Những năm tháng chín hàng năm là mùa cúc nở rộ, trời trong xanh, khí trời mát mẻ, cũng là thời điểm lý tưởng để người uống trà bắt đầu thu hoạch và chế biến cúc thành trà cúc.
Một bông cúc nhỏ bé từng khiến bao thi nhân đời trước sáng tác những bài thơ nổi tiếng. Thi gia thiền sư Giảo Nhiên đời Đường, là hậu duệ đời thứ mười hai của Tạ Linh Vận đời Đông Tấn, sống một cuộc đời không màng chính trị, chỉ chuyên tâm vào phong cảnh núi non, đồng ruộng, đạo trà và thơ ca, là bạn thân thiết nhất với Thánh trà Lục Vũ. Một lần cùng nhau thưởng trà, ông đã dùng thơ làm tăng thêm hứng thú: "Cửu nhật sơn tăng viện, Đông Ly cúc dã hoàng. Tục nhân đa phàm tửu, thùy giải trợ trà hương." Đào Uyển Minh đời Tấn từng làm quan một tháng rồi từ chức trở về quê nhà, yêu thích cúc, coi nhẹ danh lợi, thể hiện sự tự do phóng khoáng. Câu thơ "Thái cúc đông ly hạ, du nhiên kiến nam sơn" đã gửi gắm cảm xúc vào thiên nhiên, vẻ đẹp thanh khiết, không cần tô điểm của cúc, lại mang hàm ý dược liệu sâu sắc, như tượng trưng cho phẩm chất tốt đẹp của các vị hiền sĩ: sẵn sàng sống giản dị, trở về nông trại, nhưng vẫn không quên lo lắng cho quốc gia dân tộc, khiến người ta phải kính trọng.
Cúc không chỉ làm đẹp mắt, mà còn có thể được thu hoạch để chế thành trà bổ dưỡng. Vào cuối tháng mười mỗi năm, khi cúc nở rộ, các loại Hạng Bạch Cúc sản xuất ở huyện Đồng Hương, tỉnh Chiết Giang và Hồ Châu, hay Hoàng Sơn Cống Cúc sản xuất trên đỉnh núi Hoàng Sơn đều được thu hoạch. Sau khi qua xử lý bằng hơi nước, phơi khô đến độ ẩm dưới 70%, khi vò nát bằng tay thấy vụn thì có thể dùng được. Ngoài ra, các loại Hào Cúc sản xuất ở Hỏa Châu, tỉnh An Huy; Trữ Cúc sản xuất ở Trữ Châu; Xuyên Cúc sản xuất ở Trung Giang, tỉnh Tứ Xuyên; và Đức Cúc sản xuất ở Đức Khê, tỉnh Chiết Giang đều có hiệu quả dược lý cao. Trong "Bản thảo cương mục", công dụng của trà cúc được ghi rõ: tính ngọt, vị hàn, có tác dụng tán phong nhiệt, bình can minh mục. Theo "Thần nông bản thảo kinh", trà cúc trắng có thể "chủ các chứng phong đầu huyền, sưng đau, mắt muốn rời khỏi hốc, da chết cơ thịt, tà phong thấp bại, lâu ngày uống sẽ lợi khí, nhẹ người, chịu đựng được lao lực, kéo dài tuổi thọ." Đặc biệt cần nhấn mạnh là Hoàng Sơn Cống Cúc, nó sinh trưởng trong sương mù núi cao, hấp thụ tinh hoa của núi Hoàng Sơn, nước suối Nam An Huy, vì vậy tính vô nhiễm của nó mang giá trị sử dụng cao hơn đối với người hiện đại.
Khi pha trà cúc, nên dùng ly thủy tinh trong suốt, mỗi lần cho khoảng bốn, năm bông, sau đó đổ nước sôi vào. Nếu nhiều người uống, có thể dùng ấm trà thủy tinh, mỗi lần cho một nắm nhỏ, đổ nước sôi vào, hãm 2-3 phút, rồi rót trà vào từng ly thủy tinh trong suốt. Khi uống trà cúc, có thể bỏ vài viên đường phèn vào ly, giúp vị ngọt hơn. Trà cúc có hiệu quả nhất định đối với các bệnh như miệng khô, hỏa vượng, mắt mỏi, hoặc các bệnh do phong, hàn, thấp gây ra như đau nhức, tê liệt chi thể. Người khỏe mạnh cũng có thể uống như nước lọc mỗi ngày. Mỗi lần uống, không nên uống hết một ly, hãy để lại một phần ba ly, thêm nước mới, hãm một lúc rồi uống tiếp. Nhờ công dụng dược lý của trà cúc, nó được mọi người yêu thích rộng rãi. Hiện nay khoa học hiện đại đã có thể chiết xuất các thành phần hoạt chất từ cúc, chế tạo thành các sản phẩm như "cúc tinh", "cúc cola", giúp người yêu thích sự tiện lợi, tiết kiệm thời gian dễ dàng sử dụng hơn. Trà cúc là thức uống phù hợp với mọi lứa tuổi.
|
