Ở Trung Quốc, người dân có thói quen bồi bổ vào mùa đông. Người ta thường nói: “Bổ đông như đi săn hổ núi”. Tuy nhiên, do sự phát triển xã hội và đời sống vật chất ngày càng phong phú, nội dung bồi bổ mùa đông cũng cần được điều chỉnh, đặc biệt là không nên duy trì việc bổ sung chủ yếu bằng các món ăn giàu đạm như cá, thịt. Việc bồi bổ bằng thực phẩm chay cũng đáng thử! Ý dĩ có kết cấu mềm mịn, dễ tiêu hóa, thích hợp cho người cơ thể yếu, mắc bệnh đường ruột, lao phổi và đang trong giai đoạn hồi phục. Đây là thực phẩm lý tưởng để dưỡng tỳ vị vào mùa thu, ăn thường xuyên chắc chắn có hiệu quả “bồi bổ cơ thể” như mùa hè. Khoai tây mỗi 500 gram chứa 3,1 gram chất béo tự nhiên, 10,1 gram protein, 73 gram tinh bột, 3,5 gram chất xơ thô, tổng hàm lượng vitamin gấp 2 lần cà rốt, gấp 4 lần cà chua. Ngoài ra, khoai tây còn chứa các khoáng chất thiết yếu cho cơ thể, đặc biệt phốt pho, canxi, sắt rất phong phú. Y học cổ truyền Trung Hoa cho rằng khoai tây có tính bình, vị ngọt, có công năng bổ trung ích khí, hòa vị, kiện tỳ, tiêu thũng, ăn thường xuyên có thể tăng cường thể lực. Khoai lang là thực phẩm giàu dinh dưỡng trong các loại ngũ cốc. Do khoai lang cung cấp lượng lớn protein nhớt, đường, vitamin A và vitamin C cho cơ thể, nên có công năng bổ hư, ích khí lực, kiện tỳ vị, cường thận âm, hòa vị, ấm dạ dày, ích phế. Vì vậy, có thể dùng làm thực phẩm bồi bổ mùa thu, bổ “thể hình”. Thịt củ sen chứa nhiều chất dinh dưỡng, bao gồm tinh bột, protein, vitamin C... Ăn sống có công năng lương huyết tán ứ, ăn chín thì bổ tim ích vị, có chức năng dưỡng âm bổ huyết. Khi ăn cùng kỷ tử thì có thể bổ huyết dưỡng huyết. Hầm thịt có thể chữa chứng hư tỳ vị. Hạt dẻ giàu dinh dưỡng, trong quả chứa đường, tinh bột, protein, chất béo, canxi, phốt pho, sắt và nhiều loại vitamin. Giá trị dược lý của hạt dẻ cũng rất cao. Y học cổ truyền Trung Hoa cho rằng hạt dẻ có thể dưỡng vị kiện tỳ, tráng thận bổ gân, hoạt huyết chỉ huyết. Cháo hạt dẻ, hạt dẻ rang đều là món bồi bổ tốt vào mùa thu, đặc biệt cháo hạt dẻ phù hợp với mọi lứa tuổi, dùng 50 gram hạt dẻ, 100 gram gạo tẻ, nấu cháo ăn. Hạt dẻ kết hợp với gạo tẻ có thể kiện tỳ vận vị, tăng khẩu vị, đồng thời bổ thận cường gân xương, đặc biệt phù hợp với người già suy giảm chức năng, kém ăn. Rễ cải củ chứa nhiều nước, vitamin C, một lượng canxi, phốt pho, chất bột đường, một lượng nhỏ protein, sắt và các vitamin khác, còn chứa lignin, choline, enzyme oxy hóa, glycosidase, catalase, amylase, dầu mustard và các thành phần có lợi khác. Y học cổ truyền Trung Hoa cho rằng cải củ có tính mát, vị cay ngọt, vào kinh phế và vị, có công năng tiêu tích trệ, hóa đàm nhiệt, hạ khí, giải độc, dùng cho các chứng ăn no đầy bụng, tiểu khó. Y học cổ truyền đánh giá cao công năng y học và chăm sóc sức khỏe của cải củ, có câu nói: “Ăn cải củ mùa đông, ăn gừng mùa hè, không cần bác sĩ kê đơn!”
|