Dưỡng sinh bằng tâm thiện
Đại y gia nổi tiếng thời Đường Tôn Tư Mạo trong “Thiên kim yếu phương” từng nói: “Dưỡng tính là để tập luyện thành tính cách, tính cách tự nhiên thiện lành. … Tính đã tự thiện, mọi bệnh tật bên trong và bên ngoài đều không thể sinh ra, tai họa, loạn lạc cũng không thể xảy ra, đây là quy luật lớn của dưỡng sinh.” Dưỡng tính là nền tảng của dưỡng sinh, dưỡng tính chính là khiến “tính thiện”. Cách nói dân gian là “tâm thiện”, “tâm thiện”. Nói một cách đơn giản là lương thiện, tâm địa chính trực. Tâm địa hiền lành, giữ đúng lương tâm, sẽ không làm điều ác, việc gì cũng minh bạch, không hối hận, chính là con đường dưỡng sinh tốt nhất.
Một người có thể đạt đến trạng thái “tâm thiện” hay không, chủ yếu phụ thuộc vào việc có xây dựng chuẩn mực đạo đức đúng đắn hay không, nói cách khác, dưỡng sinh bằng tâm thiện chủ yếu là dưỡng sinh về đạo đức. “Dưỡng tính” – vấn đề cốt lõi cũng là vấn đề đạo đức. Các học giả cổ đại đưa ra lý luận dưỡng sinh “Nhân giả thọ”, nhà giáo dục lớn thời Xuân Thu Khổng Tử trong “Trung Dung” nói: “Tu thân theo đạo, tu đạo theo nhân”, “Đức lớn nhất nhất định sống lâu”, tức là người có đạo đức cao thượng nhất định sẽ sống lâu. Y gia thời Minh Vương Văn Lộc trong “Y Sư” cũng khẳng định rõ ràng: “Dưỡng đức, dưỡng sinh không có hai phương pháp”, cho rằng dưỡng đức và dưỡng sinh là thống nhất, không thể tách rời, là điều có thể đạt được song song.
Ý thức đạo đức – luân lý của con người có ảnh hưởng cực kỳ lớn đến trạng thái tâm lý. Làm việc thiện, giúp ích cho người và vật, sẽ mang lại cảm giác vui vẻ tinh thần vô tận, từ đó điều hòa hữu ích cho hoạt động chức năng các cơ quan trong cơ thể, giúp chúng phát triển bình thường. Câu nói cổ xưa “Đức dày mang phúc” nghĩa là làm nhiều việc thiện chính là hạnh phúc. Lý do ở đây là: một là làm việc thiện sẽ mang lại cảm giác vui vẻ trong tâm; hai là cảm giác vui vẻ tinh thần sẽ dẫn đến kết quả sinh trưởng và sống lâu.
Phải nhấn mạnh rằng, đạo đức được nói đến trong các phương pháp dưỡng sinh xưa nay là chuẩn mực hành vi của con người, tức là quy tắc làm người. Khái niệm này thường được dùng trong đời sống hàng ngày và giao tiếp xã hội, dùng để đánh giá đúng sai hành vi của người khác và bản thân. Con người cần đạo đức vì mọi hoạt động của con người đều không thể tách rời khỏi xã hội, đều diễn ra trong xã hội. Đạo đức là thước đo đánh giá hành vi nhất định, tồn tại trong ý thức con người. Như “liêm chính, công bằng”, “không lừa trẻ nhỏ, không lừa người già”, “giáo dục không mệt mỏi”, “cứu người khỏi chết”, “giàu không mê dâm, mạnh không khuất phục”, “nghèo nhưng chí không ngắn”... Những phẩm chất đạo đức này là kết quả hình thành lâu dài từ các quan niệm đạo đức truyền thống, là niềm tin mà con người cần cùng nhau tuân thủ.
|
