Kiêng cữ và ăn uống phù hợp trong mùa xuân

“Dân dĩ thực vi tiên”, nếu ăn uống đúng cách, giống như có một bác sĩ chăm sóc sức khỏe luôn hỗ trợ bạn nâng cao thể chất, chống lại mọi bệnh tật từ bên ngoài. Tương tự, kiêng cữ và ăn uống phù hợp luôn được người dân coi trọng. Vậy ăn uống mùa xuân nên kiêng gì, nên ăn gì?
Theo y gia đời Đường Tôn Tư Mạo nói: “Mùa xuân 72 ngày, giảm vị chua, tăng vị ngọt, để dưỡng tỳ vị.” Sách “Tôn sinh bát tiễn” của Cao Liêm đời Minh cũng ghi: “Vào đầu xuân, vị ăn nên giảm chua, tăng ngọt, để dưỡng tỳ vị.” Nghĩa là: mùa xuân là lúc gan hoạt động mạnh, cần ăn ít thực phẩm chua, nếu ăn nhiều sẽ khiến gan hỏa càng tăng, tổn thương tỳ vị. Lúc này nên ăn nhiều thực phẩm có vị ngọt bình dị. Do đó, vào mùa xuân có thể ăn nhiều:
1. Sơn dược: “Ôn bổ mà không đột ngột, thơm nhẹ mà không khô nóng”, có công dụng kiện tỳ bổ vị, bổ hư.
2. Măng xuân: Ngoài giàu protein, còn chứa nhiều khoáng chất như canxi, phốt pho, sắt và nhiều vitamin. Ăn tươi là tốt nhất.
3. Mầm đậu que: rau theo mùa, đối với người bị cao huyết áp, tiểu đường, ép lấy nước tươi uống là rất thích hợp.
4. Hành lá: ôn trung hành khí, ôn thận nhiệt dương. Có hiệu quả tốt đối với chứng đau lưng mỏi gối, liệt dương, di tinh. Hành lá ôn mà bổ dưỡng, hành lá non đầu xuân và hành lá sắp hết mùa là tốt nhất.
5. Lá hương thảo: có công dụng thanh phong, giải độc, kiện vị lý khí. Là món ăn mùa xuân, ăn lá non, nấu ăn rất thơm, thường dùng làm món dưa muối đậu hũ, trứng xào. Tuy nhiên, lá hương thảo là “thực phẩm phát”, người mắc bệnh cũ không nên ăn.
Ngoài ra, các thực phẩm như đậu bầu, rau chân vịt, bông cải xanh, rau mùi, kỷ tử, mật ong, đậu, sản phẩm sữa, gia cầm, trứng, thịt nạc và trái cây đều phù hợp để ăn vào mùa xuân.
Theo lý luận y học cổ truyền Trung Hoa, mùa xuân cũng có một số thực phẩm cần kiêng. Ví dụ: trong ba tháng xuân không nên ăn thịt dê, thịt chó, chim sẻ, mạch đen, lạc rang, hạt bí rang, cá biển, tôm, và các thực phẩm cay nóng...