“Cửu quyết” dưỡng sinh của danh nhân xưa

“Một đức”
Người dưỡng sinh thời Minh là Lữ Khôn nói: “Nhân có thể sống lâu, đức có thể kéo dài tuổi thọ, dưỡng đức là điều quan trọng nhất trong dưỡng sinh.”
“Hai chữ”
Người văn học thời Tống là Tô Đông Pha cho rằng sinh mệnh nằm ở hai chữ “an” và “hòa”. “An” là tĩnh tâm, “hòa” là thuận tâm, “an thì vật cảm ta nhẹ, hòa thì ta ứng vật thuận.”
“Ba cấm”
Khổng Tử nói: “Quân tử có ba cấm: khi trẻ, khí huyết chưa ổn định, cấm sắc; khi trưởng thành, khí huyết mạnh mẽ, cấm đấu; khi già, khí huyết suy yếu, cấm tham.”
“Bốn pháp”
Y học gia thời Minh là Vạn Mật Trai chỉ ra: “Có bốn pháp dưỡng sinh: một là ít dục vọng, hai là thận trọng vận động, ba là tuân theo thời tiết, bốn là tránh bệnh tật.”
“Năm biết”
Người thời Tống là Chu Thủ Trung nói: “Biết vui giận tổn hại tính tình, nên mở lòng rộng tâm; biết lo nghĩ tiêu hao thần trí, nên giảm tình cảm, giữ nội tâm; biết nói nhiều tổn khí, nên im lặng, quên lời; biết buồn vui tổn thọ, nên kiềm chế, không để xảy ra; biết dục vọng cướp đoạt mạng sống, nên nhịn, không làm.”
“Sáu tiết”
Y học gia thời Minh là Giang Kỳ Thạch nói: “Tiết dục vọng để dưỡng tinh, tiết phiền não để dưỡng thần, tiết giận dữ để dưỡng can, tiết lao khổ để dưỡng lực, tiết suy nghĩ để dưỡng tâm, tiết bi ai để dưỡng phế.”
“Bảy ăn”
Người dưỡng sinh thời Thanh là Thạch Thành Kim chỉ ra: “Ăn nên ăn sớm, không nên ăn muộn; ăn nên ăn chậm, không nên ăn nhanh; ăn nên no khoảng 8-9 phần, không nên no quá; ăn nên nhạt, không nên mặn; ăn nên ấm, không nên lạnh; ăn nên mềm, không nên cứng; sau khi ăn nên uống trà 2-3 ngụm, súc miệng, khiến miệng sạch sẽ.”
“Tám乐”
“Tám乐” của Thạch Thành Kim là: niềm vui ngồi yên, niềm vui đọc sách, niềm vui thưởng hoa, niềm vui ngắm trăng, niềm vui ngắm tranh, niềm vui nghe nhạc, niềm vui hát vang, niềm vui nằm nghỉ thoải mái.
“Chín suy nghĩ”
Khổng Tử nói: “Quân tử có chín suy nghĩ: nhìn phải rõ, nghe phải thông, sắc mặt phải dịu dàng, vẻ mặt phải nghiêm túc, lời nói phải trung thực, việc làm phải cẩn trọng, nghi ngờ phải hỏi, tức giận phải suy nghĩ, thấy đức hạnh phải suy nghĩ về nghĩa lý.”