Những người bước từ mùa hè oi bức khó chịu sang mùa thu “nhiều việc”, nếu chú ý phòng ngừa ở những khía cạnh dưới đây, chúng ta sẽ an toàn vượt qua mùa thu vàng tươi.
Chăm sóc mùa thu phòng bệnh phổi
Theo y học cổ truyền Trung Hoa, đầu mùa thu khí khô lan tỏa, ẩm khí chưa tan, kết hợp giữa ẩm và khô dễ tổn thương phế khí, rất dễ gây nhiễm trùng đường hô hấp trên, viêm phế quản cấp tính... Y học cổ truyền có phương pháp thanh nhiệt nhuận phế, dùng 30g mạch đông, 15g cúc hoa, sắc nước uống thay trà. Có công dụng dưỡng âm nhuận phế, thanh tâm trừ phiền, ích vị sinh tân, là thức uống bảo vệ sức khỏe tốt trong mùa thu để phòng ngừa chứng khô mùa thu.
Chăm sóc mùa thu phòng đột quỵ
Đầu mùa thu khí lạnh dần tăng, kết hợp với khí khô, khí lạnh chủ thu, khiến mạch máu co rút, dẫn đến tăng số lượng biến chứng mạch máu não. Người nhẹ thì méo miệng, lệch mặt; người nặng thì ngã gục bất ngờ. Khi này nên tăng cường ăn thực phẩm giàu protein, magie, canxi, vừa có thể phòng ngừa hiệu quả bệnh tim mạch, vừa giảm nguy cơ tai biến mạch máu não. Tránh ăn quá no, tối nên ăn khoảng 8 phần no; ban ngày nên uống trà nhạt, có lợi cho tim.
Chăm sóc mùa thu phòng chứng thấu bì
Chứng thấu bì tương tự như nhồi máu cơ tim theo y học hiện đại. Do khí lạnh co rút, ngoại vi kháng lực mạch máu tăng, huyết áp mùa thu dần tăng cao, là “kẻ giết người tiềm tàng” đối với người mắc chứng thấu bì. Ngoài việc vận động vừa phải như đi bộ, chạy bộ, buổi sáng uống một ly nước trắng để loãng máu; luyện tập chịu lạnh đều có tác dụng phòng ngừa tốt. Cũng có thể thường xuyên uống “thang mở bì”: 15g kỷ tử, 20g sơn tra, trước tiên sắc sơn tra với nước sôi 2–5 phút, rồi dùng nước sắc sơn tra pha kỷ tử uống như trà.
Chăm sóc mùa thu phòng tổn thương da
Mùa thu tốc độ bốc hơi nước da tăng, da vùng lộ ngoài dễ bị khô, mất độ đàn hồi, nghiêm trọng có thể nứt nẻ. Vì vậy, không nên dùng sản phẩm có độ kiềm cao khi tắm rửa. Cần chú ý chăm sóc da hàng ngày, ăn nhiều cá lóc, cá thu, thịt vịt trắng, đậu phộng, lê, táo đỏ, sen, nho, mía, vừng, hồ đào, mật ong, nấm linh chi, lê... để dưỡng ẩm da, làm đẹp dung mạo.
Chăm sóc mùa thu phòng cảm cúm
Mùa thu là thời điểm dễ bùng phát cảm cúm. Vì đầu thu thay đổi thời tiết nóng lạnh thất thường, cơ thể khó thích nghi kịp. Vì vậy, khi trời lạnh nên giữ ấm, mặc thêm áo kịp thời; thường xuyên mở cửa thông gió, giữ không khí trong nhà sạch sẽ; khi dịch cúm bùng phát, có thể dùng giấm chua khử trùng phòng ngủ; thường xuyên rửa mặt, rửa mũi bằng nước lạnh cũng giúp phòng ngừa cảm cúm.
Chăm sóc mùa thu phòng béo phì
Người mùa hè đổ mồ hôi nhiều, ngủ không đủ giấc, khẩu vị kém, lượng calo trong cơ thể giảm tương đối, tình trạng béo phì cải thiện. Sang mùa thu, tình hình ngược lại hoàn toàn; đồng thời, để chuẩn bị cho mùa đông, cơ thể tích trữ mỡ dự trữ chống rét. Nếu không cẩn thận, rất dễ tăng cân, điều này cực kỳ có hại với người béo phì. Trong mùa thu nên ăn nhiều thực phẩm ít calo như đậu đỏ đỏ, củ cải, măng tre, ý dĩ, tảo biển, nấm; có kế hoạch tăng cường vận động; tận dụng thời cơ du lịch nghỉ mát để thư giãn tinh thần, tăng tiêu hao năng lượng, đạt mục đích giảm cân.
