Bây giờ là thời điểm chuyển mùa từ đông sang xuân, mặc dù nhiệt độ có tăng nhẹ, nhưng thời tiết thất thường, thay đổi liên tục, là mùa dịch cúm, viêm phổi dễ xảy ra. Theo học thuyết dưỡng sinh Đông y, thực phẩm có vai trò điều chỉnh lớn đối với những bất thoải mái do thay đổi thời tiết gây ra. Vậy, ăn gì trong thời điểm này sẽ tốt nhất cho sức khỏe?
Hẹp, thịt dê có thể sinh dương khí
Theo quan niệm Đông y, thời điểm chuyển mùa đông xuân là thời kỳ dương khí tăng trưởng. Theo nguyên tắc "thiên nhân ứng hợp", lúc này cần đặc biệt chú ý bảo vệ dương khí trong cơ thể, ăn nhiều thực phẩm ấm như hành, tỏi, gừng, hẹp, không chỉ giúp trừ hàn, tan lạnh mà còn có tác dụng kháng khuẩn, phòng bệnh. Hành chứa allicin có khả năng kháng khuẩn, ức chế vi khuẩn mạnh, thường xuyên ăn có thể phòng cảm cúm; tỏi chứa allicin – một chất kháng khuẩn cực mạnh, có thể tiêu diệt nhiều loại vi khuẩn, nâng cao miễn dịch; hẹp là món ăn lý tưởng để dưỡng dương trong thời điểm chuyển mùa đông xuân, không chỉ có công dụng điều vị, kháng khuẩn mà còn chứa protein, vitamin A, canxi, phốt pho… dinh dưỡng rất phong phú. Ngoài ra, các thực phẩm ấm bổ thận dương như thịt dê mà mọi người hay ăn vào mùa đông vẫn có thể tiếp tục ăn trong thời điểm chuyển mùa.
Ngược lại, nên hạn chế ăn các thực phẩm lạnh như dưa chuột, bí đao, mầm đậu xanh để tránh cản trở sự sinh phát dương khí trong cơ thể. Cần lưu ý rằng, người thường xuyên gặp các triệu chứng nội nhiệt như khô họng, hôi miệng, táo bón không nên ăn quá nhiều thực phẩm ấm, mà nên ăn một số thực phẩm dưỡng âm nhuận táo như củ sen, bách hợp, củ cải.
Cà chua, củ cải trắng tăng cường miễn dịch
Đông y đặc biệt coi trọng "chính khí" trong cơ thể, cho rằng "chính khí tồn tại bên trong, tà khí không thể xâm nhập", điều này tương tự với việc tăng cường miễn dịch trong y học hiện đại. Các thực phẩm giàu vitamin C giúp duy trì tính toàn vẹn của niêm mạc đường hô hấp, tạo thành rào cản chống lại nhiễm trùng đường hô hấp, là một trong những con đường quan trọng để tăng cường miễn dịch cơ thể. Ngoài ra, bổ sung nhiều vitamin C còn có thể phòng ngừa một số triệu chứng như chảy máu mũi do thời tiết khô hanh và gió nhiều trong mùa đông xuân.
Các loại rau quả như củ cải trắng, ớt xanh, cà chua, bắp cải, rau cải, cần tây, cam, dâu tây đều là thực phẩm giàu vitamin C, nên trong thời điểm này nên ăn nhiều hơn.
Protein thúc đẩy phát triển trẻ em
Trong thời điểm chuyển mùa, mặc dù thời tiết ấm hơn, nhưng vẫn chưa ổn định, vì vậy cần tăng cường cung cấp năng lượng. Nói chung, thực phẩm giàu protein là nguồn cung cấp năng lượng tốt nhất, ví dụ như trứng, cá, tôm, thịt bò, thịt gà, sản phẩm sữa… đều chứa protein chất lượng cao, không chỉ tạo ra năng lượng mà còn là thành phần quan trọng cấu thành globulin miễn dịch, giúp tăng cường miễn dịch cơ thể.
Đặc biệt quan trọng đối với người già, trẻ em và người thể trạng yếu, việc bổ sung đủ protein trong thời điểm chuyển mùa là vô cùng cần thiết. Theo tài liệu do Tổ chức Y tế Thế giới công bố, trẻ em phát triển nhanh nhất vào mùa xuân, và protein có thể thúc đẩy sự phát triển của các cơ quan và mô trong cơ thể, cung cấp dinh dưỡng cho sự tăng trưởng nhanh chóng của trẻ. Người thể chất yếu, dễ bị cảm cúm cũng nên ăn nhiều táo tàu, sắn, gạo lứt để kiện tỳ ích khí, cũng có thể tăng cường miễn dịch.
|
