Thay vì tin vào các loại thuốc thần kỳ cải thiện trí tuệ, hay tốn tiền lớn để tham gia các lớp học bổ trợ trí não, hãy thử mười bài tập đơn giản hàng ngày, rèn luyện thói quen sống lành mạnh, giúp não bộ minh mẫn hơn trong năm mới.
1. Phát triển trí tưởng tượng – Ngay cả người mới bắt đầu, người cao tuổi chơi các trò chơi đòi hỏi suy nghĩ, phán đoán, bố trí chiến thuật, sẽ giảm 50% nguy cơ mắc bệnh mất trí so với người không chơi game.
2. Rèn luyện phản xạ nhanh – Các trò chơi điện tử như Nintendo, bi sắt nhỏ có thể rèn luyện phản xạ nhanh, đồng thời giúp thư giãn sau khi tập trung cao độ. Giáo sư thần kinh học Đại học George Washington, Reistack, khuyên nên chơi trò ném giấy vụn trong khoảng nghỉ: đứng cách thùng rác khoảng 6 feet, quay lưng, ném nhanh viên giấy vào thùng.
3. Tạo ra trải nghiệm mới trong cuộc sống – Cuộc sống nhàm chán sẽ giết chết trí tuệ. Nhà thần kinh sinh học Đại học Duke, Katz, trong cuốn sách *Làm não bạn mới hơn*, khuyến khích phá vỡ thói quen sống, tạo ra trải nghiệm mới. Ví dụ như chọn đường đi mới khi đi làm hoặc đi học, tìm kiếm âm thanh, mùi vị, phong cảnh mới dọc đường; mỗi ngày ăn ở nhà hàng khác nhau, thử hương vị mới, làm phong phú trải nghiệm giác quan.
4. Trải nghiệm niềm vui du lịch tự túc – Ý nghĩa của du lịch là mở rộng tầm nhìn, cảm nhận kích thích từ môi trường mới. Vì vậy, khi đi du lịch nước ngoài nên tránh đoàn du lịch lớn hoặc tour hướng dẫn tiếng Trung, ưu tiên du lịch tự túc hoặc du lịch độc lập, tốt nhất là thuê xe hoặc đi phương tiện công cộng, ghé chợ địa phương, dành thời gian nhiều hơn ở khu vực gia vị, thảo mộc, ngửi mùi chưa từng gặp, nói chuyện với người dân địa phương, giúp não bộ luôn sẵn sàng đối mặt với vấn đề mới. Những thách thức bất ngờ sẽ giúp tế bào thần kinh phát triển kết nối mới.
5. Thư giãn tinh thần bằng âm nhạc – Người ta nói nghe nhạc Mozart có thể cải thiện khả năng không gian, thúc đẩy phát triển logic não bộ. Tuy nhiên, chuyên gia trị liệu âm nhạc có chứng chỉ AMTA tại Mỹ, Hsu Chi-Ping, cho rằng "Hiệu ứng Mozart" là kết quả của việc cắt ghép truyền thông và quảng cáo thị trường. Các học giả từng nghiên cứu hiệu ứng này sau đó thừa nhận mẫu nghiên cứu quá nhỏ, thời gian quá ngắn, không thể chứng minh hiệu quả lâu dài của nhạc Mozart đối với sự phát triển não bộ.
Mỗi người có cảm nhận riêng về âm nhạc, lĩnh vực trị liệu âm nhạc hiện nay chưa có đơn thuốc cụ thể. Tác dụng chính của âm nhạc đối với người bình thường là giải tỏa căng thẳng, thư giãn tinh thần. Mỗi người đều có phong cách âm nhạc riêng. Với nhóm đặc biệt như trẻ tự kỷ, hội chứng Down, âm nhạc còn có hiệu quả cải thiện vận động cơ thể, ngôn ngữ hoặc hành vi quá mức.
6. Ăn đúng thực phẩm để giữ não khỏe – Thực phẩm giàu axit béo Omega-3 giúp tế bào não mềm dẻo, đàn hồi, giảm nguy cơ bệnh tim mạch và đột quỵ, ví dụ như bơ, dầu hạt cải, dầu hạt lanh, dầu ô liu, rau lá xanh, cá hồi, cá ngừ, cá trout.
Các chất chống oxy hóa tự nhiên trong rau củ giúp bảo vệ tế bào não khỏi tổn thương do gốc tự do, đồng thời tăng cường trí nhớ, ví dụ như mận, nho khô, việt quất, dâu tây, nam việt quất, rau bina, mận, bông cải xanh, cam.
7. Đọc sách là hoạt động toàn bộ não – Hồng Lan nói rằng đọc sách kích hoạt vỏ thị giác, tay phải lật sách, mắt phải di chuyển, chữ trên sách chuyển thành âm, âm được lưu trữ ở não trước thành ý nghĩa. Đọc sách nâng cao trí tuệ, mỗi chữ đọc sẽ kích thích các chữ liên quan, do đó cũng giúp tăng trí tưởng tượng và sáng tạo.
8. Kích hoạt trải nghiệm toàn giác quan – Quan sát cách em bé nhỏ khám phá điều mới, chắc chắn phải chạm tay, nhìn, ngửi, thậm chí cắn thử.
Chuyên gia khuyên nên thực hiện cùng một việc bằng nhiều giác quan khác nhau, thêm các giác quan ít dùng như khứu giác, xúc giác, tránh mô hình dự đoán của não, từ đó xây dựng bản đồ kết nối thần kinh mới. Ví dụ: khi về nhà, hãy nhắm mắt tìm công tắc đèn, nhớ nơi cởi giày, vị trí bàn ghế, hướng phòng.
Khi đưa con đi mua đồ, trước tiên dạy con đọc danh sách mua hàng, rèn luyện kỹ năng đọc hiểu; cùng con so sánh giá cả, rèn luyện toán học; dạy con nhận diện vị trí bày hàng trong siêu thị.
9. Tập thể dục giúp não trẻ hóa – Vận động kích thích giải phóng nội tiết tố chống trầm cảm tự nhiên (endorphin) trong não, giảm căng thẳng; còn các công việc định kỳ như chơi thể thao hay làm việc nhà giúp ức chế sự phóng thích vô cớ của nhân đuôi (amygdala), nơi điều khiển cảm xúc, ngăn cản cảm xúc tiêu cực xâm nhập. Vận động aerobic thúc đẩy quá trình trao đổi chất trong cơ thể, đưa oxy đến não. Nhà thần kinh học Đại học Illinois, Krantz, khuyên mỗi ngày đi bộ nhanh 15 phút để duy trì thể lực tốt và làm chậm tốc độ mất tế bào thần kinh não.
10. Để trống suy nghĩ – Bài tập trí óc không phải để não mệt lả. Nghiên cứu tại Đại học Stanford cho thấy động vật thí nghiệm tiếp xúc lâu dài với hormone căng thẳng sẽ bị teo nhỏ vùng hải mã – trung tâm trí nhớ và học tập.
Giáo sư tâm lý học trường Williams, Massachusetts, Solomon nói rằng căng thẳng khiến bạn không thể tập trung, trí nhớ cũng giảm. Chuyên gia khuyên dù bận rộn đến đâu, mỗi ngày cũng nên dành 30 phút đến 1 tiếng để để trống suy nghĩ, ngồi thiền, tĩnh tâm là những cách giảm căng thẳng hiệu quả.<脑>
|
