Phương pháp thực dưỡng là một di sản quý giá của y học cổ truyền Trung Hoa, bao gồm các món như cháo thuốc, rượu thuốc, cơm thuốc, canh thuốc. Thực dưỡng bảo dưỡng nên có chức năng bổ sung khí huyết âm dương thiếu hụt, nâng cao thể lực, hỗ trợ điều trị một số bệnh lý. Các nghiên cứu hiện đại cho thấy, các món thực dưỡng này thường chứa nhiều thành phần dinh dưỡng, có thể điều chỉnh một số chức năng sinh lý và làm chậm quá trình lão hóa.
Dưới đây giới thiệu 5 món thực dưỡng thường dùng cho người trung niên, cao tuổi.
1. Trà hoàng kỳ
Hoàng kỳ 10～20 gram, thái mỏng, cho vào bình giữ nhiệt, dùng nước sôi ngâm khoảng nửa giờ, có thể uống như trà. Uống hết lại thêm nước sôi ngâm tiếp, đổi thuốc mỗi ngày, có thể dùng liên tục hơn 3 tháng.
Đề xuất nổi bật: Tại sao Hồ Thích thường uống nước hoàng kỳ?
Hoàng kỳ là vị thuốc bổ khí hàng đầu, có thể bổ nguyên khí, cường kiện vị, chữa hư tổn, chống lão hóa. Phân tích dinh dưỡng cho thấy hoàng kỳ chứa sucrose, acid gluconic, chất nhầy và nhiều loại axit amin. Nghiên cứu thực nghiệm phát hiện hoàng kỳ có thể nâng cao rõ rệt chức năng miễn dịch cơ thể, tăng khả năng kháng bệnh, thúc đẩy chuyển hóa chất, giảm hàm lượng lipofuscin trong tế bào. Người trung niên, cao tuổi uống nước hoàng kỳ thay trà mỗi ngày vào mùa thu có thể phòng ngừa cảm cúm mùa đông và tái phát viêm phế quản.
2. Cháo lạc
Lạc 45 gram, rửa sạch, giã nát cả vỏ, thêm gạo tẻ 100 gram, nấu thành cháo, khi gần chín thêm chút đường phèn, có thể ăn. Có thể dùng làm bữa sáng hoặc ăn dài hạn.
《Bản kinh phùng nguyên》ghi: “Cháo lạc nhuận phế,止khát, vui lòng, kiện tỳ, bổ trung ích khí”, có thể kiện tỳ vị, bổ trung ích khí. Lạc chứa 40%～50% axit béo không bão hòa, protein, carbohydrate, nhiều vitamin và chất hiệu quả như choline.
Người có tỳ khí hư nên nấu cháo thêm sơn dược; người ho khan do phế hư nên thêm bách hợp; người thiếu máu, giảm tiểu cầu nên thêm táo đỏ nấu cùng, hiệu quả tốt hơn. Lạc có tác dụng nhuận tràng thông tiện, người bị tiêu chảy mạn tính không nên ăn. Lạc mốc vì chứa aflatoxin – chất gây ung thư – không nên nấu ăn.
3. Cháo táo đỏ gạo nếp
Táo đỏ 10 quả, gạo nếp 100 gram. Trước tiên nấu gạo nếp với nước đến độ chín khoảng 80%, sau đó cho táo đỏ vào, nấu thêm 5 phút là có thể ăn.
Táo đỏ là vị thuốc dưỡng tâm bổ huyết, kiện tỳ ích vị, chứa protein, chất béo, đường, nhiều vitamin, sắt. Ngoài ra, canxi, phốt pho trong táo đỏ nhiều gấp 2～12 lần so với trái cây thông thường, có thể tăng cường co bóp tim, giãn mạch vành và ức chế tập hợp tiểu cầu. Ăn cháo táo đỏ gạo nếp lâu dài có thể tăng cường sức khỏe, phòng ngừa bệnh tim mạch, thần kinh.
4. Cháo nhục quế
Nhục quế 15 gram, táo đỏ 3～5 quả, gạo tẻ 100 gram, nấu chung thành cháo, ăn buổi sáng, buổi tối hoặc dùng làm bữa sáng.
Nhục quế có thể kiện tỳ bổ huyết, chứa glucose, sucrose, vitamin A, vitamin B, protein, chất béo, v.v. Kết hợp với táo đỏ, phù hợp để hỗ trợ điều trị các chứng do tâm huyết bất túc như hồi hộp, mất ngủ, quên nhớ, thiếu máu, thể trạng yếu. Nhưng người bị cảm phong hàn, sợ lạnh, sốt, lưỡi dày bợt không nên ăn.
5. Cháo chế thủ ô
Chế thủ ô 30 gram, sắc lấy nước đặc, bỏ bã, thêm gạo tẻ 100 gram, táo đỏ 3～5 quả, nấu chung trong nồi đất. Khi gần chín, thêm chút đường đỏ hoặc đường phèn để nêm, nấu thêm một hai lần sôi là có thể ăn. Có thể dùng làm bữa sáng, ăn liên tục, hoặc mỗi ngày ăn 1～2 lần, mỗi đợt 10 ngày, nghỉ 5 ngày rồi tiếp tục.
Thủ ô là vị thuốc bổ can, ích thận tốt, chứa một lượng phosphatidylcholine nhất định, có tác dụng tăng cường thần kinh; thủ ô còn có tác dụng chống peroxid hóa lipid, ngăn chặn tổn thương tế bào, điều hòa hệ miễn dịch, điều tiết huyết áp, giảm cholesterol và triglyceride, phòng ngừa xơ vữa động mạch, làm chậm lão hóa
|
