Thực phẩm bổ dưỡng lớn nhất trên thế giới: Cháo

Người Trung Hoa từ xưa đã có thói quen ăn cháo, chỉ riêng theo văn thư ghi chép cũng đã có lịch sử hơn 2000 năm. Truyền thuyết kể rằng cháo được Hoàng Đế sáng tạo đầu tiên, qua trải nghiệm thực tiễn ẩm thực của nhân dân các đời sau, phương pháp chế biến cháo ngày càng phát triển, số lượng cháo lên tới hàng ngàn loại. Đặc biệt, các loại cháo dưỡng sinh do các thầy thuốc đời trước nghiên cứu, là sản phẩm mang đậm nét đặc trưng Trung Hoa, có thể coi là một phát minh lớn của Trung Quốc, góp phần to lớn vào sức khỏe nhân loại.Cháo là loại thực phẩm bán lưu chất được nấu từ lượng nước nhiều, kết hợp gạo hoặc bột, hoặc thêm các thực phẩm khác hoặc dược liệu, đun đến khi nước cháo đặc, nước và gạo hòa quyện. Loại cháo làm từ gạo gọi là xôi loãng; loại làm từ bột gọi là hồ. Trong “Tùy Nguyên thực đơn”, khi nói về cháo, có viết: “Thấy nước mà không thấy gạo, không phải cháo; thấy gạo mà không thấy nước, cũng không phải cháo. Phải làm sao cho nước và gạo hòa quyện, mềm mại như một, mới gọi là cháo”. Điều này làm rõ hơn sự khác biệt giữa nước dùng, cơm và cháo.Có rất nhiều loại cháo: phân loại theo nguyên liệu có thể là cháo ngũ cốc, cháo bột, cháo lúa mì, cháo đậu, cháo rau, cháo hoa, cháo trái cây, cháo sữa, cháo thịt, cháo cá, cháo dưỡng sinh dược liệu... Về cách chế biến, thông thường chia cháo thành hai loại: cháo thông thường và cháo phong phú. Cháo thông thường là loại nấu từ gạo hoặc bột đơn thuần; cháo phong phú là loại thêm nhiều nguyên liệu khác vào cháo thông thường, tạo thành nhiều loại cháo với vị mặn, ngọt, phong phú đa dạng. Ví dụ như cháo mặn kiểu Quảng Châu, phổ biến gồm cháo cá phi lê, cháo bào ngư gà, cháo thịt bò, v.v.Cháo còn bao gồm cháo dưỡng sinh dược liệu. Đây là đặc trưng của cháo Trung Hoa, kết hợp khoa học dinh dưỡng truyền thống và nghệ thuật nấu ăn, đóng vai trò quan trọng hơn trong việc nâng cao sức khỏe người dân. Xuất phát từ quan niệm “dược thực đồng nguyên – dược thực dụng”, dựa trên lý luận dinh dưỡng truyền thống, chủ yếu dùng các thực phẩm dưỡng sinh, hoặc phối hợp một chút dược liệu, qua chế biến nấu nướng thành loại cháo có tác dụng dưỡng sinh cụ thể, đồng thời là một bộ phận của thực dưỡng.Cách chế biến cháo thường có hai phương pháp: nấu và hầm. Phương pháp nấu là đun sôi bằng lửa lớn, sau đó chuyển sang lửa nhỏ đun đến khi cháo đặc. Phương pháp hầm là đun sôi bằng lửa lớn, rồi đổ vào thùng gỗ có nắp, đậy kín, hầm khoảng 2 giờ, có mùi thơm đậm đặc. Thông thường người ta dùng phương pháp nấu. Ngoài ra, cháo phong phú còn có phương pháp đổ cháo nóng đã nấu sẵn vào các nguyên liệu khác, trộn đều là được, ví dụ như cháo cá sống. Khi nấu cháo, cần đổ nước đầy một lần, nấu liền mạch, mới đạt được đặc điểm cháo đặc đều, nước và gạo hòa quyện. Gạo dùng để nấu cháo có thể ngâm trước với nước lạnh 5–6 tiếng rồi mới nấu, hoặc rửa sạch trực tiếp cho vào nồi nấu. Ngâm trước sẽ rút ngắn thời gian nấu, nhưng dễ làm mất dưỡng chất. Nếu trong công thức có dược liệu không thể ăn trực tiếp, có thể sắc lấy nước thuốc trước, rồi cho gạo hoặc bột vào nấu cháo, hoặc nghiền dược liệu thành bột, rồi cho vào cháo cùng gạo nấu. Nếu nguyên liệu trong cháo có kích thước lớn, cần xử lý bằng dao cắt trước khi nấu, để cháo đặc, thơm ngon.Trong dinh dưỡng học truyền thống, cháo giữ vị trí quan trọng. Giống như món canh, cháo cũng có ưu điểm chế biến đơn giản, linh hoạt thay đổi, phù hợp rộng rãi, dễ tiêu hóa hấp thu, rất thích hợp để dưỡng sinh, ăn lâu dài, từng được ca ngợi là “thức ăn bổ dưỡng số một trên thế giới”. Không chỉ vậy, nhà Thanh Hoàng Vân Hồ trong “Cháo phổ” còn nói: “Cháo rất thích hợp để dưỡng lão: tiết kiệm chi phí, đầy đủ dinh dưỡng, sinh tân, lợi khí, dễ tiêu hóa”. Ông hết lời ca ngợi việc ăn cháo dưỡng sinh. Tô Đông Pha cũng tích cực khuyến khích ăn cháo dưỡng sinh, cho rằng có thể trường thọ, thậm chí sáng tác bài thơ nổi tiếng “Thực châu thi”: Người đời ai cũng học sống lâu, chẳng biết sống lâu ở ngay trước mắt. Ta tìm được phương pháp bình dị từ Viện Khổng, chỉ cần ăn cháo là có thể thành tiên.