Con người không ngừng đấu tranh với các bệnh tật gây hại cho cơ thể, thường xuyên sống trong trạng thái chống bệnh, từ đó tích lũy được rất nhiều kiến thức dưỡng sinh và phương pháp chữa bệnh, trong đó có Thái Cực quyền của Trung Quốc. Mặc dù Thái Cực quyền thuộc phạm vi võ thuật Trung Hoa, cũng có thể nói là một bộ phận của y học Trung Hoa. Thông qua luyện tập Thái Cực quyền có thể đạt được mục đích trừ bệnh, dưỡng sinh, kéo dài tuổi thọ. Võ thuật có thể chia thành hai loại: nội gia quyền và ngoại gia quyền. Ngoại gia quyền chủ yếu luyện cơ, xương, da, trong khi nội gia quyền chủ yếu là Thái Cực quyền thì tập trung vào dưỡng khí, thông lạc, có thể nói là tập trung vào thư giãn, điều chỉnh khí huyết toàn thân, thuộc loại hành công khí công. Do đó, để dưỡng bệnh, điều chỉnh tuần hoàn khí huyết, phục hồi chu trình sinh lý bình thường trong cơ thể, luyện Thái Cực quyền là lựa chọn thích hợp nhất.
Luyện Thái Cực quyền không đơn thuần là học các động tác, phải hiểu rõ nhiều kỹ năng cơ bản, phải làm được "thư giãn", "đường khí thông suốt". Phổi chủ quản khí toàn thân, khí phổi điều hòa thì khí toàn thân lưu thông, do đó luyện công phải khiến khí thuận, không được để đường khí bị tắc nghẽn. Vì vậy nói: luyện quyền không được nhịn thở, không được dùng sức, luôn phải giữ trạng thái thư giãn, trầm khí. Khi luyện quyền phải phối hợp hô hấp, phối hợp mở và khép. Do những yêu cầu trên, người luyện Thái Cực quyền trong quá trình luyện tập chú ý thư giãn và điều chỉnh hô hấp, mỗi lần luyện xong cảm giác tâm trạng thoải mái, tinh thần sảng khoái. Cơ thể hơi đổ mồ hôi, tăng quá trình chuyển hóa nội tại, từ đó đạt được hiệu quả dưỡng sinh, tăng cường sức khỏe. Sinh lý học vận động cho biết, bất kỳ môn thể thao nào cũng phải có cường độ nhất định và thời gian kéo dài mới có thể ảnh hưởng lớn đến việc nâng cao sức khỏe con người, đặc biệt là hệ tuần hoàn và hô hấp. Sự kết hợp hợp lý giữa cường độ và thời gian luyện tập là điều kiện cần thiết để nâng cao chức năng của hệ tuần hoàn và hô hấp. Thái Cực quyền vì chứa đựng tinh hoa văn hóa truyền thống Trung Hoa, vừa là võ thuật vừa là văn hóa; vừa là thể dục vừa là võ thuật, vừa luyện nội (tâm) vừa luyện ngoại (thể), vừa luyện tinh, khí, thần, vừa có giá trị dưỡng sinh, vừa có giá trị thẩm mỹ.
Chú trọng tăng cường vận động phần dưới cơ thể, rất có lợi để tránh chứng "thượng thịnh hạ suy" – "bệnh thời đại". Từ thế kỷ 20, một trong những thay đổi rõ rệt trong lối sống con người là chú trọng sức khỏe, tìm kiếm cơ thể khỏe mạnh thông qua luyện tập. Phương thức rèn luyện sức khỏe của con người ngày càng chú trọng vận động chân tay, giống như đi bộ.
Những người luyện Thái Cực quyền thường xuyên đều phản ánh rằng đùi to lên rõ rệt. Các chuyên gia thể thao cho rằng, vận động mạnh mẽ của nhóm cơ đùi và chân giúp cơ thể như có thêm nhiều máy bơm nhỏ, giúp tim làm việc nhẹ nhàng hơn, giảm gánh nặng cho tim, đồng thời có lợi cho hệ tim mạch. Do Thái Cực quyền chú trọng huấn luyện sức mạnh phần dưới thân, giúp khí huyết xuống dưới, điều chỉnh trạng thái "thượng thịnh hạ suy", có thể phòng ngừa các chứng như huyết áp cao, té ngã, có chức năng chống lão hóa. Câu nói "người già trước hết là già từ chân" phản ánh rằng người trung niên và cao tuổi thường mắc các bệnh do "thượng thịnh hạ suy". Giới y học Mỹ đã xếp hiện tượng chết do té ngã ở người già là mối đe dọa thứ ba dẫn đến tử vong. Chính phủ Mỹ đã cấp ngân sách hỗ trợ các dự án nghiên cứu về việc Thái Cực quyền có thể phòng ngừa té ngã. Thái Cực quyền gần đây phát triển rất nhanh tại Mỹ, đây cũng là một nguyên nhân quan trọng.
Theo quan điểm y học cổ truyền Trung Hoa, "thượng thịnh hạ suy" là thuật ngữ y học cổ truyền, chỉ hiện tượng người trung niên và người già gan thận đều hư, âm hư dương phất, dẫn đến huyết áp tăng cao, tim hư mất ngủ, sợ lạnh, tay chân lạnh, ăn khó tiêu, táo bón... Người bệnh nhìn bên ngoài thường hồng hào, không có vẻ bệnh tật. Tuy nhiên, do hạ nguyên hư, chân tay yếu, đi đứng khó khăn, đi lâu đau gót chân, khớp gối cứng, lưng đau, cơ thể mệt mỏi. Y học cổ truyền Trung Hoa cho rằng, người trên 40 tuổi dễ bị hư gan thận, giống như rễ cây khô héo lá vàng. Việc tưới nước, bón phân phải bắt đầu từ gốc, bổ gan thận chính là bí quyết dưỡng sinh. Ngoài việc sử dụng thực phẩm và thuốc bổ dưỡng, điều quan trọng là tăng cường vận động vùng đan điền và phần dưới cơ thể. Vì vùng đan điền và mệnh môn (vùng bụng dưới) chính là nơi cơ thể hấp thụ các chất dinh dưỡng chuyển hóa thành tinh huyết (và nội tiết) quan trọng nhất. Do đó, tăng cường vận động vùng bụng, lưng, háng và phần dưới cơ thể chính là khâu cơ bản nhất để thúc đẩy tiêu hóa, hấp thu và tuần hoàn khí huyết. Khi lưng và chân được tăng cường, máu huyết lưu thông trơn tru, tinh thần dồi dào, lâu dài không suy kiệt, từ đó loại bỏ hoặc tránh được các chứng "thượng thịnh hạ suy". Thái Cực quyền không chỉ nhấn mạnh thư giãn cơ thể, mà suốt quá trình luyện tập còn yêu cầu thư giãn tinh thần, khiến não bộ cân bằng giữa ức chế và hưng phấn, đồng thời có lợi cho cân bằng tâm trạng. Vì vậy, đối với lối sống hiện nay, luyện một hoặc vài loại Thái Cực quyền và dụng cụ Thái Cực là con đường sức khỏe đáng tin cậy. Chỉ cần kiên trì luyện tập mỗi ngày, bạn có thể duy trì lâu dài sự cân bằng thể chất và tinh thần, cũng như sự cân bằng động.
|
