Tại sao đau cơ lại xuất hiện vào ngày hôm sau khi tập thể dục? Phải làm gì để phòng tránh?

Tại sao đau cơ lại xuất hiện vào ngày hôm sau khi tập thể dục? Phải làm gì để phòng tránh?
2003-07-08
Nhiều người sau khi tập thể dục nhận thấy đau cơ thường không xuất hiện ngay sau khi tập, mà đến ngày thứ hai hoặc thứ ba mới xuất hiện, kéo dài 2–3 ngày rồi dần giảm. Nếu đau cơ do tích tụ axit lactic trong quá trình vận động, thì phải đạt đỉnh điểm ngay trong lúc vận động hoặc ngay sau vận động, tại sao lại xuất hiện vào ngày hôm sau? Nguyên nhân gây ra loại đau cơ này là gì? Phải làm gì để giảm nhẹ hoặc phòng tránh?
Loại đau cơ thường xuất hiện sau 24 giờ kể từ khi tập luyện trong y học vận động được gọi là "chứng đau cơ muộn". Đau cơ đạt đỉnh điểm trong khoảng 24–72 giờ sau tập, đau giảm dần sau 5–7 ngày. Ngoài đau, còn có cảm giác cơ cứng, nhẹ thì chỉ đau khi ấn, nặng thì cơ sưng, ảnh hưởng đến hoạt động. Mọi cơ xương nào cũng có thể bị đau cơ muộn sau vận động mạnh, đặc biệt là sau chạy dài. Người chạy đường dài có thể gặp đau ở hông, đùi và bắp chân trước, đau rõ hơn ở phần cuối cơ và nơi nối với gân. Trong mùa hè nóng bức, sau vận động cực độ, ngoài đau cơ còn có thể xuất hiện triệu chứng mất nước, hạ canxi, hạ protein. Nguyên nhân cụ thể của loại đau cơ này vẫn chưa được làm rõ hoàn toàn.
Phần lớn người cho rằng đau cơ do sử dụng cơ quá mức:
1. Sự tăng đột ngột về lực căng và độ đàn hồi của cơ có thể gây tổn thương vật lý thành phần cấu trúc cơ.
2. Tăng quá mức quá trình chuyển hóa, chất thải chuyển hóa gây độc cho mô.
3. Thay đổi điều hòa thần kinh cơ, dẫn đến co giật cơ gây đau.
Phải làm gì để phòng tránh?
1. Lên kế hoạch tập luyện hợp lý. Sau một thời gian tập, lượng vận động từng gây đau cơ sẽ ít xuất hiện hơn, và có tính đặc hiệu. Ví dụ, sau khi tập đi dốc xuống, tình trạng đau cơ do đi dốc xuống sẽ giảm.
2. Dùng nhiệt cục bộ và bôi thuốc. Sau khi tập, ngâm tay chân bằng nước ấm có thể giảm đau cơ. Bôi dầu, kem hoặc dung dịch massage cục bộ cũng giúp giảm đau.
3. Tập kéo giãn cơ. Kéo giãn cơ giúp cơ nhanh thư giãn và cơ đối kháng giảm căng, hỗ trợ phục hồi cơ bị căng. Bài tập kéo giãn cơ này cũng là nền tảng để phòng ngừa chấn thương khi tập.
4. Chuẩn bị kỹ trước khi tập và làm các động tác phục hồi sau tập. Chuẩn bị kỹ và phục hồi hợp lý giúp ngăn ngừa hoặc giảm nhẹ đau cơ.