Bảo vệ giấc ngủ theo y học cổ truyền Trung Hoa

Một trong những tác phẩm nổi tiếng về dưỡng sinh của y học cổ truyền Trung Hoa, “Dưỡng sinh tam yếu”, viết: “Ngủ ngon là niềm vui lớn nhất trong cuộc đời. Cổ nhân từng nói: ‘Không tìm phương thuốc tiên mà tìm phương thuốc ngủ... Ngủ đủ rồi thức dậy, tinh thần minh mẫn, thật chẳng khác nào người chân tu vô hạn’.” Như vậy, giấc ngủ đối với con người là điều vô cùng quan trọng. Trong quá trình sống của con người, khoảng 1/3 thời gian được dành cho chiếc gối. Giấc ngủ và sức khỏe là “bạn đời suốt đời”. Y học cổ truyền Trung Hoa luôn coi trọng khoa học ngủ nghỉ, cho rằng “ngủ và ăn là hai việc then chốt trong dưỡng sinh”, “người ngủ tốt thì ăn tốt, sống lâu”. Hai học giả Mỹ tiến hành nghiên cứu kéo dài 5 năm rưỡi trên 7.000 người, cho rằng có 7 nguyên nhân ảnh hưởng đến tuổi thọ, trong đó một yếu tố quan trọng là giấc ngủ. Ai cũng biết, con người có thể sống 7 ngày không ăn, miễn là uống nước vẫn duy trì được sự sống, nhưng nếu không ngủ suốt 7 ngày 7 đêm thì có nguy cơ mất mạng. Một nhà sinh lý học từng dùng chó thí nghiệm, mỗi ngày chỉ cho uống nước mà không cho ăn, chó sống được 25 ngày; nếu liên tục 5 ngày không cho ngủ, nhiệt độ cơ thể giảm 4–5°C, sau đó 92–143 giờ không ngủ, chó chết. Sau khi khám nghiệm tử thi, phát hiện hệ thần kinh trung ương có những thay đổi hình thái rõ rệt. Như vậy, ngủ không được lâu dài chắc chắn dẫn đến suy kiệt, kết luận này hoàn toàn hợp lý.
Không chỉ là ngủ không đủ lâu, ngay cả ngủ không đủ lâu cũng gây tổn hại lớn cho sức khỏe. Bởi vì trong tất cả các hình thức nghỉ ngơi, ngủ là hình thức nghỉ ngơi lý tưởng và toàn diện nhất. Người ta nói: “Ngủ là chất phục hồi tuyệt vời của tự nhiên”, điều này hoàn toàn đúng sự thật. Sau một đêm ngủ ngon, hầu hết mọi người thức dậy cảm thấy tinh thần sảng khoái, sức khỏe dồi dào. Trong đời sống hàng ngày, ai cũng từng trải nghiệm: khi ngủ không đủ, hôm sau cảm thấy mệt mỏi, thiếu tinh thần, đầu óc nặng nề, hiệu suất làm việc thấp, nhưng nếu sau một giấc ngủ tốt, những tình trạng này sẽ biến mất. Có người ví von: ngủ tốt như sạc pin, là “tích trữ năng lượng”. Thật vậy, sau khi ngủ, cơ thể có thể tích tụ lại năng lượng, bù đắp lượng năng lượng đã tiêu hao trong ngày, chuẩn bị năng lượng mới cho ngày hôm sau. Nghiên cứu khoa học chứng minh, giấc ngủ tốt có thể loại bỏ mệt mỏi toàn thân, giúp hệ thần kinh, nội tiết, chuyển hóa chất trong cơ thể, hoạt động tim mạch, chức năng tiêu hóa, hô hấp được nghỉ ngơi, thúc đẩy sự phát triển và tự sửa chữa các mô trong cơ thể, tăng cường miễn dịch, nâng cao khả năng chống bệnh tật, vì vậy có câu nói “ngủ là thuốc bổ tự nhiên”.