Phòng ngừa ung thư phổi, ngoài việc bỏ thuốc lá, hàng ngày cần chú ý chăm sóc phổi kỹ lưỡng. Với người khỏe mạnh, nên kiên trì tư tưởng ăn uống trị liệu, tích hợp các thực phẩm bổ dưỡng giàu dinh dưỡng vào bữa ăn hàng ngày, vô tình nuôi dưỡng một lá phổi khỏe mạnh, cường tráng. Mùa thu đông, thời tiết khô hanh, lạnh giá, là thời điểm phổi dễ bị xâm nhập nhất. Lúc này nên chọn các món ăn bổ phổi, dưỡng ẩm, như mặc áo choàng ấm áp, mềm mại cho phổi mình.
Thực đơn 1: Canh phổi lợn – hạnh nhân Nam
Nguyên liệu: Hạnh nhân có hai loại là hạnh nhân ngọt (Nam hạnh nhân) và hạnh nhân đắng (Bắc hạnh nhân). Nam hạnh nhân là một loại hạt cây hạnh nhân, vị ngọt, tính bình, vô độc. Chứa amygdalin, dầu mỡ, đường, protein, nhựa, prunasin, dầu hạnh nhân... là thực phẩm dưỡng ẩm nhẹ, nhuận phổi,止咳. Vì hàm lượng dầu mỡ khá cao (trên 50%), nên công dụng nhuận khô rất tốt.
Phổi lợn, vị ngọt, tính bình, có thể chữa ho do phổi hư, khạc ra máu, có công dụng bổ phổi.
Cách làm: Rửa sạch phổi lợn bằng nước nhiều lần. Thái phổi thành miếng, dùng tay bóp rửa sạch bọt trong ống phổi. Lấy 15–20g hạnh nhân Nam (lưu ý phải dùng hạnh nhân Nam, không dùng Bắc hạnh nhân), cho vào nồi đất, thêm nước hầm, nêm gia vị là được.
Công dụng: Dùng cho người bình thường bị ho do khô nóng vào mùa thu đông. Mùa thu đông, phế khí không mở, ho khan, đại tiện táo bón, họng khô… đều có hiệu quả nhất định.
Thực đơn 2: Canh vịt già – sa sâm – ngọc trúc
Nguyên liệu: Sa sâm, thường là Bắc sa sâm, vị ngọt, tính hơi lạnh, vào phế, vị, chứa alkaloid, tinh bột, saponin sa sâm. Có thể dưỡng âm thanh phế, dưỡng vị sinh tân, trừ hư nhiệt, chữa ho do khô.
Ngọc trúc, vị ngọt, tính hơi lạnh, vào phế, vị. Ngọc trúc chất nhờn, nhiều dịch, chứa lanthanin, lanthanin glycoside, kaempferol glycoside, quercetin glycoside, vitamin A, tinh bột, chất nhầy... có thể dưỡng âm nhuận khô, nhuận tràng thông tiện.
Vịt già, vị ngọt, tính ấm, vô độc, vào tỳ, vị, phế, thận. Công năng dưỡng âm bổ huyết.
Cách làm: Chọn một con vịt già (lưu ý phải dùng vịt già), làm sạch lông, nội tạng, rửa sạch. Lấy sa sâm và ngọc trúc mỗi loại 30–50g, cho vào nồi đất, hầm nhỏ lửa trên 1 tiếng, nêm gia vị là được.
Công dụng: Có thể chữa khô phế, ho khan, hiệu quả với các trường hợp sau bệnh thể hư, tân dịch thiếu, táo bón... cũng là món ăn bổ dưỡng rất tốt.
Thực đơn 3: Canh thịt nạc – liên tử – bách hợp
Nguyên liệu: Bách hợp, vị ngọt, hơi đắng, tính bình. Vào tâm, phế. Chứa nhiều alkaloid như colchicine, tinh bột, protein, chất béo, nhiều vitamin... có công dụng nhuận phổi止咳, dưỡng âm thanh nhiệt, thanh tâm an thần, ích khí điều trung.
Liên tử, trong “Bản thảo kinh” nói nó “chủ bổ trung, dưỡng thần ích khí lực”. Trong “Bản thảo cương mục” cho rằng liên tử “giao tâm thận, hậu vị, cố tinh khí, cường hãm, bổ hư tổn, lợi tai mục, trừ hàn thấp”.
Thịt nạc heo, y học cổ truyền cho rằng các bộ phận chính của heo đều có lợi ích. Thịt nạc heo giàu protein động vật, phối hợp với bách hợp và liên tử tạo hiệu quả tốt hơn.
Cách làm: Chọn khoảng nửa cân thịt nạc heo, thêm liên tử và bách hợp mỗi loại 30g, cùng với lượng nước vừa đủ, hấp cách thủy cho chín, nêm gia vị là được. (Lưu ý đặc biệt: “Hấp cách thủy” nghĩa là đậy nắp hộp đựng thực phẩm, đặt vào nồi hấp.)
Công dụng: Canh thịt nạc – liên tử – bách hợp là sự kết hợp giàu dinh dưỡng, ngoài dưỡng ẩm bổ phổi, còn có thể chữa suy nhược thần kinh, hồi hộp, mất ngủ... cũng có thể dùng làm thực phẩm bổ dưỡng cho người sau bệnh thể yếu. Tổng cộng là một món ăn lành mạnh, ăn thường xuyên không hại.
Ngoài ra, có thể dùng liên tử và bách hợp mỗi loại 60–100g, thêm đường và nước, hầm thành đường nước uống, vừa ngon ngọt, vừa giàu dinh dưỡng, công dụng tương tự.
Thực đơn 4: Súp nấm tuyết – đường phèn
Nguyên liệu: Nấm tuyết, còn gọi là nấm trắng, tuyết nhĩ. Vị ngọt, tính nhạt, bình, vào phế, vị. Chứa protein, chất béo, carbohydrate, chất xơ thô, muối vô cơ...
Công dụng: Dưỡng âm, nhuận phế, dưỡng vị, sinh tân. Đường phèn, vị ngọt, tính bình, vào tỳ, phế. Bổ trung ích khí, hòa vị nhuận phế, chỉ ho, hóa đàm.
Cách làm: Lấy 10–12g nấm tuyết, rửa vài lần, cho vào bát, thêm nước lạnh ngâm (đủ ngập nấm). Ngâm khoảng 1 giờ, nấm nở to, sau đó vớt bỏ tạp chất. Tiếp theo cho nấm và đường phèn vừa đủ vào bát, thêm nước lạnh vừa đủ, hấp cách thủy 2–3 tiếng là được.
Công dụng: Có công dụng dưỡng âm nhuận phế, sinh tân chỉ khát. Có thể chữa ho khô vào mùa thu đông, đồng thời là thực phẩm bổ dưỡng cho người thể chất yếu.
|
