Hình: Rối loạn giấc ngủ dễ gây ra nhiều bệnh khác nhau
Rất nhiều người nghĩ rằng ngáy ngủ là biểu hiện ngủ sâu, ngủ ngon, nhưng có lẽ họ không biết rằng mỗi ngày trên thế giới có khoảng ba nghìn trường hợp tử vong liên quan đến chứng ngáy ngủ. Ngoài ra, nghiên cứu cũng phát hiện rằng tỷ lệ tử vong sau tám năm của những người bị ngáy ngủ, với hơn hai mươi lần ngừng thở mỗi giờ, gần 40%.
Phần lớn cuộc đời con người dành hơn một phần ba thời gian cho giấc ngủ, nhưng do áp lực công việc hiện đại, nhiều người gặp rối loạn giấc ngủ, tức là bất thường về số lượng và chất lượng ngủ hoặc các triệu chứng lâm sàng xảy ra trong lúc ngủ, như ngủ ít, ngủ quá nhiều, mê ngủ, v.v.
Ở nội địa, tỷ lệ mắc hội chứng ngưng thở khi ngủ do tắc nghẽn (OSAS) với triệu chứng chính là ngáy ngủ là 4%, ở nhóm người trên 65 tuổi tỷ lệ lên tới 20–40%. Hậu quả cuối cùng của hội chứng ngưng thở khi ngủ (SAS) là mắc bệnh tim mạch và thần kinh, mà bệnh tim mạch và thần kinh hiện đang đứng đầu trong các nguyên nhân tử vong toàn cầu.
Có thể dẫn đến biến chứng tai biến mạch máu não
Theo giáo sư Trần Bảo Nguyên, Trung tâm chẩn đoán và điều trị rối loạn giấc ngủ, khoa hô hấp, Bệnh viện Tổng hợp Y khoa Thiên Tân, người khỏe mạnh khi ngủ, huyết áp thay đổi theo kiểu hình "cái thìa", tức là huyết áp dần giảm khi ngủ bắt đầu, đến sáng thức dậy thì trở lại mức ban ngày. Gần đây phát hiện một bộ phận người, huyết áp ban đêm không giảm mà còn tăng. Huyết áp tăng kéo dài khiến cơ trơn quanh mạch máu dày lên, dần dần phát triển thành "huyết áp ngủ". Nghiên cứu y học phát hiện các biểu hiện lâm sàng của những bệnh nhân này thường là chóng mặt ban đêm, tim đập nhanh, khó thở, đi tiểu nhiều về đêm và ác mộng liên miên. Huyết áp quá cao đối với người bệnh tim có thể gây ra suy tim cấp tính, nghiêm trọng có thể dẫn đến tai biến mạch máu não. Ông nói thêm rằng cơ chế bệnh lý của hội chứng ngưng thở khi ngủ do tắc nghẽn (OSAS) hiện chưa được làm rõ hoàn toàn trong giới y học. Nhưng khảo sát cho thấy nam giới, người trung niên, người béo phì là nhóm có nguy cơ cao mắc bệnh này. Ngoài ra, thói quen sống không quy luật, ăn uống quá mức, hút thuốc, uống rượu quá mức là những yếu tố gây bệnh ngáy ngủ. Giấc ngủ là phương pháp cân bằng âm dương cơ thể quan trọng, đồng thời là phương thuốc tốt nhất để phục hồi mệt mỏi, thoát khỏi trạng thái suy nhược. Theo y học cổ truyền Trung Hoa, ban đêm khí âm thịnh thì ngủ (nhập mộng), ban ngày khí dương thịnh thì tỉnh (thức dậy). Vì vậy, buổi tối nên đi ngủ trước giờ Tý (12 giờ đêm), vào trạng thái ngủ tốt nhất. Vì theo lý luận giấc ngủ trong "Hoàng Đế Nội Kinh", nửa đêm giờ Tý là thời điểm âm dương giao hội, thủy hỏa giao thoa, gọi là "hợp âm", là thời điểm âm khí mạnh nhất trong ngày, âm chủ tĩnh, vì vậy buổi tối không nên thức khuya quá, nên đi ngủ sớm.
Thuốc tây hỗ trợ ngủ có tác dụng phụ
Các thuốc dùng lâm sàng để điều trị mất ngủ chủ yếu gồm ba loại: thế hệ đầu (barbiturate), thế hệ hai (benzodiazepine - BZD) và thế hệ ba (không benzodiazepine - non-BZD). Ba loại thuốc này đều có những khuyết điểm nhất định, đồng thời gây nghiện, ảnh hưởng lớn đến sức khỏe, không nên dùng lâu dài. Gần đây, điều trị rối loạn giấc ngủ bằng thảo dược Trung Hoa được nhiều người ưa chuộng, các thảo dược thường dùng gồm valerian, nhân sâm, cây bồ công anh, cây hoàng cầm, hoàng cầm, v.v. Tuy nhiên, do thành phần hoạt chất trong thảo dược chưa rõ ràng, cơ chế dược lý chưa được làm rõ, ảnh hưởng đến việc phổ biến ra nước ngoài.
Từ thông tin tại Hội nghị quốc tế về khoa học sống lần thứ năm gần đây, các nhà nghiên cứu của Đại học Trung Văn Hồng Kông và Công ty dược phẩm Âu Mỹ Hồng Kông đã sử dụng các công nghệ tiên tiến như giải mã DNA, chiết xuất thành phần hiệu quả điều trị mất ngủ từ thảo dược tên là Ikhjing (ECBRC), và xác nhận cơ chế tác dụng sinh lý của thành phần này.
Giáo sư Trần Tiểu Trương, Trưởng phòng nghiên cứu sinh học tế bào biểu mô, Đại học Trung Văn Hồng Kông, giới thiệu rằng tác dụng điều trị mất ngủ của Ikhjing đã trải qua kiểm chứng nghiêm ngặt, khoa học, là một bước tiến hữu ích trong nghiên cứu hiện đại hóa y học cổ truyền Trung Hoa.
|
