Trong bài thơ "Điền viên tạp tính" của thi nhân đời Tống Phạm Thành Đại từng viết: "Bốc tuyết đào ra cải đất, vị ngon như củ sen, thịt béo hơn". Cải đất ở đây chính là cải thảo – "vua của các loại rau" – cải thảo lớn, cải vàng.
Nhiều văn nhân đã ca ngợi cải thảo, Tô Đông Pha từng viết: "Cải thảo như thịt cừu non, mọc từ đất, giống như gấu khổng lồ". So sánh cải thảo với thịt cừu ngon, thịt gấu. Vào thời cận đại, họa sĩ Kỳ Bạch Thạch đã vẽ bức tranh "Cải thảo và ớt đỏ", đi kèm bài thơ than phiền cho cải thảo: "Mẫu đơn là vua hoa, vải là tiên quả, sao chẳng ai nhắc tới cải thảo là vua rau? Tại sao?" Thực tế, trong lòng dân chúng đã có đánh giá rõ ràng: "Bách tài bất cập bạch cài".
Cải thảo là loại rau họ thập tự, giàu dinh dưỡng, ngoài đường, chất béo, protein, chất xơ thô, canxi, phốt pho, sắt, còn chứa nhiều vitamin. Hàm lượng vitamin C và riboflavin cao hơn 5 lần và 4 lần so với táo và lê; hàm lượng vi lượng kẽm cao hơn thịt; đồng thời chứa molybdenum – chất có khả năng ức chế sự hấp thụ nitrosamine. Gần đây, các học giả Nhật Bản nghiên cứu cho thấy khả năng chống oxy hóa của cải thảo (chống "gỉ sét") ngang bằng hoặc vượt xa asparagus và bông cải xanh, đặc biệt là những cây non chưa trưởng thành, lá xòe rộng có hiệu quả chống oxy hóa tốt nhất. Chính vì vậy, Viện Ung thư Quốc gia Mỹ xếp cải thảo vào vị trí thứ hai trong danh sách thực phẩm phòng ung thư, chỉ sau tỏi. Nghiên cứu mới nhất còn phát hiện cải thảo có thể tăng mức độ chuyển hóa estrogen "tốt" (2-hydroxyestrone) trong máu, có lợi cho việc phòng ngừa ung thư vú.
Trong y học cổ truyền, cải thảo vị ngọt, tính hàn nhẹ, có công dụng dưỡng vị sinh tân, trừ phiền giải khát, lợi tiểu thông tiện, thanh nhiệt giải độc. "Ẩm thiện chính yếu" ghi: "thông lợi ruột và dạ dày, trừ phiền ở ngực, giải độc rượu". "Điển Nam bản thảo" ghi: "đi vào kinh lạc, lợi tiểu". Người dân thường dùng 120 gram cải thảo có rễ, kết hợp với 10 gram gừng tươi, 10 gram hành lá, nấu thành nước uống để phòng và chữa cảm cúm, ho. Lấy phần tim cải thảo luộc qua nước sôi, thái nhỏ, thêm muối tinh, giấm, đường, rưới dầu mè, trộn đều, ăn vào buổi tối rất tốt để giải rượu. Thường xuyên dùng 250 gram cải thảo xào với 20 gram tôm khô, có thể hỗ trợ điều trị chứng thận hư, liệt dương. Món canh cải thảo thịt viên, xào gan heo với cải thảo, bánh bao nhân thịt cải thảo, hoặc muối dưa cải thảo, hoặc thái sợi cải thảo làm salad, đều giòn ngon, vừa miệng, vừa tốt cho sức khỏe. "Bách tài bất cập bạch cài" là nhận xét chân thật của nhân dân!
|
