tinh thông y đạo, sống hơn 90 tuổi. Toàn thư gồm 16 quyển, nội dung dưỡng sinh tập trung vào ba phương diện sau:
1. Dưỡng sinh phải bắt đầu từ hôn phối, mang thai, sơ sinh, tuổi thơ. Sách này cho rằng: "Bướm bệnh không thể kết kén, hoa nở không thể kết trái." Chỉ khi cha khỏe, mẹ mạnh, tinh đầy huyết đủ, con mới có thể khỏe mạnh, sống lâu. Vì vậy, dưỡng sinh phải bắt đầu từ hôn phối, mang thai. Sau khi mang thai, phải nghiêm túc tuân thủ các cấm kỵ, tránh quan hệ vợ chồng, điều tiết cảm xúc, thận trọng lao động nghỉ ngơi, giữ tâm tình thoải mái, để hỗ trợ sự phát triển khỏe mạnh của thai nhi. Cần học theo phương pháp "Thai giáo" của Chu Văn Vương, khiến bà bầu thường xuyên nhìn các đồ vật bằng vàng ròng, các dụng cụ đựng ngũ cốc, tranh phong cảnh núi non, nghe đọc kinh sách, sử thi, để khí linh túy này nhập vào thai nhi, hỗ trợ phát triển trí tuệ của thai nhi. Sau khi sinh, phải điều dưỡng đúng cách, như lau lưỡi, bảo vệ rốn, tắm cho trẻ, uống thuốc, v.v.
2. Dưỡng sinh tuổi trưởng thành cần chú trọng dưỡng tâm. Vương Thị dựa theo tinh thần của "Hoàng Đế Nội Kinh - Tố Vấn - Linh Lan Bí Điển Luận", nhấn mạnh "Tâm là quan quân chủ... Chủ minh thì hạ an, dưỡng sinh như vậy thì sống lâu". Ông còn cho rằng, ý nghĩa trong "Trang Tử - Dưỡng Sinh Chủ" là lấy tâm làm chủ dưỡng sinh. Vì vậy, dưỡng sinh phải ưu tiên dưỡng tâm. Dưỡng tâm phải bắt đầu từ tuổi nhỏ. Khi trưởng thành, tham gia xã hội, trong giao tiếp với người khác, người giỏi dưỡng sinh phải loại bỏ dục vọng cá nhân, mở rộng tình cảm, kiềm chế nóng giận, đừng mải mê chạy theo danh lợi, "biết rõ thịnh suy thế sự mà hành xử, biết rõ năng lực mà gánh vác, không bị chi phối bởi vật chất, vì vậy tự giữ mình, vì bản phận nên tự dưỡng", không làm những việc "tài không đủ mà cố gắng suy nghĩ, sức không đủ mà cố gắng làm", giữ tâm hồn thanh thản, phòng ngừa tổn thương tinh thần và thể xác, tích tụ tinh khí, toàn thần, mới có thể sống lâu.
3. Dưỡng sinh tuổi già cần chú trọng tu dưỡng tinh thần và điều dưỡng sinh hoạt, nhấn mạnh phòng ngừa là chính. Về tu dưỡng tinh thần, sách trích lời Khổng Tử: "Khi già, khí huyết đã suy, phải cảnh giác với việc tham lam." Đề nghị loại bỏ tư tưởng tham lam, tránh "do dự, do dự mà chưa quyết, mơ mộng, giật mình mà không yên", ảnh hưởng đến sức khỏe. Sách còn lấy câu nói của Lão Tử: "Vì quá chú trọng sinh mệnh nên lại tổn hại sinh mệnh" làm cơ sở, nhấn mạnh dưỡng sinh tuổi già, nên đọc các bài thơ phá trừ ảo giác của tiền nhân, "rửa sạch những uất ức trong lòng", giữ tâm không tham cầu danh lợi, không phát sinh giận dữ vô cớ, không theo đuổi âm sắc, không mê đắm hương vị, không suy nghĩ tà ác, không đọc sách vô ích, không làm việc vội vàng, giữ tâm tĩnh lặng, tránh "nội tâm muôn việc, ngày đêm không ngừng nghỉ", "việc vui vẻ quá mức chắc chắn sẽ gây họa", tự nhiên phúc thọ dài lâu. Về điều dưỡng sinh hoạt, do tuổi già thể lực suy yếu, "thần tùy vật hóa, khí do thần tiêu, vinh vệ cáo suy, thất khiếu phản thường", càng phải chú ý, ăn uống giản dị, tiết chế quan hệ vợ chồng. Ví dụ, người già thể chất béo mạnh, quần áo, ăn uống, thuốc thang đều nên dùng sản phẩm thô sơ, thanh khiết, giảm thịt, trái cây nên ăn đào, mận, củ sen, rau nên ăn hẹ và củ cải. Khi đói nên ăn trước đồ nóng, rồi mới ăn đồ ấm, lạnh và rau quả theo mùa. Không tùy tiện ăn đồ dính, cay, nóng. Người già tuy gầy nhưng thể chất khỏe mạnh kèm theo chứng đàm, có thể xử lý giống người già thể chất mạnh. Người già thể chất gầy yếu, từ tuổi trẻ đến già, quần áo và thuốc thang đều nên dùng loại ấm, đối với các món ăn lạnh, hôi tanh, nướng, chiên, dầu mỡ, nên ăn ít. Người già thể chất béo, đại tiện thường loãng, dễ cảm lạnh, cũng có thể áp dụng phương pháp điều dưỡng như người già thể chất gầy yếu.
|
