ความเข้าใจเกี่ยวกับตับของแพทย์แผนจีนและแผนปัจจุบันเหมือนกันหรือไม่

ผู้ป่วยส่วนใหญ่ที่ได้รับการรักษาทั้งสองระบบแพทย์ ยังขาดความเข้าใจพื้นฐานเกี่ยวกับความแตกต่างของระบบทฤษฎี อย่างแรก ตับที่แพทย์แผนปัจจุบันหมายถึง แตกต่างจากตับในแพทย์แผนจีนอย่างสิ้นเชิง ทั่วไปแล้ว ตับที่แพทย์แผนปัจจุบันหมายถึง ตับในแง่โครงสร้างทางกายวิภาค ซึ่งเป็นแนวคิดที่ค่อนข้างเฉพาะเจาะจง แพทย์แผนปัจจุบันหมายถึงตับ (liver) เป็นหน่วยทางกายวิภาค ตับเป็นอวัยวะในช่องท้องด้านขวา อยู่ใต้เยื่อหุ้มปอด ทำหน้าที่กำจัดสารพิษ สร้างสาร กระบวนการเผาผลาญ ขับของเสีย และควบคุมปริมาณเลือดในร่างกาย
แต่ในทางแพทย์แผนจีน ตับมีความหมายกว้างและซับซ้อนกว่า ไม่เพียงแต่หมายถึงตับทางกายวิภาค แต่ยังหมายถึงระบบการทำงานที่มีความซับซ้อน ซึ่งเป็นแนวคิดที่นามธรรมมากขึ้น เช่น การเคลื่อนไหวทางอารมณ์และจิตใจของมนุษย์ ล้วนเกี่ยวข้องกับหน้าที่ของตับในแพทย์แผนจีน ดังนั้น ความเข้าใจเกี่ยวกับโรคตับในแพทย์แผนจีน แตกต่างจากโรคตับในแพทย์แผนปัจจุบัน ความเข้าใจเกี่ยวกับโรคตับในแพทย์แผนจีน คือ กลุ่มอาการที่เกิดจากความผิดปกติของตับและถุงน้ำดี รวมถึงอาการที่เกิดจากเส้นทางของเส้นลมปราณ ซึ่งเป็นแนวคิดเกี่ยวกับกลุ่มอาการ ด้วยลักษณะเฉพาะของตับและถุงน้ำดีในทางกายวิภาค และเส้นทางของเส้นลมปราณที่ซับซ้อน จึงทำให้โรคที่เกี่ยวข้องกับตับมีความหลากหลาย เช่น โรคตาบางชนิด แพทย์แผนจีนอาจวินิจฉัยว่าเป็น "ไฟตับรุนแรง" หรือ "หยินตับและไตอ่อนแอ" หรือ "เลือดตับไม่เพียงพอ" ซึ่งผู้ป่วยบางคนอาจเข้าใจว่าตับตนเองมีปัญหา แต่สิ่งนี้มักไม่เข้าข่ายโรคตับในทางแพทย์แผนปัจจุบัน ดังนั้น สองแนวคิดนี้ไม่ควรถูกสับสน
สิ่งที่เราพูดถึงว่า โรคตับบี หมายถึง ตับถูกเชื้อไวรัสโจมตี ทำให้เกิดการอักเสบ ตามที่แพทย์แผนปัจจุบันกล่าวไว้ ผู้ป่วยที่มีโรคตับบี มักมีอาการ "ไฟตับรุนแรง" แต่ผู้ที่มีอาการ "ไฟตับรุนแรง" ไม่จำเป็นต้องมีโรคตับบี จึงต้องตรวจสอบเลือดเพื่อทราบว่าตับทำงานปกติหรือไม่ หรือมีการติดเชื้อไวรัสตับบี ไม่ใช่การประเมินจากแพทย์แผนจีนอย่างเดียว ตรงข้าม ถ้าต้องการทราบว่าตับในแพทย์แผนจีนมีปัญหาหรือไม่ ไม่จำเป็นต้องตรวจเลือด แต่ต้องอาศัยการประเมินจากแพทย์แผนจีน แพทย์แผนจีนสมัยใหม่อาจใช้เครื่องมือตรวจวัดพลังงานชีวภาพเป็นหลักฐานเสริม
สรุป ความหมายของ "ตับ" ระหว่างแพทย์แผนจีนและแผนปัจจุบัน แตกต่างกันอย่างสิ้นเชิง จึงทำให้ความเข้าใจเกี่ยวกับโรคตับมีความแตกต่างกันอย่างมาก ประชาชนที่สงสัยว่ามีปัญหาตับ ควรไปโรงพยาบาลตรวจเลือดก่อน เพื่อยืนยันว่ามีปัญหาตับจริงหรือไม่ ไม่ว่าจะรับการรักษาด้วยแพทย์แผนจีนหรือแผนปัจจุบัน ต้อง "วินิจฉัยตามอาการเฉพาะ" หรือ "รักษาตามอาการเฉพาะ" ซึ่งหมายถึง การให้ยาตามลักษณะอาการเฉพาะ ถ้ายืนยันว่ามีปัญหาตับ ควรตรวจสุขภาพเป็นประจำเพื่อเป็นการรักษาสุขภาพร่างกาย