Rất nhiều bệnh nhân tiểu đường có thói quen đi tiểu nhiều vào ban đêm, dẫn đến nhiều người thường xuyên mất ngủ, suy giảm tinh thần, chán ăn, lo âu, bồn chồn, mệt mỏi. Đi tiểu đêm là triệu chứng phổ biến ở bệnh nhân tiểu đường.
Việc tiểu đường gây tổn thương đa chiều ở ống thận. Một số nghiên cứu cho thấy, trước khi xảy ra thay đổi tổ chức học ở ống thận, có thể đã xuất hiện thay đổi chức năng. Do đó, đi tiểu đêm có thể là dấu hiệu cảnh báo sớm tổn thương thận, nắm bắt cơ hội này để điều trị tích cực có thể làm chậm tiến triển biến chứng thận, đây chính là biểu hiện của lý luận "trị bệnh chưa thành" trong y học cổ truyền.
Người khỏe mạnh mỗi 24 giờ đi tiểu khoảng 1,6 lít, tỷ lệ số lần đi tiểu ban ngày và ban đêm ở người trẻ tuổi là khoảng 3–4:1, người trung niên là 1:1, người trên 70 tuổi là 1:3. Nếu lượng nước tiểu ban đêm lớn hơn một nửa tổng lượng nước tiểu trong ngày hoặc tỷ lệ số lần đi tiểu ban ngày và ban đêm giảm đều được coi là đi tiểu đêm. Người nhẹ thì đi tiểu 2–3 lần, người nặng có thể lên tới hơn 10 lần.
Điều trị đi tiểu đêm có thể dùng thuốc hoạt huyết, ví dụ tiêm tĩnh mạch Ke Shi (dung dịch prostaglandin E), 10–20mcg mỗi lần, ngày 1 lần, mỗi liệu trình 10–14 ngày; hoặc tiêm tĩnh mạch dung dịch Đan sâm 10–30ml mỗi ngày, 10–14 ngày là một liệu trình; cũng có thể dùng lâu dài viên Đan sâm phức phương hoặc Viên thông tâm lạc. Chúng tôi thường dùng bột thủy triết, bột sâm tam thất, bột hạnh nhân, bột địa long, bột sinh đại hoàng theo tỷ lệ 5:3:3:3:1 cho vào viên nang, mỗi lần 4 viên, ngày 3 lần, dùng lâu dài, có hiệu quả phòng ngừa tốt các biến chứng tiểu đường.
Thuốc sắc cũng có hiệu quả điều trị đi tiểu đêm. Chúng tôi chọn phương thuốc "Tắc tuyền ẩm" để ôn bổ khí thận, thu hẹp bàng quang, cầm tiểu.
Thành phần: Tiên mai 9g, tiên linh bì 9g, thạch hộc 30g, kim anh tử 30g, bạch quả 9g, tang phiêu tiêu 30g, tử hà xa 15g, sơn thù nhục 9g, liên tử nhục 9g, bổ cốt chỉ 15g, hoàng kỳ 30g, nhân sâm 3–6g (sắc riêng, hòa vào).
Nếu kèm theo phì đại tiền liệt tuyến, thêm bạch phàn 9g, tô diệp 6g, châu hạch 6g, trầm hương 3g; nếu kèm theo lưng gối đau mỏi, thêm sao đỗ trọng 15g, xuyên tục đoạn 15g; nếu kèm mất ngủ, thêm táo nhân 30–60g, ngũ vị tử 6–9g; nếu kèm tâm phiền, lo lắng, thêm sinh bách hợp 30g, hợp hoan hoa 12g, sinh địa hoàng 15g, hoàng liên 3g; nếu tiểu tiện trong suốt, thêm đạm phụ phiến 6g, xuyên quế chi 6g, lộc giác sương 6g; nếu tiểu tiện đục, mùi nặng, thêm khổ sâm 9g, long đởm thảo 9g, thổ phục linh 30g.
Sau khoảng hai tuần dùng thuốc, đi tiểu đêm có thể giảm rõ rệt. Ngoài ra, người đi tiểu đêm cũng có thể dùng phương pháp ăn uống. Dùng đông trùng hạ thảo ngâm nước uống thay trà, mỗi ngày 6–10 con, ngâm nhiều lần rồi nhai nuốt; cũng có thể dùng 9g kỷ tử, 9g phủ bồn tử, 9g táo nhân, 9g kim anh tử ngâm nước uống thay trà; hoặc dùng 60g hoàng kỳ, 9g bạch quả hầm canh; hoặc dùng 50g thạch hộc, 15g mè đen, 50g ý dĩ sao, 10–20 quả hồng sen (loại bỏ vỏ) nấu cháo. Đông trùng hạ thảo, kỷ tử, phủ bồn tử, táo nhân... bổ khí thận để trị căn bản, bạch quả, thạch hộc thu liễm cầm tiểu để trị triệu chứng.
|