Chăm sóc mùa thu phòng sương mù
Khí lạnh mùa đông kết hợp với hơi nước trong tầng khí quyển gần mặt đất tạo thành những giọt nước nhỏ lơ lửng, gọi là sương mù. Các giọt sương trong quá trình di chuyển có thể hút các chất độc hại như axit, kiềm, muối, amin, phenol, bụi, vi sinh vật gây bệnh... Gây ảnh hưởng lớn đến sức khỏe, cuộc sống và cả việc di chuyển của con người. Vì vậy, ngày có sương mù nên hạn chế hoạt động ngoài trời, buổi tập thể dục buổi sáng có thể tạm ngừng; khi ra ngoài nên đeo khẩu trang, che tóc kỹ, khi trở về cần rửa sạch da tiếp xúc; chú ý an toàn giao thông.
Chăm sóc mùa thu phòng trầm cảm
Mùa thu cây cỏ héo úa, lá rụng, hoa cỏ tàn tạ, cảnh vật đầy vẻ u ám, khiến con người cảm xúc buồn bã, cô đơn, ưu sầu, bi kịch. Nếu gặp chuyện không như ý, rất dễ rơi vào trạng thái trầm cảm. Trong đời sống hàng ngày, cần rèn luyện tinh thần lạc quan, nhìn nhận sự thay đổi của thiên nhiên bằng lý trí, hoặc thăm thân hữu, đi leo núi ngắm cảnh, khiến tâm hồn thoải mái; hoặc tĩnh tu khí công, thu liễm tâm thần, giữ tâm hồn bình yên.
Chăm sóc mùa thu phòng tổn thương dạ dày
Đêm ngày mùa thu chênh lệch nhiệt độ lớn, khi bị kích thích bởi không khí lạnh, dịch vị tăng tiết, ruột già co thắt; thời tiết lạnh, khẩu vị tăng, tải nặng cho dạ dày ruột, dễ gây bệnh dạ dày. Người có bệnh dạ dày, mùa thu đặc biệt cần chú ý giữ ấm dạ dày; ăn uống nên theo hướng ấm, mềm, nhạt, thanh đạm, tươi; ăn đúng giờ, đúng lượng, ăn nhiều bữa nhỏ; không ăn đồ quá lạnh, quá cứng, quá nóng, quá cay, quá dính; bỏ thuốc lá, cữ rượu; tránh kích thích bởi cảm xúc tiêu cực như căng thẳng, lo âu, tức giận.
Chăm sóc mùa thu phòng ngộ độc
Mùa thu vi khuẩn sinh sản nhanh, thực phẩm dễ hư hỏng, là mùa bùng phát các bệnh đường ruột như ngộ độc thực phẩm do vi khuẩn, bệnh lỵ trực khuẩn, viêm ruột do E. coli, viêm ruột do tủ lạnh (viêm ruột do vi khuẩn Yersinia)... Khi phòng ngừa cần tuyệt đối đảm bảo: tránh ô nhiễm thực phẩm, không ăn thực phẩm sống, hư hỏng, chưa nấu chín; khi ăn trái cây và thực phẩm lạnh cần rửa và khử trùng kỹ; thói quen rửa tay trước khi ăn, sau khi đi vệ sinh; ăn kèm tỏi sống, hành sống vừa phải cùng bữa ăn.
Chăm sóc mùa thu phòng đau khớp lạnh
Viêm khớp xương gối do thoái hóa thường gọi là “đau khớp lạnh”, bệnh phát sinh liên quan chặt chẽ đến thời tiết. Vì vậy, mùa thu cần đặc biệt chú ý bảo vệ khớp gối. Trước hết là giữ ấm, chống lạnh; thứ hai là luyện tập thể dục hợp lý như tập võ công Thái Cực, chạy chậm, tập thể dục thể thao đa dạng, cường độ vận động nên vừa sức, ra mồ hôi nhẹ là tốt; uống một chút rượu thuốc hoạt huyết tán hàn do thầy thuốc Đông y pha chế cũng có tác dụng tốt trong phòng ngừa “đau khớp lạnh”.
Chăm sóc mùa thu phòng bổ sai cách
Người có chứng âm hư, việc bổ dưỡng và điều trị trong mùa thu là thích hợp nhất. Nhưng tuyệt đối không nên nghĩ mùa thu nhiệt độ tương đối dịu dàng là thời điểm lý tưởng để bổ dưỡng cho mọi chứng hư, mà tùy tiện bổ dưỡng vô tội vạ. Không phải chứng hư, dù ở mùa nào, y học cổ truyền Trung Hoa cũng không dùng phương pháp bổ. Mùa thu, nếu có biểu hiện âm hư dương thịnh, thiếu tân dịch, nên tập trung bổ âm nhuận táo, thường dùng gà mái đen, phổi heo, thịt rùa, tổ yến, nấm linh chi, mật ong, vừng, sữa đậu nành, củ sen, hồ đào, ý dĩ, đậu phộng, trứng vịt, rau chân vịt, lê...
|
