Phối hợp hợp lý
Con người ăn một loại thực phẩm duy nhất sẽ không thể duy trì sức khỏe tốt, bởi vì một số chất dinh dưỡng thiết yếu như một số axit béo thiết yếu, axit amin và một số vitamin nhất định không thể tổng hợp trong cơ thể từ các chất khác, mà phải lấy trực tiếp từ thực phẩm. Trong tự nhiên, không có loại thực phẩm nào chứa đầy đủ tất cả các chất dinh dưỡng mà cơ thể cần. Do đó, để duy trì sức khỏe cơ thể, phải phối hợp nhiều loại thực phẩm khác nhau để ăn.
Nhân dân Trung Quốc từ lâu đã nhận thức được điều này. Như《Hoàng Đế Nội Kinh》có nói: “Ngũ cốc dưỡng, ngũ quả trợ, ngũ thú ích, ngũ thảo bổ, mùi vị hợp mà dùng, để bổ tinh khí.” “Lương thực, thịt, quả, rau, ăn dưỡng hoàn toàn.” Điều này tổng quát toàn diện nội dung chính của lương thực, thịt, rau, trái cây và chỉ ra vai trò chính yếu của chúng trong cơ thể là bổ tinh khí, con người phải lựa chọn phù hợp theo nhu cầu.
Theo lý luận học thuốc Đông y, cần chú ý vấn đề phối hợp thực phẩm. Phối hợp thực phẩm gồm hai mặt: hiệp trợ và tương khắc. Trong hiệp trợ gồm tương nhu và tương sử; trong tương khắc gồm tương phản, tương sát, tương sợ và tương ác. Những kiến thức này cũng rất quan trọng đối với việc phối hợp chế độ ăn.
“Tương nhu” là khi các loại thực phẩm cùng loại phối hợp với nhau, có thể tăng cường hiệu quả lẫn nhau, ví dụ như hầm mộc nhĩ với quả lê mùa thu, cùng nhau có tác dụng thanh phế nhiệt, dưỡng phế âm. “Tương sử” là khi một loại thực phẩm làm chủ, một loại khác làm phụ, làm tăng hiệu quả chính, ví dụ như trà gừng đường, đường đỏ có tác dụng ôn trung hòa vị, làm tăng hiệu quả ôn trung tán hàn của gừng. “Tương phản” là khi hai loại thực phẩm dùng chung có thể gây ra tác dụng bất lợi, ví dụ như quả hồng không nên ăn cùng với thịt lợn, khoai lang không nên ăn cùng trứng gà. “Tương sát” là khi một loại thực phẩm có thể làm giảm tác dụng bất lợi của loại khác. “Tương ác” là khi một loại thực phẩm làm giảm hiệu quả của loại khác. “Tương sợ” là khi tác dụng bất lợi của một loại thực phẩm có thể bị làm giảm bởi một loại khác, ví dụ như tác dụng bất lợi của đậu trắng (có thể gây tiêu chảy, phát ban...) có thể bị giảm bởi gừng.
|
