Tiêu chuẩn dưỡng sinh riêng của chuyên gia y học cổ truyền Trung Hoa
Thông tin chuyên gia
Chu Tấn Long
Sinh năm 1965, quê ở Khánh Dương, Cam Túc. Người sáng lập Viện Nghiên cứu Dưỡng sinh Y học cổ truyền Bắc Kinh Bách Quân Đường. Trong hơn mười năm qua, ông nghiên cứu sâu sắc lý luận dưỡng sinh y học cổ truyền.
Kinh nghiệm dưỡng sinh: Thực ra, giống như kinh doanh sự nghiệp hay gia đình, sức khỏe cũng cần được chăm sóc; con người không đẹp vì khỏe mạnh, mà khỏe mạnh vì đẹp.
- Bí quyết riêng của tôi
Thanh lọc ruột một lần mỗi tuần khi nhịn ăn
Mỗi tuần nên nhịn ăn một ngày để có lợi cho cơ thể. Ngày hôm trước, ăn nhiều thực phẩm chất lượng thấp như rau củ, làm no bụng. Ngày hôm sau không ăn gì, hoặc chỉ ăn một ít trái cây, điều này giúp tăng nhu động dạ dày, có tác dụng thanh lọc ruột và đào thải độc tố.
Tập thể dục mạnh một lần mỗi tuần
ngoài việc tập thể dục hàng ngày, nên tập một lần thể dục mạnh mỗi tuần để bài tiết mồ hôi và độc tố. Nhưng nếu tập quá thường xuyên sẽ dễ gây thiếu khí huyết.
Theo Chu Tấn Long, dưỡng sinh y học cổ truyền là một hệ thống phức tạp, dù rộng lớn sâu sắc, nhưng trong thực hành nên đơn giản hóa. Ông tin tưởng rất mạnh vào sức khỏe bản thân, đề cao kết hợp bốn phương pháp: dưỡng sinh tình cảm, dưỡng sinh ăn uống, dưỡng sinh vận động, dưỡng sinh giấc ngủ.
Đi bộ nhanh khi đi làm và về nhà
Khi nói về vận động, Chu Tấn Long cho rằng không cần quy tắc cố định, có thể vận động khi xem TV, đi làm, về nhà. Khi xem TV lâu, đứng dậy làm động tác nhảy dây; khi đi làm, đi thêm vài trạm xe; khi mệt, dùng mũi áp vào tường rồi ngồi xuống đứng lên…
“Cơ thể cần vận động, nhưng cũng không thể vận động tùy tiện. Vận động aerobic nhẹ nhàng, có quy luật, kéo dài khoảng 30–50 phút là phù hợp. Thời gian quá ngắn thì không hiệu quả, quá dài cũng không tốt.” Theo Chu Tấn Long, ngay cả việc đi bộ cũng có học vấn: người khác yêu cầu “chân chạm đất trước”, ông lại nói “bước chân nhanh, vội vàng”. Trên tuyến đường từ Hoa Đường Thương trường ở Lục Lý Bảo đến Đông Đại Kiều, người ta thường thấy bóng dáng Chu Tấn Long đi nhanh như bay, đi 7km đường làm việc chỉ mất khoảng 40 phút. Ông nói rằng đi bộ nhanh khi đi làm thực chất là đang thực hiện vận động aerobic, là một niềm vui, còn là một con đường dưỡng sinh.
Không uống trà trước và sau bữa ăn
“Sau giờ làm, dù chuyện gì lớn đến đâu cũng không nghĩ tới, đúng giờ ăn” là một nguyên tắc khác mà Chu Tấn Long kiên trì. “Ăn chậm nhai kỹ” không khó thực hiện, nhưng thường bị bỏ qua. Ông không khuyến khích uống trà hoặc nước uống trước và sau bữa ăn, vì “thức uống quý giá” thực ra nằm trong miệng người, nước bọt hòa trộn thức ăn giữa răng, thức ăn được nghiền nhỏ sẽ được enzym trong nước bọt chuyển hóa thành chất dễ tiêu hóa hấp thu. Một số người uống trà trước bữa ăn hoặc vừa ăn vừa uống nước, điều này sẽ làm loãng dịch vị, khiến thức ăn không được hấp thu hiệu quả, dẫn đến thiếu dinh dưỡng. Cách đúng là không uống nước (kể cả canh, nước uống) trong vòng 30 phút trước và sau bữa ăn, để duy trì độ đậm đặc của dịch tiêu hóa.
