Dưỡng sinh: Muốn tinh thần tốt cần “kính trọng” giấc ngủ trưa

Trước đây người phương Tây không có thói quen ngủ trưa, nhưng những năm gần đây ngày càng nhiều người phương Tây bắt đầu “học ngủ trưa”, vì các nhà khoa học phát hiện rằng con người trong một ngày có hai thời điểm ngủ đỉnh cao. Thời điểm đỉnh cao đầu tiên là từ 1–2 giờ sáng; thời điểm đỉnh cao thứ hai là từ 1–2 giờ trưa, là thời điểm phụ. Phù hợp với nhịp sinh học ngủ đỉnh cao, ngủ đúng lúc sẽ khiến con người tỉnh táo, tinh thần sảng khoái, tràn đầy năng lượng. Đồng thời, các chuyên gia trong thí nghiệm phát hiện rằng: mỗi ngày ngủ trưa 30 phút có thể làm giảm 30% nguy cơ mắc bệnh tim mạch.
Ngủ trưa vào mùa hè còn giúp giải trừ mệt mỏi do thiếu máu nuôi dưỡng não bộ. Đặc biệt là người cao tuổi, quy luật tự nhiên là đêm ngắn, ngày dài, người cao tuổi lại thức dậy sớm, không chịu nổi cái nóng oi bức, dễ bị mơ hồ, tinh thần suy nhược, chỉ có ngủ trưa mới có thể bù đắp thiếu hụt này. Sau bữa trưa, dạ dày do tiêu hóa thức ăn cần cung cấp nhiều máu hơn. Trong tình trạng đó, máu đến não sẽ tương đối ít hơn. Ngủ trưa giúp não bộ được nghỉ ngơi, là biện pháp quan trọng để bù đắp kịp thời thiếu máu nuôi dưỡng não bộ, bảo vệ não. Do đó, người ta nên “kính trọng” giấc ngủ trưa chứ không nên “coi thường”, đặc biệt là vào mùa hè oi bức.
Thời gian ngủ trưa không nên quá dài, thời gian lý tưởng khoảng 1 giờ. Nếu ngủ quá lâu, khi tỉnh dậy sẽ cảm thấy đầu đau, chóng mặt, toàn thân mệt mỏi. Những năm gần đây, các nhà khoa học đã tiến hành nhiều nghiên cứu, đều thống nhất rằng “ngắn” là tốt nhất, ngắn nhất 15 phút, dài nhất không quá 1 giờ. Giấc ngủ ngắn như vậy vừa cho phép não bộ mệt mỏi được nghỉ ngơi một chút, vừa không ảnh hưởng đến giấc ngủ ban đêm do thời gian quá dài. Nếu muốn ngủ trưa tốt, cần chú ý điều kiện ngủ: một là yên tĩnh, hai là mát lạnh. Yên tĩnh nghĩa là phòng yên tĩnh, tâm yên tĩnh, tránh môi trường ồn ào, nhưng không cần tránh tiếng chim hót, tiếng ve kêu, gọi là “phòng yên”. Thánh nhân Tôn Vũ nói: “Có thể tĩnh tâm, tự nhắm mắt,” “trước tiên ngủ tâm, sau mới ngủ mắt” gọi là “tâm yên”. Sau khi ăn trưa, không nên ngủ liền, tốt nhất nên vận động nhẹ nhàng một chút, như đi bộ, vận động cơ thể, xoa bụng, v.v., đợi cảm giác no bụng giảm bớt rồi mới ngủ trưa.
Thêm vào đó, chất lượng giấc ngủ liên quan mật thiết đến nhiệt độ, độ ẩm và ánh sáng trong phòng, điều kiện thời tiết thuận lợi có thể giúp nâng cao chất lượng giấc ngủ. Nghiên cứu khí tượng y học hiện đại cho thấy, nhiệt độ phòng lý tưởng là 20–23°C, mùa hè là 25–28°C, độ ẩm tương đối từ 50%–70% là lý tưởng nhất để ngủ.