Có lẽ ai cũng từng trải qua cảm giác chóng mặt, ngoài các nguyên nhân bệnh lý, nhiều người không hiểu tại sao mình lại bị chóng mặt? Vương Lâm Bằng, trưởng khoa châm cứu bệnh viện Trung y Bắc Kinh, từ góc nhìn y học cổ truyền, cho biết thói quen sinh hoạt xấu là nguyên nhân chính gây chóng mặt. Đầu tiên là ăn uống, bạn có thể không ngờ rằng ăn quá nhiều thực phẩm béo sẽ gây chóng mặt. Bởi vì ăn quá nhiều đồ béo ngậy sẽ tổn thương tỳ vị. Về chức năng tỳ vị, theo y học cổ truyền, nên khí thanh lên, khí đục xuống, nếu ăn quá nhiều dầu mỡ sẽ làm tổn thương chức năng vận hóa bình thường này. Hơn nữa, đồ béo ngậy dễ sinh đàm thấp, tất cả đều là yếu tố gây chóng mặt. Thứ hai, do nhịp sống nhanh hơn, nhiều người, đặc biệt là người trẻ, có thói quen thức khuya dài, đây cũng là một trong những nguyên nhân gây chóng mặt ban ngày. "Can dương thượng nhiễu" nghĩa là do không nghỉ ngơi đúng giờ vào ban đêm dẫn đến mất cân bằng âm dương gây chóng mặt. Ngoài ra, người vốn âm hư mà thức khuya, khi cơ thể cần nghỉ ngơi nhưng não bộ vẫn hoạt động mạnh, cũng dễ bị chóng mặt. Theo y học cổ truyền, gan chủ điều tiết khí cơ, liên quan mật thiết đến khí, huyết và âm dương. Nếu trạng thái gan bất thường sẽ gây chóng mặt. Về gan, y học cổ truyền còn có quan niệm —— can dương thượng khang, chủ yếu biểu hiện ở mặt cảm xúc. Nếu một người cảm xúc không tốt, tức giận, sẽ dẫn đến can dương thượng khang, trạng thái bất thường, chóng mặt là điều hiển nhiên. Thêm vào đó, cảm xúc u ám, trầm lặng cũng gây rối loạn khí cơ, khiến chóng mặt, mắt hoa. Vì vậy, để tránh tình trạng chóng mặt phiền phức, cần từ bỏ thói quen sinh hoạt xấu, đảm bảo trạng thái cảm xúc tốt. Tiến sĩ Vương tổng kết, thực ra chóng mặt chỉ là một triệu chứng, chia thành chứng thực và chứng hư. Những điều trên như can dương thượng khang, khí cơ ứ trệ đều thuộc chứng thực, những người dễ "động can hỏa" nên uống nhiều trà cúc và cháo đậu xanh. Về trái cây, có thể chọn ăn dưa hấu, lê... để hạ hỏa. Về rau củ, nên ăn nhiều khổ qua, cần tây. Còn nhóm người chứng hư do khí hư, huyết hư gây chóng mặt, đa số là phụ nữ, nên ăn nhiều đậu phộng, kỷ tử, nhân sâm, gà đen... Đối với người hay bị chóng mặt, tiến sĩ Vương đưa ra đơn thuốc dưỡng sinh: Cháo sơn dược kỷ tử: lấy 60g sơn dược, 30g thục địa, 15g kỷ tử, 100g gạo nấu thành cháo ăn. Cháo gà đen ý dĩ: lấy 1 con gà đen hầm với 50g ý dĩ. Ngoài ra, có thể lấy 500g thịt gà, 50g đương quy hầm nước, thường xuyên ăn. Cháo táo đỏ gạo nếp: lấy 10 quả táo đỏ, 30g kỷ tử, gạo nếp vừa đủ, một ít đường đỏ, nấu thành cháo, thường xuyên dùng.
|