Phương pháp dưỡng não, bồi bổ thần theo y học cổ truyền Trung Hoa

Theo y học cổ truyền Trung Hoa, não là gốc của thần, thần mạnh thì sống lâu. Về cách dưỡng não, bồi bổ thần, đã tích lũy nhiều kinh nghiệm quý giá. Tổng kết lại, có các phương pháp sau:1. Dưỡng thần dưỡng não: Các nhà dưỡng sinh xưa cho rằng "Thần an thì sống lâu, thần đi thì thân tàn, do đó không thể không thận trọng dưỡng thần". Làm thế nào để dưỡng thần? Trước hết là "dựa vào không tổn thương làm nền tảng". Cần tránh mọi tổn thương tinh thần, tức là tránh kích thích quá mức đối với thất tình (hỉ, nộ, ưu, tư, bi, khủng, kinh). Thứ hai là "tâm muốn thường tĩnh". Cái "tĩnh" ở đây không phải là bất động tuyệt đối, mà là "tĩnh là động, không phải là không động". Tư Mã Thiên nói: "Tinh thần không dùng thì teo, dùng nhiều thì mệt, mệt thì thiếu, dùng thì sảng khoái, sảng khoái thì sinh, thần thì đầy đủ". Cũng nói: "Dùng nhiều thì kiệt". Dùng não hợp lý có thể giúp dưỡng não, toàn thần, nâng cao trí tuệ. Thứ ba là tránh tinh thần u ám, không thoải mái. Người xưa nói: "Thần là sự duỗi thẳng. Thần người thích duỗi thẳng, ghét u ám, u ám thì tổn hại thần, hại không nhỏ". Chúng ta không nên u ám, căng thẳng, không nên tính toán từng chi tiết, lo sợ mất mát, mà nên rộng lượng, bình tĩnh, lạc quan, thư thái.2. Sinh hoạt điều độ: Danh y Trương Ẩn Ân chỉ ra: "Sinh hoạt có quy luật, dưỡng thần". Nghĩa là sinh hoạt, nghỉ ngơi có quy luật, có thể dưỡng não. Cần làm việc và nghỉ ngơi hợp lý, đúng giờ nghỉ ngơi. Thiếu ngủ chắc chắn ảnh hưởng đến thần kinh não, nhưng ngủ quá nhiều cũng không tốt. Các nhà dưỡng sinh cho rằng: "Mỗi lần ngủ đến mức vừa đủ thì thần an, khí đủ, rất có lợi", nếu "ngủ quá nhiều thì thân thể mềm nhũn, chí khí u ám", không tốt cho dưỡng não, có hại cho sức khỏe.3. Tiết dục cố tinh: Thận và não liên hệ mật thiết. Hoạt động của não dựa vào sự bổ dưỡng từ tinh thận. Y học gia thời Minh Trương Cảnh Dật nói: "Người biết dưỡng sinh nhất định phải bảo vệ tinh, tinh đầy thì khí mạnh, khí mạnh thì thần toàn". Điều này cho thấy tiết dục mới có thể cố tinh, cố tinh mới có thể dưỡng não toàn thần, làm chậm quá trình lão hóa não. Ngược lại, "nhiều dục thì trí tuệ u ám", dẫn đến lão hóa sớm, thể lực suy yếu, trăm bệnh sinh ra. Kiểm soát thích đáng sinh hoạt tình dục rất quan trọng đối với dưỡng não, khỏe thân.4. Thở dưỡng sinh: "Thở dưỡng sinh" nghĩa là hô hấp khí tinh. "Thở" là dùng miệng thải khí đục (CO₂), "nạp" là dùng mũi hít khí trong (O₂). "Hoàng Đế Nội Kinh" chỉ ra: "Phục khí trời mà thông minh thần minh", nghĩa là não và hô hấp có mối liên hệ mật thiết, hấp thụ không khí trong lành, tươi mới, cung cấp oxy đầy đủ cho não, giúp tinh thần sảng khoái, tư duy minh mẫn, tăng trí tuệ, từ đó đạt hiệu quả dưỡng não toàn thân. Khi thực hiện, chú ý hít thở dần dần dùng lực nhẹ, hít thở sẽ tự điều chỉnh.5. Vận động thúc đẩy thần: "Dưỡng sinh diệu mệnh lục" chỉ ra: "Tĩnh để dưỡng thần, động để luyện hình, có động có tĩnh, có thể trường sinh". Cho thấy dưỡng sinh phải kết hợp động – tĩnh. Trên thực tế, con người đã quen thói khi suy nghĩ vấn đề, đi bộ đi lại tự do, nhằm thúc đẩy lưu thông máu, tăng cường chức năng não, nâng cao khả năng suy nghĩ. Một số người già, tay cầm hai quả hạnh nhân hoặc bóng sắt xoay, là thông qua huyệt La Công ở lòng bàn tay liên quan với "tâm chủ thần minh", từ đó đạt hiệu quả dưỡng não toàn thần. Ngoài ra, tập Thái Cực quyền, luyện võ công, bát đoạn cẩm... đều có thể rèn luyện thần kinh, tăng trí tuệ.6. Bổ não bằng ăn uống: "Ăn uống là dưỡng hình", dinh dưỡng thực phẩm có tác dụng nâng cao trí lực là điều hiển nhiên. Từ khi Tôn Tư Miao đời Đường đề cao ăn bổ, ăn trị bệnh, các y gia đời sau đã tích lũy kinh nghiệm phong phú. "Lão lão hằng ngôn" đề xuất phối hợp thực phẩm bổ não với gạo, nấu thành cháo để ăn. Ví dụ như cháo nhãn, cháo táo đỏ, cháo liên nhục...