Thực phẩm đầu xuân cần chọn lựa theo đặc điểm khí hậu mùa xuân, có định hướng rõ ràng.
1. Ăn thanh đạm để phòng "lên lửa". Mùa xuân người dễ "lên lửa", tiểu vàng, táo bón, lưỡi bẩn vàng. Do hỏa can tăng, khiến âm phế càng hư, vi khuẩn lao dễ xâm nhập. Vì vậy, mùa xuân ăn uống nên thanh đạm.
2. Ăn thực phẩm vị cay ngọt để trợ dương xuân. Đầu xuân dương khí mới khởi phát, thực phẩm vị cay ngọt có thể trợ dương xuân, nên ăn các thực phẩm vị cay ngọt như hành, gừng, táo, lạc, bột mì lúa mì, yến mạch, ngô... ngũ cốc, đậu nành, đậu hũ, đậu đỏ... đậu, cam, quýt, chuối, táo... trái cây; cũng nên ăn một chút hải sản, trứng. Người âm hư nội nhiệt có thể chọn thịt vịt, tảo biển, đậu xanh, nước ép甘蔗, củ kiệu, bách hợp... để tiêu hỏa. Cần ăn ít thực phẩm vị chua, béo, sống lạnh, nên chọn thực phẩm giàu vitamin B, E để dưỡng tỳ vị.
3. Ăn ngọt nhiều, ăn chua ít để phòng "can vượng". Y học Trung Hoa cho rằng, mùa xuân là thời điểm can khí thịnh, nên ăn một chút thực phẩm vị cay ngọt, tránh ăn thực phẩm sống lạnh để không tổn thương tỳ vị, đồng thời cần phòng "can vượng thương tỳ". Như vậy, mùa xuân nên ăn nhiều thực phẩm vị ngọt, ăn ít thực phẩm vị chua. Vì thực phẩm vị chua vào can, thực phẩm vị ngọt vào tỳ. Mùa xuân ăn nhiều thực phẩm vị chua có thể gây rối loạn tiết dịch vị, ảnh hưởng đến tiêu hóa hấp thu, nên ăn ít thực phẩm vị chua, béo, cần chú ý tăng chức năng tỳ vị. Để phòng can vượng thương tỳ, có thể ăn thêm một chút táo đỏ vị ngọt bình.
4. Ăn bổ phù hợp theo địa phương. Đầu xuân ảnh hưởng của khí hậu đối với cơ thể rất lớn, ở Trung Quốc, khí hậu Bắc – Nam mùa xuân chênh lệch lớn, ảnh hưởng đến cơ thể khác nhau, vì vậy dưỡng sinh đầu xuân cần ăn bổ theo địa phương. Đầu xuân, Bắc phương vẫn còn lạnh, vẫn nên bổ ấm, dần dần khi thời tiết ấm hơn, dương khí tăng, bổ ấm dần giảm. Có thể chọn: kỷ tử, táo đỏ, hạt dẻ, mận, sâm sơn, dạ dày heo, thịt bò, dạ dày bò, dạ dày cừu, thịt gà, chim sẻ... Nam phương, mùa xuân thường mưa dầm, nhiệt độ thấp và ấm đan xen, trong thời tiết mưa, ẩm thấp, ẩm khí kìm hãm tỳ, nên ăn thực phẩm kiện tỳ trừ ẩm như cá trắm, cá chép, cá chình, đậu trắng, liên tử, đậu nành... Khi trời ấm, có thể ăn thực phẩm bổ mát như nấm tuyết, liên tử, đậu xanh...
5. Chống "mệt mỏi đầu xuân" cần bổ sung vitamin C. Y học hiện đại cho rằng, mùa xuân nên ăn nhiều thực phẩm giàu vitamin C và rau quả tươi. Thiếu vitamin C trong chế độ ăn là một trong những nguyên nhân gây "mệt mỏi đầu xuân", vì vậy ăn nhiều rau củ như củ cải, bông cải xanh, bắp cải, ớt ngọt, cần tây, măng, măng xuân... rau tươi rất có lợi cho dưỡng sinh mùa xuân.
|
