การดูแลสุขภาพ: หยินหรือหยาง อะไรสำคัญกว่า?

ชายชราชาวญี่ปุ่นวัย 83 ปี สรุปแนวทางการดูแลสุขภาพของเขาไว้ว่า ชีวิตมนุษย์เหมือนเตาไฟ ถ้าวางเตาไฟไว้ที่ลมพัด ไฟก็จะดับเร็ว แต่ถ้าเอาเตาไฟมาไว้ในบ้าน ป้องกันไว้ ให้ไฟไหม้ช้าลง ชีวิตก็ย่อมยืนยาวขึ้น
คำพูดนี้ฟังดูมีเหตุผล แต่จะทำอย่างไรให้ไฟในเตาของร่างกายมนุษย์ไหม้ช้าลง? ไม่ออกกำลังกาย? ลดอาหาร? ลดการเผาผลาญ? ไม่ใช่เลย ทฤษฎีดูดี แต่ปฏิบัติยาก
ถ้าทฤษฎีเตาไฟเข้าใจง่าย แต่ปฏิบัติยาก แล้วจะมีทฤษฎีอื่นที่เข้าใจง่าย ปฏิบัติได้ง่ายสำหรับผู้สูงอายุหรือไม่?
ลองใช้แนวคิด "หยิน" และ "หยาง" ของแพทย์แผนจีนดูสิ!
นักแพทย์แผนจีนชื่อดัง จูตานซี มีคำพูดที่โด่งดังว่า "ร่างกายมนุษย์ หยางมักมีมาก หยินมักมีน้อย"
สำหรับผู้สูงอายุ แนวคิดเรื่องหยินหยางอาจดูซับซ้อน แต่จริงๆ แล้วไม่ยาก แนวคิดทั่วไปคือ หยินเกี่ยวข้องกับน้ำ และความสงบ หยางเกี่ยวข้องกับไฟ และความเคลื่อนไหว ความกระตือรือร้นที่เห็นได้ในร่างกาย คือหยาง แต่ปัจจัยภายในที่สนับสนุนพลังชีวิตนั้น ต้องอาศัยหยิน ซึ่งในแต่ละอวัยวะ แต่ละส่วนมีทั้งหยินและหยาง ทุกคนเคยได้ยินว่า "หยินอ่อน หยางมาก" "น้ำน้อย ไฟรุนแรง" ซึ่งพูดถึงความสัมพันธ์ระหว่างหยินและหยาง
แพทย์แผนจีนพูดถึงหยาง คือสิ่งที่เห็นได้ชัด ซึ่งแน่นอนว่าเกี่ยวข้องกับการดูแลสุขภาพและอายุยืน แต่สิ่งที่เห็นได้ชัด ต้องอาศัยสิ่งที่มองไม่เห็นมาสนับสนุน สิ่งที่มองไม่เห็นสำคัญกว่าสิ่งที่เห็นได้
ผู้สูงอายุที่มีชีวิตยืนยาว มักใจดี ใจสงบ แต่ผู้สูงอายุที่ป่วย มักใจร้อน จิตใจอ่อนล้า คุณเห็นแค่อารมณ์ภายนอก แต่สิ่งที่ควบคุมอารมณ์นั้น คุณมองไม่เห็น แพทย์แผนจีนกล่าวว่า "อวัยวะภายในต้องสมดุล จิตใจต้องสงบ" อวัยวะภายในมองไม่เห็น หากหยางมาก ผู้สูงอายุคนนั้นก็มีไฟมาก หากหยินหยางสมดุล ร่างกายก็แข็งแรง
ที่จริงแล้ว ตามอายุที่เพิ่มขึ้น ร่างกาย "หยิน" จะเสื่อมเร็วกว่า "หยาง" ดังนั้น การดูแล "หยิน" จึงเป็นหัวใจสำคัญของการดูแลสุขภาพเพื่อยืดอายุของผู้สูงอายุ