Mùa thu khí hậu khô hanh, cơ thể con người rất dễ bị tà nhiệt khô tổn thương phổi, xuất hiện các chứng như da mặt khô ráp, miệng khô họng khát, ho khan ít đờm... Các bệnh do khô hanh mùa thu. Tuy nhiên, nhiều loại trái cây và rau củ tươi mới được bày bán nhiều trong mùa thu, giàu các chất dinh dưỡng cần thiết cho cơ thể, không chỉ có tác dụng bổ âm dưỡng phổi, nhuận trào sinh tân mà còn có thể điều trị các bệnh liên quan đến phổi, là thực phẩm lý tưởng để dưỡng sinh vào mùa thu.
Lê
Lê có vị ngọt thơm, thịt mềm, nước nhiều, có tác dụng thanh nhiệt giải độc, nhuận phổi sinh tân,止咳 hóa đàm. Ăn sống, ép nước, hầm hoặc nấu thành cao đều có hiệu quả tốt đối với các chứng như ho do phế nhiệt, sốt phát ban, ho ở người già, viêm phế quản... Nếu uống cùng nước ép củ sắn, mật ong, đường mía thì hiệu quả càng tốt.
Nho
Nho giàu dinh dưỡng, vị chua ngọt, có tác dụng bổ gan thận, ích khí huyết, sinh tân dịch, lợi tiểu. Ăn sống có thể bổ âm trừ phiền, nghiền nát thành nước, thêm mật ong nấu đặc, dùng nước ấm pha uống, rất tốt cho chứng phiền nhiệt miệng khát. Thường xuyên ăn sẽ có lợi cho chứng suy nhược thần kinh và mệt mỏi quá mức. Khi làm khô nho, hàm lượng sắt và đường tăng tương đối, là món bổ dưỡng tuyệt vời cho trẻ em, phụ nữ và người yếu thiếu máu.
Táo đỏ – Gợi ý của biên tập viên: Táo đỏ bổ dưỡng nhưng có hạn chế sử dụng
Táo đỏ có thể dưỡng vị, kiện tỳ, ích khí sinh tân, nhuận tâm phổi, điều hòa dinh vệ, bổ tỳ thổ, bồi bổ ngũ tạng, chữa chứng đại tiện rối loạn, hỗ trợ điều trị hư tổn. Trong y học cổ truyền thường dùng để điều trị tiêu chảy mùa thu ở trẻ nhỏ, chứng âm thịnh ở phụ nữ, ho do phế hư, phiền muộn mất ngủ... là một vị thuốc bổ dưỡng đa năng.
Quả hồng
Quả hồng tính ôn vị ngọt chua, có tác dụng sinh tân dịch, giảm khát. Những người thiếu tân dịch, miệng khô họng khát, khát không dứt có thể dùng làm thực phẩm dưỡng sinh. Ép nước hoặc sắc lấy nước uống có thể thanh nhiệt giải độc, nhuận phổi止咳, sát trùng, trừ giun, chữa chứng trẻ em ăn kém, tiêu chảy kéo dài.
Cam quýt
Cam quýt tính lạnh vị ngọt chua, có tác dụng sinh tân,止咳, nhuận phổi hóa đàm, tỉnh rượu lợi tiểu. Phù hợp với người thể trạng yếu, sau khi sốt mất nước miệng khát, say rượu khát nước... Ép nước hoặc nấu với mật ong, đặc biệt hiệu quả trong điều trị ho do phế nhiệt.
Đường mía
Nước mía tính bình vị ngọt, là thực phẩm quý để giải nhiệt, sinh tân, nhuận khô, dưỡng sinh, giúp tỳ vị hòa hợp, tiêu đàm, an thần, trị nghẹn, chống nôn, được gọi là “Phục mạch thang thiên nhiên”. Y học cổ truyền thường dùng nó như một vị thuốc thanh nhiệt sinh tân, dùng để điều trị miệng khô lưỡi ráo, thiếu tân dịch, đại tiện khô cứng, sốt cao khát nước.
Quả hồng
Quả hồng có tác dụng nhuận phổi止咳, thanh nhiệt sinh tân, hóa đàm mềm khối. Ăn sống quả hồng tươi, có hiệu quả tốt đối với các chứng như ho do lao phổi, nhiệt hư phổi suy, ho nhiều đàm, ho ra máu do hư lao. Quả hồng chín mềm đỏ, có thể dùng để điều trị sốt nóng khát nước, môi khô nứt, tim bồn chồn, tiêu chảy do nhiệt.
Bách hợp
Bách hợp có kết cấu dày, vị ngọt mát, là thực phẩm bổ dưỡng giàu dinh dưỡng, có tác dụng nhuận phổi止咳, thanh tâm an thần, hiệu quả tốt đối với lao phổi, viêm phế quản, giãn phế quản và các chứng khô hanh mùa thu. Ăn chín hoặc sắc lấy nước uống, có thể điều trị ho lâu ngày do lao phổi, ho ra đàm máu, đau họng do ho khan.
Củ cải
Củ cải có thể thanh nhiệt hóa đàm, sinh tân止咳, kiện vị tiêu thực. Ăn sống có thể điều trị miệng khát do sốt, ho do phế nhiệt, đàm đặc. Nếu uống cùng nước ép đường mía, lê, củ sen thì hiệu quả càng tốt.
Củ sắn
Củ sắn có thể ăn sống như trái cây hoặc chế biến thành món ăn, có tác dụng thanh nhiệt sinh tân, hóa thấp trừ đàm, lương huyết giải độc, điều trị chứng mất nước do sốt, miệng khô họng khát, ho do phế nhiệt, đàm vàng đặc. Kết hợp với nước ép củ sen uống thì hiệu quả càng tốt.
Thạch linh – Gợi ý của biên tập viên: Chè thạch linh dưỡng phổi mùa thu
Thạch linh có thể nhuận phổi hóa đàm, dưỡng âm sinh tân, ăn kèm món ăn hoặc nấu chín đều có thể điều trị chứng âm hư phế khô, ho khan không đàm hoặc đàm đặc, họng khô miệng khát. Khi phối hợp với bách hợp nấu thành chè thì hiệu quả càng tốt.
Chú ý rằng, khi ăn trái cây và rau củ tươi phải ăn đúng lượng, nếu ăn quá nhiều hoặc ăn quá no cũng ảnh hưởng xấu đến sức khỏe. Trái cây tươi chứa hàm lượng đường cao, người già và người mắc bệnh tim mạch nên cẩn trọng khi ăn.
|
