Đạo lý dưỡng sinh y học cổ truyền Trung Hoa cho người cao tuổi

Đến tuổi già, đặc điểm tổng thể về thể chất là suy yếu, đặc biệt là thiếu huyết. Huyết có thể nuôi dưỡng bên trong các tạng phủ, bồi bổ da thịt, lông mao, gân cốt bên ngoài, duy trì hoạt động bình thường của các cơ quan nội tạng trong cơ thể. Khi huyết không đủ, sẽ biểu hiện rõ ở nhiều mặt khác nhau của cơ thể. Các triệu chứng phổ biến gồm: da mặt nhợt nhạt, xanh xao hoặc vàng úa, chóng mặt, mắt mờ, tim đập nhanh, mất ngủ, vận động khớp kém, tê liệt tứ chi, da khô, ngứa ngáy, mệt mỏi tinh thần, lưỡi nhợt nhạt, mạch nhỏ và yếu. Loại thể chất này chủ yếu do tuổi già thể lực suy yếu, hoặc chức năng vị tỳ ở người già kém, huyết hóa sinh không đủ, hoặc tổn thương tình cảm quá mức (thất tình), âm huyết bị tiêu hao âm thầm. Nguyên tắc dưỡng sinh cho người già là bổ huyết, dưỡng huyết, ích khí sinh huyết.
1. Điều dưỡng ăn uống: Có thể thường xuyên ăn các thực phẩm như quả mâm xôi, quả vải, hạt thông, nấm đen, rau chân vịt, củ cà rốt, thịt heo, thịt dê, gan bò, gan dê, kỳ đà, hải sâm, cá phẳng... Những thực phẩm này đều có tác dụng bổ huyết, dưỡng huyết.
2. Cẩn thận phòng “xem lâu tổn huyết”: Y học cổ truyền Trung Hoa cho rằng “mắt được huyết thì nhìn thấy”, vì vậy việc đọc sách, đọc báo, xem TV kéo dài không chỉ làm tổn hại chức năng thị giác mà còn khiến huyết vốn đã thiếu càng thêm suy yếu. Thông thường sau khi nhìn khoảng một tiếng đồng hồ, nên vận động nhẹ để cơ mắt thư giãn, phục hồi trạng thái mệt mỏi.
3. Không nên dùng trí não quá mức: Lưu thông máu trong cơ thể liên quan mật thiết đến tim, máu cung cấp cho não bộ do tim tuần hoàn liên tục. Nếu suy nghĩ quá nhiều sẽ hao tổn huyết tâm. Vì vậy người già, đặc biệt là người có thể chất thiếu huyết, không nên dùng trí não quá mức. Khi cảm thấy mệt mỏi về não bộ, cần điều chỉnh, ngắm cảnh một lúc, giúp tâm trạng vui vẻ, từ đó nhanh chóng loại bỏ mệt mỏi.
4. Giữ tinh thần lạc quan: Người thiếu huyết thường hay buồn bã, mất ngủ, quên, chú ý kém, do đó phải phấn chấn tinh thần. Khi cảm thấy bực bội, lo lắng, buồn phiền, có thể tìm bạn trò chuyện, nghe nhạc, xem hài kịch… để chủ động giải tỏa nỗi ưu sầu, nhanh chóng lấy lại tinh thần.
5. Tham gia tích cực các hoạt động thể chất: Người già thường xuyên cảm thấy đau chỗ này, ngứa chỗ kia, nguyên nhân quan trọng là do thiếu huyết. Việc thường xuyên tập thể dục có thể tăng cường lưu thông khí huyết, từ đó giảm hoặc tránh được đau đớn. Nhưng lượng vận động không nên quá lớn, lựa chọn môn thể thao nên ưu tiên các bài tập dưỡng sinh truyền thống như Thái cực quyền, Bát đoạn锦, đi dạo, đi chơi thiên nhiên, vừa hít thở không khí trong lành, vừa vận động cơ xương.