Quan điểm ABC về phòng bệnh và dưỡng sinh theo y học cổ truyền Trung Hoa

《Hoàng Đế Nội Kinh》tổng hợp các lý luận dưỡng sinh từ các trường phái triết học thời Tiên Tần, từ góc độ y học nghiên cứu dưỡng sinh và trường thọ, sáng tạo ra nhiều lý luận và phương pháp dưỡng sinh.
Quan điểm tự nhiên: “Thiên nhân hợp nhất”. Cơ thể con người phải tuân theo quy luật tự nhiên mới duy trì hoạt động sống bình thường. “Ngược lại thì tai họa sinh, thuận theo thì bệnh tật không nổi, gọi là đạt đạo.” Theo từng mùa khác nhau, áp dụng phương pháp dưỡng sinh vào xuân, dưỡng trưởng vào hạ, dưỡng thu vào thu, dưỡng tàng vào đông, cũng như “dưỡng dương vào xuân hạ, dưỡng âm vào thu đông”, tức là dùng quy luật tự nhiên để dưỡng sinh tự nhiên, đạt được sự thống nhất toàn diện giữa con người và tự nhiên.
Quan điểm phòng bệnh: “Thánh nhân không trị bệnh đã thành mà trị bệnh chưa thành, không trị loạn đã thành mà trị loạn chưa thành. Bệnh đã thành rồi mới dùng thuốc, loạn đã thành rồi mới trị, ví như khi đói mới đào giếng, khi chiến tranh mới rèn giáo, chẳng phải quá muộn sao!” Đề xuất tư tưởng phòng bệnh trước khi bệnh phát. “Tránh tà khí, phong độc, lúc nào cũng thích hợp; yên lặng, vô vi, chân khí theo đó; tinh thần nội thủ, bệnh từ đâu đến?” Ngoại tránh tà khí lục ầm, nội tránh kích thích tinh thần, thay đổi cảm xúc, đạt được phòng bệnh trước khi bệnh phát.
Quan điểm vận động – tĩnh lặng: “Có thể vận động, có thể tĩnh lặng, mới có thể sống lâu.” Đề xướng dưỡng hình, dưỡng thần, theo mùa khác nhau, điều hòa hình thể và tinh thần. Xuân: “Ngủ muộn, dậy sớm, đi dạo rộng rãi trong sân”; Hạ: “Ngủ muộn, dậy sớm, không chán ánh nắng”; Thu: “Ngủ sớm, dậy sớm, cùng gà thức dậy”; Đông: “Ngủ sớm, dậy muộn, phải chờ ánh nắng.”
Quan điểm ăn uống dưỡng sinh: “Dân dĩ thực vi thiên”. Khuyến khích “ăn uống điều độ”, bảo vệ nguồn gốc hậu thiên là tỳ vị. Như “Ăn quá nhiều, tỳ vị sẽ tổn thương”, tổn thương thì nguồn hóa sinh không đủ, dễ sinh trăm bệnh. Đồng thời cảnh báo nghiêm khắc người dân, thận trọng điều hòa ngũ vị, tuyệt đối không được thiên vị.