วิธีการบำรุงอาหารที่ใช้กันทั่วไปในแพทย์แผนจีน มีดังนี้: การบำรุงแบบสมดุล, การบำรุงแบบเย็น, การบำรุงแบบอุ่น และการบำรุงแบบเข้มข้น:
1. การบำรุงแบบสมดุล มีความหมายสองประการ: ประการหนึ่ง คือ การใช้อาหารที่ไม่ร้อนไม่เย็น ธรรมชาติอ่อนโยน เช่น ข้าวสาลี ผลไม้ ผักส่วนใหญ่ ไข่ น้ำมัน หมู นมบางชนิด รวมถึงข้าวขาว ข้าวโพด ถั่วฝักยาว ผักกาดขาว นกพิราบ หมู นม เป็นต้น อีกประการหนึ่ง คือ การใช้อาหารที่สามารถบำรุงพลังงานได้และบำรุงหยิน หรือบำรุงหยางได้พร้อมกัน เช่น โสม น้ำผึ้ง ซึ่งช่วยบำรุงพลังงานของม้ามปอด และบำรุงหยินของม้ามปอด หรือเช่น โกจิเบอร์รี่ ที่ช่วยบำรุงหยินและหยางของไต อาหารเหล่านี้เหมาะสำหรับคนทั่วไปในการดูแลสุขภาพ
2. การบำรุงแบบเย็น คือ การใช้อาหารที่บำรุงแต่ไม่หนักแน่น ไม่ทำให้ท้องอืด หรือมีธรรมชาติอ่อนโยนหรือเย็น บางครั้งอาจใช้อาหารที่มีฤทธิ์ขับของเสียเพื่อลดอาการอุดตัน เช่น ลดความร้อนในกระเพาะ ขับถ่ายอย่างคล่องตัว เพิ่มการดูดซึม กำจัดของเสียเก่าออกและสร้างของใหม่ ซึ่งเป็นการขับของเสียเพื่อให้ได้ประโยชน์ อาหารที่ใช้ในการบำรุงแบบเย็นมักเป็นผลไม้และผัก เช่น หัวหอม ฟักทอง แตงโม ข้าวกล้อง แอปเปิ้ล ลูกแพร์ ดอกฮวาคา ฯลฯ
3. การบำรุงแบบอุ่น คือ การใช้อาหารที่มีฤทธิ์อุ่นเพื่อเสริมพลังงาน ใช้กับผู้ที่มีภาวะขาดพลังงานหรือขาดพลังงานหยาง เช่น มือเท้าเย็น หนาว หมดแรง เหนื่อยล้า ปัสสาวะใส ถี่ หรือบวมน้ำ หรือใช้เป็นอาหารบำรุงในฤดูหนาวสำหรับคนทั่วไป อาหารที่ใช้บ่อย เช่น ถั่วอัลมอนด์ มะเดื่อ ลูกเห็บ ตับหมู ปลาไหล หอยแมลงภู่ ฯลฯ
4. การบำรุงแบบเข้มข้น คือ การใช้อาหารที่มีฤทธิ์บำรุงแรง ได้ผลเร็ว เพื่อให้บรรลุเป้าหมายการบำรุงที่ต้องการอย่างเร่งด่วน ควรพิจารณาปัจจัยต่างๆ เช่น ร่างกาย ฤดูกาล โรค ให้แน่ใจว่าได้รับการบำรุงอย่างเหมาะสมโดยไม่เกิดความเอนเอียง อาหารที่ใช้ในการบำรุงแบบเข้มข้น ได้แก่ หมู หมา แพะ ไข่แพะ หางแพะ ไตแพะ ปลาน้ำเงิน น้ำเต้า แซลมอน ปลาทูน่า ฯลฯ
|
