Tốc độ sống hiện đại ngày càng nhanh, thói quen ăn uống không đều đặn khiến tỷ lệ mắc bệnh dạ dày ngày càng cao. Câu nói “Dạ dày quý ở sự dưỡng sinh” rất đúng. Người mắc bệnh dạ dày, ngoài dùng thuốc, chế độ ăn uống điều dưỡng cũng rất quan trọng. Dưới đây là ba công thức ăn dưỡng bệnh.
I. Bánh bổ tỳ
Công thức và cách dùng: 500 gram táo đỏ, nấu chín, bỏ vỏ, bỏ hạt. Lấy 250 gram thịt táo, 60 gram nội kim, 120 gram bạch truật sống, 60 gram bột gừng khô; rửa sạch nội kim và bạch truật, sấy khô bằng lửa nhỏ, nghiền thành bột mịn, thêm bột gừng khô và thịt táo, cùng nhau nghiền nhuyễn thành khối dẻo, làm thành bánh nhỏ, cho vào lò nướng sấy khô, lấy ra để trong túi nhựa thực phẩm. Bánh có màu sắc, mùi vị thơm ngon, ăn lúc bụng đói như món ăn vặt, ăn sau bữa ăn như đồ ăn vặt, nhai kỹ, thưởng thức từng miếng, không chỉ người bệnh thích ăn, trẻ em cũng thích.
Công dụng: Táo đỏ vị ngọt, có thể bổ tỳ, ích khí, dưỡng huyết. Y học hiện đại chứng minh: táo đỏ giàu protein và vitamin C, protein là vật liệu không thể thiếu để sửa chữa vết loét; vitamin C giúp tăng sức đề kháng cơ thể trước bệnh tật. Nội kim vị ngọt, chua, tính bình, có thể kiện vị, tiêu hóa. Bạch truật bổ tỳ ích khí, trừ ẩm, lợi thủy. Tổng hợp toàn phương, có tác dụng bổ tỳ, ôn trung, kiện vị, tiêu hóa.
Chỉ định hoặc chống chỉ định: Chỉ dùng cho người bị loét dạ dày chưa xuất huyết, phân biệt chứng do tỳ hư hàn, biểu hiện: đau dạ dày kéo dài, thích ấm, thích ấn, ăn ít, mệt mỏi, đại tiện lỏng, tứ chi lạnh. Nếu đau dạ dày nóng rát, dễ nổi nóng, ợ chua, miệng khô, miệng đắng, thuộc chứng do can vị uất nhiệt thì không nên ăn bánh này.
II. Cháo hạnh nhân
Công thức và cách dùng: 10 gram hạnh nhân, 10 gram sinh địa; ngâm hạnh nhân, bỏ vỏ, bỏ đầu, rửa sạch hai vị, thêm nước lạnh vừa đủ, đun sôi bằng lửa lớn, chuyển sang lửa nhỏ hầm 30 phút. Lọc bỏ bã thuốc, cho 100 gram gạo tẻ đã rửa sạch vào nước thuốc hầm, nấu thành cháo. Khi cháo chín, thêm 2 gram bột quế tâm (bán tại hiệu thuốc), 50 gram đường đỏ. Độ loãng của cháo tùy theo khẩu vị cá nhân. Mỗi lần ăn 1 bát nhỏ, ngày ăn 3–4 lần. Cháo có màu đỏ tươi, cơm nở, thơm ngon, vị ngọt, dễ nuốt.
Công dụng: Theo y học cổ truyền: “Đau vì tắc, tắc thì không đau”. Hạnh nhân có tác dụng hoạt huyết hóa ứ, nhuận tràng thông tiện; sinh địa có thể dưỡng âm thanh nhiệt, dưỡng huyết hoạt huyết; quế tâm và đường đỏ có thể ôn thông huyết mạch, giảm đau; gạo tẻ vị ngọt, tính bình, có thể ích tỳ hòa vị, chứa protein, chất béo, đường, calcium, sắt và vitamin B1; đường đỏ không chỉ cung cấp năng lượng mà còn giàu sắt. Protein và sắt là nguyên liệu chính để tạo máu. Tổng hợp toàn phương có tác dụng phá ứ thông kinh, hoạt huyết giảm đau, dưỡng vị bổ tỳ.
Chỉ định và chống chỉ định: Dùng cho người sau khi xuất huyết loét dạ dày ngừng, hoặc chưa có xuất huyết, phân biệt chứng do ứ huyết nội đình, biểu hiện: đau dạ dày như kim chích, đau cố định, lưỡi tím hoặc có vết bầm. Nếu loét đang hoạt động, có xuất huyết thì cấm ăn cháo này.
III. Cháo rễ lô căn tươi
Công thức và cách dùng: 100 gram rễ lô căn tươi, 5 gram thanh bì, 100 gram gạo tẻ, 2 lát gừng tươi. Rửa sạch rễ lô căn, thái thành đoạn dài 1 cm, cùng với thanh bì cho vào nồi, thêm nước lạnh vừa đủ, ngâm 30 phút, đun sôi bằng lửa lớn, chuyển sang lửa nhỏ hầm 20 phút. Lọc bỏ bã thuốc, cho gạo tẻ đã rửa sạch vào, nấu đến khi gạo nở, cháo đặc. Trước khi tắt bếp 5 phút, cho gừng vào. Ngày chia làm 2 lần, uống ấm. Cháo có mùi thơm của gạo tẻ và mùi thơm dịu của rễ lô căn, ăn ngon miệng, dễ nuốt, mang một hương vị riêng.
Công dụng: Rễ lô căn thanh nhiệt dưỡng âm, thanh bì hành khí giảm đau, gừng tươi hòa vị giảm nôn, gạo tẻ dưỡng vị bổ tỳ. Các vị thuốc phối hợp hợp lý, cùng đạt hiệu quả thanh nhiệt, hòa vị, dưỡng âm giảm đau.
Chỉ định và chống chỉ định: Dùng cho người bị loét dạ dày, phân biệt chứng do can vị tích nhiệt, biểu hiện: đau dạ dày nóng rát, dễ nổi nóng, ợ chua, miệng đắng, miệng khô. Nếu đau dạ dày sợ lạnh, thích ấm, đại tiện lỏng thì không nên dùng cháo này.
|
