Ăn nhầm hạnh nhân đắng gây hậu quả nghiêm trọng

Quả nhân là một loại thực phẩm thường xuyên được ăn, với rất nhiều loại khác nhau, trong đó có cả hạnh nhân. Một số loại quả nhân chứa độc tố cyanogenic glycoside, ăn vào có thể gây ngộ độc, trong đó ngộ độc do hạnh nhân đắng phổ biến nhất và hậu quả nghiêm trọng nhất. Năm 1959, tại Nam Thông, tỉnh Giang Tô, Trung Quốc, một nhân viên trẻ tuổi của Xưởng chế biến thuốc Đông y Tổng cục Dược phẩm đã tử vong do ngộ độc sau khi ăn hạnh nhân đắng rang chuyên dùng trong đơn thuốc Đông y, sự việc này từng được dùng làm ví dụ điển hình cảnh báo trong giới y học. Có hai đứa trẻ chơi cùng nhau, sau đó mỗi đứa về nhà riêng, cha mẹ phát hiện con mình vốn hoạt bát, vui vẻ đột nhiên mặt xanh xao, toàn thân yếu ớt, buồn nôn, nôn mửa liên tục. Nguyên nhân là do hai đứa trẻ ăn quả mơ, sau đó phá vỏ mở hạt ăn nhân, mỗi đứa ăn khoảng 7-8 hạt. Sau hơn một giờ, cảm thấy khó chịu. Bác sĩ lập tức tiến hành rửa dạ dày và điều trị, trẻ mới hồi phục sau ba ngày.
Ngộ độc hạnh nhân đắng thường xảy ra vào đầu mùa hè khi quả mơ chín, chủ yếu do trẻ em không biết độc tính của hạnh nhân đắng cao gấp hàng chục lần so với hạnh nhân ngọt, tự ý phá vỏ ăn nhân; cũng có trường hợp ăn phải hạnh nhân đắng trong đơn thuốc trị ho gây ngộ độc; hoặc ăn quá nhiều món salad hạnh nhân (chưa loại bỏ hết độc tố) dẫn đến ngộ độc.
Thời gian ủ bệnh của ngộ độc hạnh nhân đắng thường từ 1–2 giờ. Khi vào ruột, glycosid hạnh nhân đắng gặp nước, dưới tác dụng của enzym glycosidase, sẽ tạo ra axit cyanhydric – chất ảnh hưởng nghiêm trọng đến chức năng tế bào, phá hủy các chức năng sống quan trọng như hệ thần kinh trung ương. Trẻ em ăn vài hạt đến 20 hạt hạnh nhân đắng đã có thể xuất hiện triệu chứng ngộ độc, ban đầu là vị đắng trong miệng, chảy nước miếng, chóng mặt, đau đầu, buồn nôn, nôn mửa, tim đập nhanh, tứ chi mệt mỏi; tiếp theo là tim đập nhanh, tức ngực, thở nhanh, tê liệt ở chi; nghiêm trọng hơn có thể xuất hiện khó thở, tay chân lạnh, hôn mê co giật, thường kêu la, đôi khi ngửi thấy mùi hạnh nhân đắng; cuối cùng là mất ý thức, đồng tử giãn to, nghiến răng, co giật toàn thân, chết do suy hô hấp hoặc ngừng tim, tỷ lệ tử vong cao nhất ở trẻ em.
Để phòng ngừa ngộ độc do thực vật chứa cyanogenic glycoside, cần giáo dục trẻ em không ăn sống bất kỳ loại quả nhân đắng nào, cũng không ăn hạnh nhân đắng rang. Nếu ăn món salad quả nhân, phải ngâm kỹ bằng nước sạch, sau đó nấu sôi mở nắp để khử độc tố, đồng thời không nên ăn quá nhiều.