"Bổ tạng bằng tạng" có căn cứ y học không?

Dân gian thường nói: “Đau dạ dày thì ăn lòng heo hấp”, “Tim yếu thì ăn tim heo”, “Gãy xương thì hầm xương ống”, “Thiếu máu thì ăn gan heo nhiều”, “Yếu sinh lý thì ăn dương vật chó”... Những phương pháp chữa bệnh này đều dựa trên lý luận y học cổ truyền Trung Hoa “bổ tạng bằng tạng”.
“Bổ tạng bằng tạng” nghĩa là dùng nội tạng động vật để bổ sung sự thiếu hụt của nội tạng con người. Liệu quan niệm này có căn cứ lý luận hay không? Có. Y học cổ truyền Trung Hoa cho rằng nội tạng động vật thuộc nhóm “thịt máu có tình cảm”, “có tình cảm” chính là khái niệm về tính tương hợp. Theo quan điểm sinh học, trong quá trình tiến hóa lâu dài, tổ chức nội tạng, thành phần hóa học và chức năng sinh lý của động vật và con người có nhiều điểm giống nhau, dễ tạo ra hiệu ứng “đồng khí tương cầu” như nói trong y học cổ truyền. “Bổ tạng bằng tạng” không chỉ đơn thuần là bổ, mà còn điều hòa chức năng sinh lý của các cơ quan nội tạng người thông qua các chất có trong nội tạng động vật, nhằm mục đích điều trị bệnh. Ví dụ:
Dùng niêm mạc dạ dày heo có thể chế tạo ra men pepsin và men bảo vệ dạ dày (men màng dạ dày), men màng dạ dày là chất bảo vệ niêm mạc dạ dày chống lại axit dạ dày, dùng để điều trị loét dạ dày và tăng tiết axit; pepsin hỗ trợ tiêu hóa, dùng để điều trị mất khẩu vị, rối loạn tiêu hóa.
Y học hiện đại đã chiết xuất từ tim động vật các chất như cytochrome C, hormon tim, coenzyme A… và sử dụng rộng rãi trong điều trị bệnh tim và các bệnh khác.
Xương chứa tủy xương, tế bào xương, canxi, glycoprotein… những chất này đều có thể thúc đẩy quá trình liền xương ở người.
Gan chứa nhiều thành phần dinh dưỡng, trong đó vitamin A có thể điều trị mù vàng (mù do vàng); sắt trong gan có thể điều trị thiếu máu; RNA trong gan có thể điều trị viêm gan, xơ gan.
Theo lý luận y học cổ truyền Trung Hoa, thận liên quan mật thiết đến hệ sinh dục và bài tiết. Dùng các tế bào sinh học đặc hiệu từ thận để điều trị viêm thận mạn tính đạt hiệu quả tốt.
Các chất trong mật động vật như acid mật, natri acid mật, dehydrocholic acid đều có tác dụng lợi mật rõ rệt, dùng để điều trị viêm túi mật, sỏi mật, hội chứng sau phẫu thuật cắt túi mật.
Trong não động vật chứa nhiều phospholipid, phối hợp thịt não heo, bò với đảng sâm, cam thảo để chế thành “Tham Não Tán”, có hiệu quả đặc biệt trong điều trị suy nhược thần kinh, rối loạn chức năng thần kinh thực vật, di chứng sau chấn thương sọ não.