Mất ngủ khiến nhiều người khổ sở, trong đó không ít người mong muốn tìm đến y học cổ truyền Trung Hoa để thoát khỏi nỗi đau này. Chúng tôi đã phỏng vấn TS Lý Đào, trưởng khoa Thần kinh, Viện Y học Cổ truyền Trung Quốc, Bệnh viện Tây Viện.
TS Lý Đào cho biết, y học cổ truyền Trung Hoa gọi mất ngủ là "bất mại", cho rằng do âm dương các tạng phủ mất cân bằng gây ra. Y học cổ truyền cho rằng, ban ngày hoạt động tinh thần sôi nổi, dương khí thịnh; ban đêm hoạt động tinh thần giảm, âm khí thịnh. Ban đêm người ta nên chuyển từ dương sang âm, dần ổn định. Nếu dương không nhập âm, tinh thần quá hưng phấn sẽ dẫn đến mất ngủ. Ngoài ra, y học cổ truyền tin rằng "tâm tàng thần", mọi hoạt động tinh thần đều do tim (khái niệm "tâm" trong y học cổ truyền Trung Hoa chủ yếu là chức năng chứ không phải cơ quan cụ thể như hiện nay) điều khiển. Do đó, phương pháp điều trị mất ngủ theo y học cổ truyền chủ yếu là dưỡng tâm an thần, tả nhiệt dưỡng âm.
Các phương pháp điều trị của y học cổ truyền gồm thuốc sắc, châm cứu, khí công... trong đó thuốc sắc phổ biến nhất. TS Lý Đào nói rằng, khi kê đơn, bác sĩ không dùng một phương thuốc chung cho mọi người, mà tùy theo tình trạng cụ thể của bệnh nhân mà điều chỉnh các vị thuốc, vì vậy rất khó có một phương thuốc phù hợp với tất cả mọi người.
TS Lý Đào từng có một bệnh nhân nữ 40 tuổi, mất ngủ hơn một tháng, ban đầu tự uống thuốc ngủ, mỗi lần 1 viên, sau dần tăng lên 2 viên, nên bắt đầu có áp lực tâm lý, không dám uống nữa, chuyển sang tìm đến y học cổ truyền. TS Lý Đào nhận định bà ấy thuộc chứng tâm tỳ hư, kèm theo thấp nhiệt.
Chủ yếu dùng phương thuốc Quy Tỳ Thang (gồm đảng sâm, hoàng kỳ, bạch truật, phục linh, đương quy, thục địa, long nhãn nhục...) và thêm một số vị thuốc thanh nhiệt như táo nhân, hợp hoan bì, bách hợp, tri mẫu sao... Bệnh nhân về nhà sắc mỗi ngày một thang, sắc hai lần, chia làm hai lần uống. Sau một tuần, mất ngủ bắt đầu cải thiện; sau hai tuần, cơ bản khỏi bệnh.
TS Lý Đào nói rằng ngoài Quy Tỳ Thang, còn có các phương thuốc như Hoàng Liên Á Giáp Cơ Tử Hoàng Thang, Táo Nhân Thang, hay các thuốc hoàn như Thiên Vương Bổ Tâm Đan... đều bổ tâm tỳ, thanh tâm an thần, thường dùng để chữa mất ngủ.
Đối với các phương pháp như châm cứu, do bệnh nhân phải đến bệnh viện thường xuyên, không tiện như thuốc sắc có thể dùng tại nhà, vì vậy TS Lý Đào cho rằng khó phổ biến.
Ngoài ra, phương pháp bổ dưỡng bằng thực phẩm cũng được ứng dụng rộng rãi trong điều trị mất ngủ. Hiện nay nguyên liệu thường dùng gồm bách hợp, táo tàu, lúa mạch (lúa mạch nổi), liên tử (hoặc tâm liên tử)... Các nguyên liệu này vừa có thể sắc nước, vừa có thể nấu cháo, ăn rất tiện lợi.
TS Lý Đào còn cho biết, khi điều trị cần chú ý thói quen ngủ. Thiếu ngủ ngắn hạn không gây tổn hại nghiêm trọng đến sức khỏe, không cần phải sợ hãi giấc ngủ. Nếu không ngủ được, có thể dậy, ngủ lại khi buồn ngủ, buổi ngày cố gắng không ngủ. Với người bình thường bị mất ngủ tạm thời, chỉ cần nghỉ ngơi hợp lý hoặc thay đổi môi trường sống, triệu chứng sẽ tự hết.
|
