Phương tăng lực, kiện thân dân gian
Ăn gì có thể tăng sức lực? Câu hỏi này không chỉ người lao động thể lực quan tâm mà cả người làm việc trí óc cũng rất chú ý.
Tăng lực có nghĩa rộng và nghĩa hẹp. Nghĩa rộng là tăng cường khả năng thích nghi của cơ thể trong mọi môi trường, bao gồm sức mạnh cơ bắp, sức bền, linh hoạt, độ dẻo dai và độ giãn nở; nghĩa hẹp là tăng cường sức lực tứ chi. Nhưng hai khía cạnh này mật thiết liên quan, vì tăng lực theo nghĩa hẹp là một chỉ số khách quan của tăng lực nghĩa rộng.
Y học Trung Hoa từ hàng ngàn năm trước trong "Thần Nông Bản Thảo Kinh" đã ghi chép một số thực phẩm, dược liệu có thể "tăng lực", "phục lực", đến thời Minh Thanh, bộ sách thảo dược đồ sộ "Bổ thảo cương mục" đã thu thập nhiều sản phẩm bổ dưỡng tăng lực.
Sự thật chứng minh rằng sử dụng thực phẩm, dược liệu có thể điều trị hiệu quả các triệu chứng mệt mỏi quá mức, đồng thời kích thích tiềm năng cơ thể, thúc đẩy tổng hợp, tiết phóng hormone, điều chỉnh hệ thần kinh – nội tiết, tăng cường chức năng hệ tim mạch, tiêu hóa, sinh huyết, xương khớp... nhưng lại không gây tác dụng phụ như chất kích thích.
Vậy những thực phẩm, dược liệu nào thực sự có thể chứng minh là tăng lực?
Thứ nhất, thực phẩm, dược liệu bổ tỳ ích khí có thể tăng lực.
Vì thể lực chủ yếu là khả năng vận động tứ chi, do đó thực phẩm có thể bổ tỳ, kiện tỳ, dưỡng vị đều có thể tăng lực; y học cổ truyền cho rằng "Tỳ chủ cơ nhục", "Tỳ chủ tứ chi", ngũ tạng lục phủ đều dựa vào sự nuôi dưỡng của Tỳ; Tỳ vị được gọi là "bản căn hậu thiên" của con người, là động lực trực tiếp sản sinh thể lực; nếu Tỳ không vận hóa được tinh vi ngũ cốc, dương khí không được phân bố, dẫn đến thiếu hụt dinh dưỡng thì cơ nhục teo yếu, tứ chi mệt mỏi, suy nhược. Các thực phẩm và dược liệu bổ tỳ, kiện tỳ thường dùng gồm: sơn dược, hạt hồ đào, thịt bò, thịt chó, nho, táo đỏ, v.v.
Thứ hai, thực phẩm hoặc dược liệu có thể đại bổ nguyên khí có thể tăng lực.
Nguyên khí là khí căn bản của cơ thể, còn gọi là "nguyên dương", "chân dương", rõ ràng nguyên khí là nền tảng dương khí của cơ thể, nó có tác dụng ấm áp, sinh hóa cho ngũ tạng lục phủ. Do đó, thực phẩm có thể đại bổ nguyên khí đều có thể tăng lực, ví dụ như hạt cải đen, hạt hồ đào, quả mâm xôi, thịt báo, cá chình, hạt sen, v.v.
Tóm lại, nguyên khí là khí căn bản của cơ thể, khí Tỳ vị là bản căn hậu thiên của cơ thể, muốn tăng lực phải bắt đầu từ Tỳ vị và nguyên khí; bất kỳ thực phẩm nào có tác dụng kiện tỳ, bổ nguyên khí đều có thể tăng lực nhất định.
Các phương thuốc kiện thân tăng lực thường dùng như sau.
[Phương một]
Đầu tiên, thái 3 gram nhân sâm sống thành lát mỏng, cho vào bình giữ nhiệt, đổ nước sôi ngâm nửa tiếng, uống ấm vào buổi sáng khi bụng đói hoặc tối trước khi ngủ; trong 2–3 ngày đầu uống, kiêng ăn củ cải, trà đậm, cua, đậu xanh, tránh làm giảm hiệu quả thuốc.
Phương này bổ khí kiện tỳ, phù hợp với các chứng khí hư ở nam nữ, là sản phẩm quý để kéo dài tuổi thọ, người bình thường uống thường xuyên có thể tăng cường sức lực.
[Phương hai]
Mộc nhĩ rừng, măng xuân mỗi thứ 50 gram, củ kiệu 20 gram, gia vị vừa đủ. Rửa sạch mộc nhĩ rừng, bỏ rễ, cho vào chảo dầu, xào lửa lớn một lúc; củ kiệu bỏ vỏ, thái lát, măng xuân thái lát, cho cùng vào chảo xào mộc nhĩ, thêm một chút nước, đun một lúc, nêm muối tinh, hạt nêm, tạo lớp hồ loãng, rưới dầu rồi tắt bếp.
