Dưỡng vị vào mùa thu trước hết phải ăn sáng tốt
Thu là thời điểm dễ mắc bệnh dạ dày, vì vậy bảo vệ dạ dày cần ăn sáng đầy đủ.
Sáng thức dậy, glucose dự trữ trong cơ thể đã bị tiêu hao hết, lúc này cần bổ sung năng lượng và dưỡng chất kịp thời. Nếu trong đêm dạ dày tiết ra axit mà không có thực phẩm để trung hòa, sẽ kích thích niêm mạc dạ dày gây khó chịu, lâu dài có thể dẫn đến viêm, loét dạ dày; bỏ bữa sáng sẽ không bù đắp được lượng nước và dưỡng chất mất đi qua đêm, làm tăng độ đặc máu, ảnh hưởng đến việc đào thải chất thải tích tụ suốt đêm, từ đó làm tăng nguy cơ sỏi, đột quỵ, nhồi máu cơ tim. Tuy nhiên, nhiều người do dậy muộn nên chỉ ăn vội vài miếng hoặc thậm chí bỏ bữa sáng, tuy tiện lợi nhưng ảnh hưởng xấu đến sức khỏe là điều hiển nhiên. Một số người theo đuổi "vệ sinh nội tạng", đề cao "thực dưỡng sinh cơ", sáng sớm uống nước ép rau củ với lý do hấp thụ dưỡng chất trực tiếp từ rau củ và thanh lọc chất độc trong cơ thể. Nhưng phương pháp này bỏ qua yếu tố quan trọng nhất: cơ thể luôn thích môi trường ấm áp. Cơ thể ấm, tuần hoàn vi mô mới hoạt động bình thường, oxy, dưỡng chất và chất thải mới được vận chuyển thuận lợi. Theo quan điểm Đông y, buổi sáng không nên uống nước ép rau củ, cà phê lạnh, nước trái cây lạnh hay sữa lạnh. Vì vậy, muốn bảo vệ dạ dày, cần chú ý hai điểm sau:
1. Bữa sáng phải ăn nóng. Ăn "thức ăn nóng" mới bảo vệ được "khí vị". Khái niệm "khí vị" trong Đông y là khái niệm rộng, không đơn thuần chỉ "dạ dày" mà còn bao gồm khả năng tiêu hóa hấp thu của tỳ vị, miễn dịch hậu thiên, chức năng cơ bắp, v.v. Vào buổi sáng, âm khí đêm chưa tan, nhiệt độ đất chưa tăng lên. Cơ bắp, thần kinh và mạch máu trong cơ thể vẫn còn co thắt. Nếu lúc này ăn uống đồ lạnh, chắc chắn làm các hệ thống trong cơ thể co rút thêm, lưu thông máu kém hơn. Có thể ban đầu bạn không cảm thấy khó chịu ở dạ dày, nhưng theo thời gian hoặc khi tuổi già, bạn sẽ nhận thấy mình không hấp thu được dưỡng chất, cảm giác như ăn không no, phân lỏng, da dẻ xấu dần, họng luôn có đờm vướng, hay bị cảm lạnh, bệnh nhỏ liên tục. Đó chính là tổn thương khí vị, suy giảm sức đề kháng của cơ thể.
2. Bữa sáng cần phối hợp hợp lý. Hợp lý nghĩa là giàu nước và dưỡng chất. Sữa, đậu nành phù hợp yêu cầu này, có thể chọn một trong hai, đồng thời cần thêm các món "bánh khô", vì ngũ cốc trong cơ thể nhanh chóng phân giải thành glucose, khắc phục tình trạng hạ đường huyết có thể xảy ra sau một đêm ngủ, đồng thời tăng cường hoạt lực não bộ và khả năng hấp thu dưỡng chất từ sữa, đậu nành. Vì vậy, ngũ cốc là thứ không thể thiếu. Tuy nhiên, loại thực phẩm này tiêu hóa nhanh, sau 2–3 tiếng lại cảm thấy đói (đặc biệt là ăn cháo, cơm loãng), do đó cần bổ sung protein và chất béo vừa phải như trứng, sản phẩm đậu, thịt nạc, lạc,... như vậy không chỉ làm thức ăn lưu lại lâu trong dạ dày, mà còn giúp cả buổi sáng tỉnh táo, tràn đầy năng lượng. Ngoài ra, cần ăn thêm một chút trái cây và rau củ, không chỉ để bổ sung vitamin tan trong nước và chất xơ, mà còn vì trái cây và rau củ chứa canxi, kali, magie – các khoáng chất kiềm, có thể trung hòa gốc axit sinh ra khi thịt, trứng, ngũ cốc bị oxy hóa trong cơ thể, đạt được cân bằng axit-khử. Bữa sáng không nên quá dầu mỡ, đặc biệt là thực phẩm chiên rán, vì sẽ gây gánh nặng lớn cho dạ dày và làm tăng lượng chất béo tiêu thụ. Cũng không nên thường xuyên dùng mì gói làm bữa sáng, vì mì gói ngoài carbohydrate, hầu như không có protein, chất béo, vitamin và khoáng chất. Bữa sáng đầu tiên nên là cơm nguội nóng, yến mạch nóng, sữa dê nóng, đậu hũ nóng, đậu nành nóng, hồ lạc, cháo sắn... rồi kèm theo rau củ, bánh mì, sandwich, trái cây, bánh ngọt... Vì sữa dễ sinh đàm, dễ dị ứng, nên người có vấn đề về khí quản, dạ dày, da kém hoặc sống ở vùng khí hậu ẩm ướt thì không nên uống sữa.
|
