Trong dân gian có câu “Dưỡng bổ vào mùa đông, mở xuân đánh hổ”, nhưng nếu dưỡng bổ đúng cách vào mùa xuân khi vạn vật hồi sinh, hiệu quả sẽ không thua kém gì dưỡng bổ vào mùa đông. Đây là thông tin mà phóng viên mới đây thu thập được từ bác sĩ Trương Chí Phủ, trưởng khoa Y học tâm thân tại Bệnh viện Quảng An Môn, Viện Nghiên cứu Y học cổ truyền Trung Hoa.
Việc điều dưỡng trọng điểm vào mùa xuân có những đặc điểm riêng biệt. Theo thuyết “Xuân sinh, Hạ trưởng, Thu thu, Đông tàng”, mùa xuân là thời điểm khí trời tăng dần, dương khí ngày càng phát triển. Đồng thời, theo lý luận dưỡng sinh y học cổ truyền Trung Hoa “con người tương ứng với thiên địa”, dương khí trong cơ thể người cũng theo tự nhiên, biểu hiện xu hướng phát tán lên trên và ra ngoài. Nếu biết điều dưỡng phù hợp vào thời điểm này, đây chính là thời điểm tốt nhất trong năm để đầu tư vào thể chất. Ngoài ra, các bệnh thường gặp vào mùa xuân như viêm phổi, viêm gan, viêm màng não do vi khuẩn, sởi, viêm tuyến nước bọt, hen suyễn dị ứng, nhồi máu cơ tim... đều liên quan đến việc thiếu dưỡng sinh vào mùa đông. Do đó, nếu điều dưỡng kịp thời vào mùa xuân, cũng là một hình thức “bù đắp” hiệu quả.
Đối với hai loại tính cách hoàn toàn trái ngược là “uất ức trầm lặng” và “bốc đồng dễ tức giận”, đây là đối tượng quan trọng cần dưỡng bổ vào mùa xuân. Bác sĩ Trương cho biết, người uất ức trầm lặng thường là người có tính cách nội hướng, thường biểu hiện đầy bụng, tiêu hóa kém, cảm xúc đè nén, ăn uống kém, lưỡi nhợt, lớp lưỡi trắng, thuộc loại “can khí uất kết” trong y học cổ truyền. Người bốc đồng dễ tức giận thường là người có tính cách ngoại hướng, thường biểu hiện thể trạng quá béo, lo lắng dễ nổi nóng, lưỡi đỏ, lớp lưỡi vàng, thuộc loại “can hỏa thượng diễm” trong y học cổ truyền. Đối với hai nhóm người này, phương pháp dưỡng bổ ưu tiên là dùng bài thuốc sắc (thang) theo nguyên tắc “thư can lý khí” và “dưỡng can thanh nhiệt”. Ngoài ra, về thực dưỡng vào mùa xuân, người uất ức trầm lặng nên chọn ăn nhiều loại thực phẩm thơm hương, thông khí như hồi hương, củ cải, cam; đồng thời có thể dùng hoàng kỳ 10g, sinh khương 3 lát, táo tàu 5 quả, sắc lấy nước uống thay trà. Người bốc đồng dễ tức giận nên ưu tiên ăn các loại thực phẩm vị đắng, vị chua như khổ qua, sơn tra; đồng thời có thể dùng cúc hoa 10g, quyết minh tử 10g, cam thảo 3g, sắc lấy nước uống thay trà.
Theo y học cổ truyền: “Xuân ứng can mà dưỡng sinh, Hạ ứng tâm mà dưỡng trưởng, Trường hạ ứng tỳ mà dưỡng hóa, Thu ứng phế mà dưỡng thu, Đông ứng thận mà dưỡng tàng.” Vì vậy, dưỡng bổ vào mùa xuân nên tập trung vào “dưỡng can”. Điều kiện tiên quyết để dưỡng can vào mùa xuân là điều chỉnh tình chí, tức là giữ tâm trạng thoải mái, không tức giận. Ngoài ra, dưỡng sinh bằng thực dưỡng vào mùa xuân phải tuân thủ nguyên tắc “bình bổ”, không nên dùng quá nhiều sản phẩm bổ ấm nóng, tránh làm tăng nhiệt trong cơ thể do nhiệt độ môi trường tăng cao, tổn thương chính khí.
|