Phương này tăng cường sức khỏe, tăng sức lực.
[Phương ba]
Rùa sống 750 gram, thịt chân giò 30 gram, nước dùng thanh 1500 gram, mỡ heo 15 gram, dầu hương, hành đoạn mỗi thứ 20 gram, gừng khối 10 gram, hạt nêm, rượu nấu, bột tiêu mỗi thứ một lượng vừa đủ. Làm chết rùa bằng cách chặt đầu, lấy máu, mở mai, bỏ túi mật, rửa sạch thịt rùa và nội tạng, cắt thành miếng dài 3 cm, rộng 1,5 cm; thịt chân giò thái lát, đun mỡ heo nóng, cho hành đoạn, gừng khối xào sơ, tiếp theo cho thịt rùa, nội tạng vào; thêm rượu nấu, bột tiêu, muối tinh, dầu hương, xào đều, đổ vào nồi đất, cho nước dùng, đun sôi rồi chuyển sang lửa nhỏ hầm 2 giờ, thêm thịt chân giò, tiếp tục hầm đến khi nước trong, thơm lừng, nêm hạt nêm; dùng vào bữa tối.
Phương này bổ thận ích tinh, dưỡng huyết, khu phong thấp, cường gân cốt, phù hợp với các chứng do bệnh lâu ngày tinh huyết hư tổn, thể trạng suy nhược, liệt giường, yếu cơ, đau nhức gân cốt, mỏi yếu; người bình thường dùng có thể tinh thần minh mẫn, khỏe mạnh, sống lâu.
[Phương bốn]
Đảng sâm, hoàng kỳ mỗi thứ 30 gram, bạch truật 15 gram, can khương 3 gram, cá trắm 1 con. Trước tiên, sắc 4 vị thuốc lấy nước, dùng nước này nấu cá, khi chín thêm muối tinh để nêm, ăn cá uống nước.
Phương này ích khí ôn dương, phù hợp với các chứng dương khí hư yếu, sợ lạnh, mệt mỏi, tứ chi yếu, đại tiện lỏng.
[Phương năm]
Thịt thú hoang, đậu phụ, bột năng mỗi thứ một lượng vừa đủ. Thịt thú hoang rửa sạch, thái miếng, nấu cùng đậu phụ đến khi thịt gần chín, cho bột năng vào nấu đến khi thịt chín, nêm muối, hành, gừng, hạt nêm, dùng ấm.
Phương này bổ khí huyết, tăng sức lực, phù hợp với các chứng do khí huyết hư tổn gây ra: ít nói, mệt mỏi, uể oải, thần trí suy nhược.
[Phương sáu]
Sả tử 20 gram, gạo tẻ 100 gram, đường phèn 50 gram. Rửa sạch sả tử, gói bằng vải, gạo rửa sạch; đặt nồi đất lên bếp, đổ 1000 ml nước, cho gạo và túi thuốc vào nấu cháo, khi gạo nở mềm, nước cháo đặc, mặt trên nổi lớp dầu cháo thì thêm đường phèn, nấu thêm 5 phút.
Phương này bổ can thận, ích tỳ vị, phù hợp với các chứng do thận hư đau lưng, mỏi gối, tỳ hư ăn uống kém, cơ thể gầy gò; người gầy dùng có thể tăng cơ bắp, dáng người đầy đặn, khỏe mạnh.
[Phương bảy]
Sữa tươi 100 gram, trà hồng, muối ăn mỗi thứ một lượng vừa đủ. Đầu tiên, sắc trà hồng thành nước đặc, lọc bỏ bã, lấy nước; đun sữa tươi sôi, đổ vào bát, thêm nước trà, đồng thời cho muối ăn vừa đủ, trộn đều; mỗi ngày 1 liều, uống lúc bụng đói, thay trà, uống từ từ ấm.
Phương này giúp cơ thể khỏe đẹp, tăng sức lực, da dẻ mịn màng, là sản phẩm bổ dưỡng tốt.
[Phương tám]
Sơn dược hoài 120 gram, gà mái già 1 con, gừng, hành, rượu nấu, muối, nước mỗi thứ một lượng vừa đủ. Gà bỏ lông và nội tạng, rửa sạch, cho vào nồi hấp, thêm gia vị, không thêm nước. Sử dụng nước ngưng tụ từ nồi hấp để chế ra “gà lộ”, khoảng 1000 ml. Gà lộ vị ngọt bình, có công dụng ích khí tăng lực, dưỡng huyết sinh tân, thường xuyên dùng kèm bữa ăn để tăng cường dinh dưỡng. Phù hợp với người thể trạng yếu, sau sinh, sau bệnh, người cao tuổi.
Phương này xuất tự “Bổ thảo cương mục tập di”, ban đầu dùng để “bổ hư tổn”, là phương thường dùng cho người khí hư. Thịt gà là thực phẩm bổ khí bổ tinh tốt, phù hợp với mọi lứa tuổi.
|
