Ba phương pháp bồi bổ mùa xuân
Một, bồi bổ tinh thần
Xuân là mùa dễ phát bệnh cho người mắc bệnh tâm thần. Người bình thường cũng có thể gặp tình trạng mất ổn định cảm xúc, hay mơ, tư duy hoạt động mạnh nhưng khó tập trung, cảm giác buồn ngủ, mệt mỏi, tinh thần kém – gọi là "cơn buồn ngủ xuân". Đặc biệt người già yếu, bệnh tật nhiều, chịu đựng kích thích xấu kém, mùa xuân thường hay lo lắng, bực bội, như lời trong "Lão lão hằng ngôn": "Người già can huyết dần suy, khó tránh tính nóng nảy." Cách tốt nhất để thay đổi tâm trạng xấu này là căn cứ vào thể chất và sở thích cá nhân, tìm kiếm sở thích riêng, để tu dưỡng tình cảm, thư giãn tinh thần, dưỡng can điều thần. Khi xuân đến, hoa nở, có thể mời bạn bè thân thiết ra ngoài dạo chơi, ngắm cây liễu, chơi chim, đi bộ, luyện công, giúp cơ thể bài trừ khí xấu, tiếp nhận khí chân chính, hóa tinh huyết, bổ dưỡng tạng phủ.
Hai, bồi bổ thực phẩm
Bồi bổ mùa xuân nên dùng thực phẩm thanh đạm, ôn hòa, giúp tăng cường khí chính, bổ khí nguyên. Người có khí hư nên ăn nhiều thực phẩm kiện tỳ ích khí như cháo gạo, khoai lang, sắn, khoai tây, trứng, trứng chim, thịt gà, thịt chim sẻ, thịt bò, thịt heo nạc, cá tươi, lạc, vừng, táo đỏ, hạt dẻ, mật ong, sữa. Người có khí âm thiếu nên ăn nhiều thực phẩm ích khí dưỡng âm như củ cải, mầm đậu, đậu phụ, củ sen, củ sạc, bách hợp, nấm tuyết, trứng vịt, thịt vịt, thịt thỏ, thịt ếch, thịt rùa, thịt rùa biển. Ngoài ra, chế độ ăn mùa xuân cần ăn thực phẩm ít chất béo, giàu vitamin, giàu khoáng chất như rau củ tươi: cỏ xước, rau cải, cần tây, rau chân vịt, măng đất, rau cần, măng rừng, rau mùi, rau dền... Đối với người do ăn nhiều thực phẩm béo ngậy vào mùa đông, mặc áo dày, dẫn đến nội nhiệt tăng, còn có thể thanh nhiệt giải độc, thanh huyết minh mục, thông tiện, tỉnh vị, kích thích tiêu hóa.
Ba, bồi bổ bằng thuốc
Đối với bồi bổ bằng thuốc, là khi cơ thể đã rõ ràng thiếu hụt khí, huyết, âm, dương, chế độ ăn không thể khắc phục được tình trạng suy hao, thì nên dùng thuốc bổ lành tính theo hướng dẫn của thầy thuốc Đông y, để điều hòa âm dương, trừ bệnh, tăng cường sức khỏe. Với người thể chất suy nhược, mệt mỏi, nói ít, không chịu được vận động, hay cảm lạnh, ra mồ hôi, hoặc nội tạng sa, có thể dùng các thuốc đông dược như Bổ trung ích khí hoàn, Nhân sâm kiến tỳ hoàn, Hương sa dưỡng vị hoàn, Ngọc Bình Phong tán... phối hợp với món ăn thuốc như gà hầm hoàng kỳ đảng sâm, canh nhân sâm nấm mèo, cơm nhân sâm táo đỏ, súp hạt dẻ kiện tỳ... Ngoài ra, căn cứ theo lý luận Đông y "Xuân nên dưỡng dương, trọng điểm là dưỡng can", mùa xuân chức năng can của cơ thể hoạt động mạnh mẽ hơn, nên chú ý bồi bổ can, dùng cháo thạch hộc để bổ tinh khí, cháo địa hoàng để bổ thể hư, cháo phòng phong để trừ khí tứ chi, dùng kỷ tử, hoàng tinh, ngọc trúc, sâm sài hồ để bổ sung. Cũng có thể dùng các món ăn có tác dụng kích thích như gan câu thược, hải sâm yến, dạ dày nhân sâm, phượng quan xích diện... để hỗ trợ sự phát thịnh khí can.
|
