Điều hòa thất tình, vui vẻ cuộc sống

Trong y học cổ truyền Trung Hoa, người ta phân biệt "ngoại cảm" và "nội thương". "Ngoại cảm" là "phong, hàn, thử, ôn, táo, hỏa", nói theo ngôn ngữ hiện đại, cũng bao gồm cả nhiễm vi sinh vật. "Nội thương" là "hỉ, nộ, ưu, tư, bi, khủng, kinh" thất tình, tức là cảm xúc con người. Con người luôn có phản ứng nhất định trước các sự việc xung quanh, hoặc là hài lòng, hoặc là không hài lòng. Hoạt động tâm lý này gọi là cảm xúc.Điều chỉnh cảm xúc xấu, không để chúng mất kiểm soát, là nội dung quan trọng trong dưỡng sinh. Học thuyết dưỡng sinh truyền thống Trung Quốc cho rằng hoạt động sinh mệnh bắt nguồn từ âm dương, chỉ khi điều hòa âm dương, duy trì sự bình hòa, mới có thể đạt được mục đích dưỡng sinh, trường thọ. Học thuyết âm dương cho rằng mọi sự vật trong tự nhiên đều tồn tại hai mặt âm và dương, và sự hình thành, phát triển, biến đổi của sự vật luôn diễn ra dưới sự tác động của âm dương. Hoạt động sinh mệnh dựa trên nền tảng tinh âm và khí dương, dù chức năng sinh lý con người phức tạp và đa dạng, nhưng đều có thể quy về sự vận động mâu thuẫn giữa tinh âm và khí dương. Do đó, mọi hoạt động sinh mệnh đều là kết quả của sự cân bằng động giữa tinh âm và khí dương. Toàn bộ quá trình sống, trưởng thành, cường tráng, già yếu của con người đều là kết quả của sự tác động cùng lúc của khí dương có tác dụng thúc đẩy, ấm nóng và tinh âm có tác dụng nuôi dưỡng, nhuận sắc. Khi tạng phủ, kinh lạc, âm dương, khí huyết cân bằng, con người mới khỏe mạnh, ít bệnh tật, trường thọ. Vì vậy, thất tình không điều hòa, thậm chí mất kiểm soát, sẽ dẫn đến tâm thần bất thường, gây mất cân bằng âm dương, dẫn đến các bệnh tật. Do đó, nhà dưỡng sinh thời nhà Thanh Thạch Thành Kim đề xuất "nói về thất tình, vui vẻ cuộc sống", nhằm phòng ngừa thất tình mất cân bằng từ sớm. "Nói về thất tình" nghĩa là không để cảm xúc bên ngoài làm dao động thất tình, duy trì trạng thái bình hòa. "Vui vẻ cuộc sống" nghĩa là đối xử với hoàn cảnh và mối quan hệ cá nhân bằng thái độ bình hòa, vui vẻ, để duy trì trạng thái thất tình luôn bình hòa, không để âm dương bên trong mất cân bằng. Từ đó có thể thấy, điều chỉnh thất tình bằng phương pháp thích hợp, duy trì trạng thái bình hòa, là phương pháp dưỡng sinh quan trọng.Trong quá trình thực hành hàng ngàn năm, y học dưỡng sinh Trung Quốc đã sáng tạo ra nhiều phương pháp điều chỉnh thất tình hiệu quả, không chỉ có liệu pháp tâm lý hiện đại, mà còn có phương pháp độc đáo điều hòa lẫn nhau giữa thất tình. Y học gia nổi tiếng thời Kim – Nguyên Trương Tử Hòa cho rằng: "Dùng bi để trị giận, dùng âm nhạc buồn bã, đau khổ để làm cho tâm hồn rung động; dùng vui để trị bi, dùng lời đùa giỡn, vui vẻ để làm vui lòng; dùng sợ để trị vui, dùng lời nói về cái chết gần kề để làm cho người ta sợ hãi; dùng giận để trị tư, dùng việc bị xúc phạm, lừa dối để làm cho người ta giận; dùng tư để trị sợ, dùng lời nói về điều này mà nghĩ đến điều kia để làm cho người ta suy nghĩ". Tất cả những phương pháp này đều phải giả dối, kỳ quái, không gì không dùng, mới có thể lay động lòng người, khiến người ta thay đổi. Thực tế các trường hợp điều trị bằng phương pháp điều hòa thất tình đã được ghi chép trong các tài liệu y học qua các triều đại. Thông qua kích thích khác nhau đối với thất tình, có thể phục hồi sự cân bằng âm dương trong cơ thể, đạt mục đích chữa bệnh.Giữ thái độ bình thản, điều hòa thất tình, vui vẻ cuộc sống, có thể tránh được các bệnh do thất tình quá mức gây ra, có lợi cho sức khỏe và trường thọ, đây là nội dung quan trọng trong học thuyết dưỡng sinh Trung Quốc. Tôn Tư Miao trong "Thiên kim yếu phương" đưa ra "Mười hai thiếu" trong dưỡng sinh: "thiếu suy nghĩ, thiếu tưởng niệm, thiếu ham muốn, thiếu cao ngạo, thiếu nói, thiếu cười, thiếu lo âu, thiếu vui, thiếu mừng, thiếu giận, thiếu thích, thiếu ghét", và nói rằng: "Mười hai thiếu này là chìa khóa quan trọng để dưỡng sinh". Trong mười hai thiếu này, phần lớn liên quan đến điều chỉnh cảm xúc, cho thấy tầm quan trọng và vai trò to lớn của việc điều hòa thất tình trong dưỡng sinh.