Viêm khớp vai là tên tắt của viêm mô mềm quanh khớp vai, là bệnh lý do tổn thương mạn tính hoặc chấn thương ngoài gây thoái hóa, bong tróc sụn khớp, teo cơ, dây chằng, màng hoạt dịch và các mô mềm quanh khớp vai. Biểu hiện chủ yếu là đau vai, sưng, hạn chế chức năng khớp vai. Trong y học cổ truyền Trung Hoa gọi là “lậu vai phong” hay còn gọi là “vai đông cứng”.
Phòng bệnh trước khi mắc bệnh
Bệnh này phòng ngừa cần phải duy trì tư thế ngủ đúng cách, khi ngủ cánh tay nên duỗi thẳng về phía trước hoặc nhẹ nhàng nâng cao, tránh để cánh tay đè lên phía dưới cơ thể, đặc biệt là người già. Với chấn thương vai, không nên cố định ở vị trí truyền thống, cánh tay nên để ở tư thế tự nhiên hạ xuống, xoay ngoài, tốt nhất là cố định ở tư thế ngang nâng cao.
Khi có chấn thương nhẹ, cần giữ cánh tay ở tư thế ngang nâng cao nghỉ ngơi, đặc biệt là khi bị rách vai, cần cố định trong hai tuần.
Sau phẫu thuật chấn thương vai, thời gian cố định nên rút ngắn. Tốt nhất không vượt quá ba tuần, tránh teo cơ và mô mềm do không vận động.
Tránh lạnh, tránh lao động quá sức.
II. Chữa bệnh khi đã mắc, phòng ngừa biến chứng
Bệnh dù kéo dài nhưng nếu điều trị thích hợp đều có thể khỏi. Nếu phát bệnh sớm mà không điều trị kịp thời sẽ làm đau vai nặng hơn, rối loạn chức năng, lâu dài khiến cơ và mô mềm quanh khớp vai bị teo do không vận động.
（1）Phương pháp ngâm thuốc đông y
Dùng: sinh hoàng kỳ, đương quy, xuyên khung, quế chi, cảnh giới, phòng phong, tế tâm, tang chi, thang cân thảo, thấu cốt thảo, hải đồng bì, nhục quế, kiên đàn, thiên ma, nhũ hương, tương hoạt.
Cho tất cả các vị thuốc trên vào chậu, đổ nước ngập tới nửa chậu, đun sôi trong 20 phút, dùng khăn thấm nước nóng đắp và rửa vùng khớp vai. Sau khi rửa phải tránh gió. Mỗi ngày rửa từ 1-2 lần, một bài thuốc dùng trong 7 ngày, sau mỗi lần rửa, để chậu thuốc vào nơi mát.
（2）Châm cứu
Lấy huyệt: Thiên khu, Cự cốt, Thiên liêu, Nạo du, Thiên điểm bát nạo, Thiều khẩu... Mỗi ngày hoặc cách ngày một lần.
（3）Liệu pháp bấm huyệt, day ấn
1. Phương pháp day ấn huyệt giãn gân: Bệnh nhân ngồi, cơ và khớp cánh tay thả lỏng. Bác sĩ đứng bên cạnh, một tay nắm cổ tay cánh tay bị bệnh, tay kia dùng ngón cái từ xa đến gần, kích thích huyệt để đạt hiệu quả giãn gân.
2. Phương pháp day ấn điểm đau: Bệnh nhân ngồi, cơ và dây chằng vai thư giãn. Bác sĩ đứng bên cạnh, một tay nhấn phía trên điểm đau, tay kia day ấn phía dưới điểm đau, hai tay phối hợp, dần di chuyển xuống, lặp lại 5-10 lần.
3. Phương pháp giãn gân dưới nách: Bệnh nhân ngồi, cơ vai thư giãn, bác sĩ đứng bên cạnh, một tay nắm cánh tay bệnh nhân, tay kia nắm dây gân lớn dưới nách. Kỹ thuật phải vừa phải, tùy theo khả năng chịu đựng của bệnh nhân.
4. Phương pháp day ấn khớp vai: Bệnh nhân ngồi, cơ vai thư giãn, bác sĩ đứng bên cạnh, một tay nắm cổ tay bệnh nhân, tay kia day ấn khớp vai, bắt đầu từ bên trong, sau đó bên ngoài, tiếp đến lưng vai. Kỹ thuật từ nhẹ đến nặng.
5. Phương pháp day ấn vai gáy: Bệnh nhân ngồi, hai tay chống vào đầu gối, cơ lưng vai thư giãn. Bác sĩ đứng phía sau, dùng ngón cái hai tay day ấn cơ và khớp vai, bắt đầu từ mép vai, dần di chuyển xuống.
6. Phương pháp kéo giãn dưới nách: Bệnh nhân ngồi, cơ và khớp vai thư giãn. Bác sĩ đứng bên cạnh, một tay kéo cổ tay bệnh nhân, tay kia nắm chặt ở dưới nách, hai tay phối hợp nhịp nhàng, lực mạnh.
7. Phương pháp xoay trước – xoay sau cánh tay: Bệnh nhân ngồi, cơ khớp vai và khuỷu tay thư giãn. Bác sĩ đứng phía sau bên, một tay đỡ vai, tay kia nắm khuỷu tay bệnh nhân, thực hiện xoay trước – xoay sau liên tục. Hai tay phối hợp nhịp nhàng, tuyệt đối không dùng sức mạnh, tránh tổn thương cơ.
8. Phương pháp kéo giãn ngang: Bệnh nhân ngồi, cơ vai thư giãn. Bác sĩ đứng phía sau bên, một tay kéo cổ tay bệnh nhân lên xuống rung lắc, tay kia đẩy ấn vai, hai tay dùng lực ngược nhau.
Thông qua bấm huyệt, day ấn giúp giãn cơ, hoạt huyết hóa ứ, giảm co thắt, tiêu viêm, giải trừ dính kết, vận động khớp, từ đó đạt được mục đích điều trị.
Liệu pháp vật lý như sóng siêu ngắn, tia hồng ngoại, chiếu phổ tần số, dẫn điện ion sáp.
Liệu pháp tiêm đóng kín: Dùng dung dịch tiêm prednisolon 25 mg pha cùng 10 ml procain 0,5%, tiêm vào điểm đau, mỗi tuần một lần.
Chăm sóc chức năng: Ngoài các biện pháp trên, bản thân có thể luyện tập thêm, chủ động thực hiện các động tác xoay cánh tay, nâng cao, duỗi sau, thúc đẩy hồi phục sớm.
|