- Đối thoại với chuyên gia
Chăm chỉ làm việc, sống buông thả
Phóng viên: Hiện nay mức sống người dân tăng, nhưng nhiều người lại cảm thấy mệt mỏi hơn, ông nghĩ sao?
Chu Tấn Long: Trước đây là mệt về thể chất, không mệt về tinh thần. Ngày nay là mệt về tinh thần. Nguyên nhân mệt về tinh thần rất nhiều, ví dụ như áp lực công việc, áp lực gia đình, khủng hoảng thất nghiệp, khao khát danh lợi mà không đạt được. Từ xưa đã có câu “dưỡng sinh trước tiên phải dưỡng tâm,” nghĩa là phải biết điều chỉnh bản thân. Triết lý của tôi là: Làm việc nghiêm túc, sống buông thả.
Phóng viên: Theo ông, tiêu chuẩn sức khỏe của một người là gì?
Chu Tấn Long: Ngủ ngon, ăn ngon, đi đại tiện dễ, tinh thần dồi dào. Theo quan điểm dưỡng sinh y học cổ truyền, đó là “tứ thông nhất bình”: thông huyết mạch, thông khí đạo, thông kinh lạc, thông đường ăn, cân bằng ngũ tạng.
Phóng viên: Nhân tố cốt lõi trong dưỡng sinh y học cổ truyền mà ông đề cao là gì?
Chu Tấn Long: Cân bằng. Dưỡng sinh y học cổ truyền nhấn mạnh ba loại cân bằng: cân bằng tâm trạng con người, cân bằng con người với thiên nhiên, cân bằng chức năng các tạng phủ. Cân bằng thì mọi bệnh tự khỏi, mất cân bằng thì bệnh tật phát sinh.
Vật chất cơ bản tạo nên môi trường vũ trụ là “kim, mộc, thủy, hỏa, thổ” – khi chúng cân bằng mới có thời tiết thuận lợi, vạn vật sinh trưởng. Cơ thể con người là một vũ trụ nhỏ, chức năng năm tạng tâm, can, tỳ, phế, thận cũng cần tương đối cân bằng. Khi mất cân bằng sẽ dẫn đến loạt bệnh tật.
Dưỡng sinh y học cổ truyền không phải là cố ý, mà là tuân thủ quy luật tự nhiên, không phải mưa lớn ào ạt, mà là mưa nhỏ nhẹ nhàng.
Gợi ý dưỡng sinh mùa xuân
Giữ ấm rất quan trọng
Đầu mùa xuân, thời tiết ấm áp nhưng vẫn lạnh, trên phố đã có nhiều cô gái mặc váy ngắn. Thực tế, giữ ấm mùa xuân rất quan trọng. Nếu chân bị lạnh, tỳ vị dễ bị tổn thương, dẫn đến khí huyết kém, gây ra các chứng như đau kinh, kinh nguyệt không đều. Khi chuyển mùa, sưởi ấm tắt, buổi tối ngủ cũng cần chú ý. Mền quá mỏng sẽ khiến cơ thể rút dương khí để chống lạnh. Mền quá dày cũng không tốt, vì nóng quá sẽ để chân tay ra ngoài, khiến lạnh xâm nhập, gây tắc nghẽn đường ăn, ảnh hưởng hấp thu, dễ mắc bệnh đường ruột.
Ăn thực phẩm dương tính
Giảm ăn thực phẩm lạnh, vì hư hàn sinh nội nhiệt, dương vị dạ dày yếu dễ dẫn đến thận khí hư, khí huyết thiếu. Một số người trong người có thấp hàn, cần điều chỉnh tỳ, làm cho chính khí đầy đủ, nên ăn một số thực phẩm ấm dương như lẩu bổ dưỡng.
Chọn thời gian phù hợp để vận động
Mùa xuân vận động rất tốt cho cơ thể. Với người trung niên và cao tuổi, buổi sáng 9–10 giờ là phù hợp, lúc đó là “dương trung chi dương”. Với người trẻ tuổi, buổi chiều 3–5 giờ là phù hợp, lúc đó là “dương trung chi âm”, có tác dụng điều hòa khí mạch cơ thể.
|
