Tuyo: Sa alak, gumagamot ng hangin; sa bawang, nagpapahinto ng dugo

Ang tuyo ay isang tradisyonal na Pilipino na pagkain, katulad ng soybean paste, at hindi maaaring iwasan sa pang-araw-araw na buhay. Maaari itong gamitin sa pagluluto ng gulay, red-braised fish at meat, o kumain nang mag-isa, o kumain nang sinigang, o gamitin ang tubig para i-luto ang juice bilang replacement ng soy sauce.
Ang tuyo ay ginawa mula sa black beans o yellow beans, na hinuhugas, niluluto, inilalagay sa barrel para ferment, saline, at sun-dried. Ayon sa dami ng asin, ito ay nahahati sa salty at mild. Ayon sa mga datos, ang tuyo ay unang tinawag na "You Ji", dahil dati ay tinawag ang soybeans bilang "Shu", at "You Ji" ay nangangahulugan ng "cooked soybeans na inilagay sa dark place para ferment". Noong panahon ng Qin, ang tawag ay binago sa "Dou Chi", at ang pangalan ay nananatili hanggang ngayon.
Ang tuyo ay kilala dahil sa kanyang lasa at kainin, pero ang tunay na dahilan ay ang maraming nutrisyon nito, na may maraming protina, taba, calcium, phosphorus, iron, cobalt, selenium, molybdenum, thiamine, riboflavin, niacin, atbp. Ang mga eksperimento ay nagpakita na ang nutrisyon ng tuyo ay halos katumbas ng beef: ang protina ay 39.3%, habang ang beef ay 22.7%; ang taba ay 8.2% sa tuyo, habang 4.9% sa beef.
Ang pananaliksik ay nagpapatunay na ang tuyo ay may 40 beses na mas maraming cobalt kaysa wheat, na may epekto sa pag-iwas sa coronary heart disease; 50 beses na mas maraming molybdenum kaysa wheat, at mas mataas ang selenium kaysa sa garlic at onion na high-selenium foods, at pareho ay may malakas na epekto sa pag-iwas sa cancer. Ang tuyo ay may maraming urokinase na nakakalutas ng blood clot, na epektibo sa pag-iwas sa brain stroke, at nakakatulong sa pagpapabuti ng blood flow sa utak at paggamot ng senility.
Sa tradisyonal na medisina ng Tsina, ang tuyo ay madalas ginagamit para sa paggamot ng dumi, chest tightness, vomiting, indigestion, memory loss, at alak intoxication.
Si Li Shizhen, isang sikat na botanist noong Ming Dynasty, ay nagsabi: "Ang black bean ay neutral, pero kapag ginawa ito bilang tuyo, ito ay maging warm. Dahil ito ay steam at heated, kaya ito ay maaaring magbawas at magbawas. Kasama ang onion, ito ay nagbawas ng sweat; kasama ang asin, ito ay nagbawas ng vomit; kasama ang alak, ito ay gumagamot ng wind; kasama ang bawang, ito ay nagpapahinto ng dugo; kapag niluto, ito ay nagpapahinto ng sweat, parang ang function ng the root of ephedra." Ang modernong medisina ay naniniwala na ang tuyo ay may epekto sa pagbawas ng init, pagbawas ng toxic, at pagbawas ng skin rash, at ginagamit para sa headache dahil sa wind-heat, chest tightness, vomiting, excessive phlegm, at nervousness.