Loạn thần do lo âu là loại mất ngủ phổ biến nhất trong lâm sàng, phần lớn các trường hợp mất ngủ đều thuộc loại này, nguyên nhân chủ yếu do căng thẳng tinh thần, tức giận, áp lực công việc hoặc suy nghĩ, thay đổi môi trường, v.v.
Người mắc chứng lo âu thường than phiền luôn cảm thấy bồn chồn, lo lắng vô cớ, không yên lòng, khó ngồi yên, suy nghĩ lung tung, kèm theo các triệu chứng như đau đầu, mất ngủ, ra mồ hôi nhiều, tim đập nhanh, v.v. Cảm giác lo âu này không thể xua đuổi, cũng không thể giải quyết, càng suy nghĩ lại càng bực bội hơn, đây chính là biểu hiện của rối loạn thần kinh lo âu, còn gọi là bệnh lo âu. Đây là một rối loạn cảm xúc kéo dài với các biểu hiện như bất an, căng thẳng, sợ hãi. Nó có thể là trạng thái căng thẳng tâm lý và cảm xúc tiêu cực không rõ mục tiêu cụ thể, cảm thấy lo lắng, bất an một cách vô cớ; hoặc là kết quả từ liên tiếp chịu những sự kiện không như ý, tâm lý không chịu nổi, cả cơ thể và tinh thần rơi vào trạng thái kiệt sức quá mức, dần hình thành cảm giác căng thẳng và bất an; hoặc là cảm giác sợ hãi do "dự cảm", "tưởng tượng" về một sự kiện nào đó sẽ xảy ra, luôn lo lắng, buồn bã, bực bội vì những điều chưa xảy ra trong tương lai. Trạng thái tinh thần có thể biểu hiện bằng sự nghi ngờ thường xuyên, lo lắng, trầm cảm, cảm giác như sắp gặp họa, suốt ngày lo sợ, run rẩy, căng thẳng bất an. Thường hay bực bội vì những chuyện nhỏ nhặt. Tự trách bản thân, luôn nghĩ đến điều xấu, khóc lóc vô cớ, oán trời trách đất, than thở mãi, hay nói dai, nổi nóng, không yên lòng.
Do lo âu quá mức, đi kèm theo rối loạn chức năng hệ thần kinh thực vật, đặc biệt là tăng hoạt động của hệ thần kinh giao cảm, xuất hiện các triệu chứng thể chất như ra mồ hôi nhiều ở lòng bàn tay và lòng bàn chân, tim đập nhanh, nhịp tim nhanh, thở gấp, co cơ, run rẩy, tiểu tiện gấp, tiểu nhiều, cảm giác nghẹn ở ngực, cảm giác nghẹn ở cổ họng, bụng đầy hơi, tiêu chảy, ra mồ hôi nhiều, tê liệt tứ chi, v.v. Ngoài ra, trên hành vi cũng có biểu hiện lo âu, như vuốt tay, bước chân liên tục, thở dài, nhổ tóc, nghiêm trọng hơn có thể đập đầu vào tường, nằm lăn lộn trên sàn nhà, v.v., đây đều là những biểu hiện bên ngoài phổ biến. Những bất thường sinh lý này là do căng thẳng cảm xúc làm cho não bộ quá nhạy cảm, đồng thời tăng độ nhạy của hệ thần kinh thực vật.
Người mắc bệnh lo âu đều có rối loạn giấc ngủ ở mức độ khác nhau. Mất ngủ do lo âu nổi bật nhất là khó ngủ, người bệnh khi nằm xuống giường, trở mình liên tục mà không thể ngủ được, đầu óc vẫn đang suy nghĩ về những vấn đề lo âu nhưng không thể giải quyết, kết quả là càng nghĩ càng phấn khích, càng phấn khích thì lại càng không ngủ được, lâu dần người bệnh bắt đầu sợ hãi giấc ngủ, mỗi tối đều phải suy nghĩ “liệu đêm nay có bị mất ngủ không”, luôn lo lắng về mất ngủ, cuối cùng thật sự không thể ngủ được. Kết quả của chu trình vòng xoáy tiêu cực này dẫn đến mất ngủ do lo âu, khiến người bệnh khổ sở vô cùng, mong muốn tìm ra phương pháp căn bản để giải quyết tình trạng mất ngủ.
Ngoài khó ngủ, đặc điểm nổi bật của mất ngủ do lo âu là giấc ngủ rất nông, chỉ cần tiếng động nhỏ cũng tỉnh dậy, mơ nhiều, như thể suốt đêm không ngừng mơ, sáng hôm sau thức dậy thường nói “đêm qua tôi mơ suốt đêm”, buổi sáng tinh thần uể oải, không hứng thú với mọi việc, thiếu năng lượng, vẻ mặt mệt mỏi.
|
