Tập Thái cực quyền – Ba quan niệm triết học, đạo đức, dưỡng sinh

Tốc độ sống và làm việc hiện đại ngày càng nhanh, vật chất và tiền bạc kích thích con người, sự bận rộn và cạnh tranh mang đến trạng thái bồn chồn, căng thẳng, lo âu, u ám, khiến tỷ lệ trầm cảm, tâm thần phân liệt, mất ngủ gia tăng. Theo bài viết của ông Tào Nhất Dân, trên thế giới có tới 340 triệu người mắc bệnh trầm cảm, trở thành căn bệnh thứ hai phổ biến nhất trên nhân loại.
Tôi cho rằng Thái cực quyền với đặc điểm “nhẹ nhàng, tĩnh lặng, tự nhiên”, “thư giãn, thoải mái” cực kỳ hữu ích cho điều hòa tâm lý và tu dưỡng tâm tính. Trước hết, Thái cực quyền thể hiện quan niệm triết học hài hòa giữa con người và tự nhiên. Thái cực quyền “theo tự nhiên”, con người là “tử thái cực nhỏ”, tự nhiên là “đại thái cực lớn”. Khi hoàn thành một bộ Thái cực quyền, ra ngoài trời, nơi đồng cỏ, rừng cây, bãi cỏ, không gò bó, “toàn thân không chút gò bó”, “động tĩnh cử chỉ, hoàn toàn tự nhiên”, hô hấp tự nhiên, mở rộng tâm hồn “theo vận động của trời đất”, không cần cố gắng đạt tư thế cao, thấp, chuẩn xác, mà hành động theo quan niệm thuận theo tự nhiên, thông suốt với trời đất, giao tiếp, hòa quyện yên lặng với thiên nhiên, hòa mình vào thiên nhiên, “thiên nhân nhất thể”, sinh khí vô hạn, tự nhiên sinh ra tình yêu thiên nhiên, yêu cuộc sống, quên đi phiền não, bước vào trạng thái an nhàn, thư thái, cảm giác vui vẻ, một sự bình yên ngoài căng thẳng.
Thứ hai, Thái cực quyền thể hiện quan niệm đạo đức hài hòa giữa con người với con người. Cuộc sống hiện đại tốc độ nhanh, cạnh tranh khốc liệt, mối quan hệ giữa con người trở nên căng thẳng; công nghệ hiện đại tạo ra môi trường mạng, giảm thiểu tiếp xúc và giao lưu giữa con người. Nhưng khi tụ tập tập Thái cực quyền, lại tạo ra một môi trường hoàn toàn mới, cùng nhau duỗi tay, xoay người theo nhạc, hoặc đôi người đối kháng “theo nhu, theo lực”, “bỏ mình theo người khác”, dính liền, bám sát, trở thành hoạt động giao lưu cảm xúc gắn kết, vui vẻ không ngán.
Thứ ba, Thái cực quyền là quan niệm dưỡng sinh theo đuổi sự hài hòa suốt đời. Giống như các môn võ khác, Thái cực quyền trong quá trình tập luyện tìm kiếm sự hài hòa: trên dưới, thân – bước, tay – mắt, nội – ngoại, mọi nơi đều hài hòa, có thể gọi là “nghệ thuật không bao giờ tận cùng”, tức là “thể thao suốt đời”, rất có lợi cho người già. Giúp vượt qua sự cô đơn, mỗi ngày tập luyện, mỗi ngày có cảm giác mới. Điều khác biệt của Thái cực quyền so với các môn võ khác là nhấn mạnh hơn vào việc nuôi dưỡng khí bên trong. “Dùng tâm linh trong, nuôi khí cứng trung”.
“Khí” được người Trung Quốc xem là nguồn gốc của sự sống, dưỡng sinh chính là dưỡng khí, dưỡng khí phải tu tâm, tu tâm phải tu đức. Người không bị chi phối bởi vật chất, không vì lợi ích mà mưu cầu, mới có thể an nhàn, tự tại, dưỡng tốt tinh khí. Thái cực quyền chính là phương pháp giúp tâm tĩnh lặng, khiến tinh khí dồi dào, hòa bình.