Dưỡng sinh mùa hè cần phòng “lửa”

Nóng bức mùa hè, nếu không chú ý dưỡng sinh, rất dễ “thượng hỏa”, vì vậy cần đặc biệt chú ý phòng “lửa”.
(1) Phòng “lửa bên ngoài”, tức là nhiệt độ cao từ thiên nhiên. Biện pháp phòng ngừa là尽量 tránh ánh nắng trực tiếp, khi ra ngoài hoặc làm việc nên đội mũ che nắng; đồng thời giữ môi trường trong nhà yên tĩnh, sạch sẽ, chú ý thông gió, hạ nhiệt, tránh lửa bên ngoài xâm nhập vào bên trong.
(2) Phòng “lửa bên trong”, tức là chứng nội nhiệt do mất cân bằng âm dương trong cơ thể. Chủ yếu có các loại sau:
1. Hỏa tâm – Hỏa tâm chia thành hư thực. Hư hỏa chủ yếu biểu hiện là sốt nhẹ, ra mồ hôi ban đêm, tim đập nhanh, bồn chồn, mất ngủ, quên, miệng khô, đầu lưỡi đỏ. Người có hư hỏa có thể thường xuyên uống cháo gạo lứt liên tử, hoặc dùng sinh địa, mạch môn hãm trà uống; thực hỏa chủ yếu biểu hiện là loét miệng tái phát, miệng khô, đại tiện ngắn đỏ, bồn chồn, dễ giận dữ, đầu lưỡi đỏ. Người có thực hỏa có thể dùng phương thuốc Dao trạch tán hoặc Ngưu hoàng thanh vị hoàn để hạ hỏa.
2. Hỏa tạng – Ho khan không đờm, đờm ít và dính, đôi khi đờm có lẫn máu, sốt về chiều, ra mồ hôi ban đêm, tay chân nóng, mất ngủ, má đỏ, miệng khô lưỡi khô, giọng khàn, lưỡi đỏ nhạt. Người có hỏa tạng có thể dùng gạo lứt, kỷ tử nấu cháo ăn, hoặc dùng sa sâm, đông mai hãm trà uống.
3. Hỏa vị – Hỏa vị cũng chia thành hư thực. Thực hỏa biểu hiện là ăn nhiều, đói nhanh, khó chịu ở vùng thượng vị, miệng khô, miệng đắng, đại tiện khô cứng. Người có thực hỏa có thể dùng chi tử, trúc diệp hãm trà uống; hư hỏa biểu hiện là ho nhẹ, ăn ít, táo bón, bụng đầy, lưỡi đỏ ít lớp lưỡi, có thể ăn các loại nước ép có tác dụng dưỡng âm như nước ép lê, nước ép mía, mật ong.
4. Hỏa can – Thường biểu hiện là huyết áp cao, đau đầu dữ dội, chóng mặt, ù tai, mắt khô, miệng đắng, miệng hôi, dễ giận, đau hai bên sườn, bồn chồn, lưỡi mép đỏ. Có thể dùng phương thuốc Long đởm tả can thang hoặc viên.
Mọi người có “lửa bên trong” ngoài việc dùng thuốc, nên uống nhiều nước, thanh nhiệt hạ hỏa để điều hòa thân nhiệt, ăn nhiều trái cây chống viêm, giải nhiệt; giữ tâm trạng thoải mái, không nóng nảy, không giận dữ, để đạt được hiệu quả “tâm tĩnh tự nhiên lương”, ngăn ngừa “lửa bên trong” tự sinh.