Cách pha và sắc trà
Bất kể ai có thói quen uống trà lâu dài hay không, hầu hết đều từng pha trà, uống trà, nên cho rằng pha trà uống trà là chuyện bình thường, không thấy có gì bí ẩn. Thực tế, kiến thức về pha trà, sắc trà thật sự rất phong phú.
1. Cách pha
(1) Chọn nước: Nước khác nhau sẽ tạo ra hương vị trà khác nhau, chất lượng nước ảnh hưởng trực tiếp đến chất lượng trà. Vì vậy người xưa Trung Quốc đặc biệt chú trọng chọn nước. Trong sách "Trà Kinh" của Lục Vũ nói rằng: "Nước suối là tốt nhất, nước sông là trung bình, nước giếng là tệ nhất". Hiện nay, ở một số nơi vẫn chú ý chọn nước khi uống trà. Người ta thường chia nước thành "nước cứng" và "nước mềm". Nước cứng chứa nhiều canxi, magie, nước mềm chứa ít canxi, magie. Nước mềm thích hợp để pha trà. Thông thường người ta cho rằng nước suối núi là tốt nhất. Vì nước suối qua lớp đá, cát trong núi lọc sạch, trong lành, ngọt mát, các khoáng chất như natri, canxi, kali hòa tan trong nước carbon dioxide, thành phần nước phong phú. Ví dụ như nước suối Huệ Sơn ở Thường Châu, nước suối Quan Âm ở núi Hổ Khâu ở Tô Châu, nước suối Hổ Pao ở hồ Tây ở Hàng Châu, nước suối Tú Tuyền ở Thiên Tân, đều là những loại nước nổi tiếng để pha trà. Một số nơi dân cư tích trữ nước mưa hoặc tuyết để pha trà, gọi là nước "Thiên Tuyền". Tất nhiên, người sống ở các nơi khác nhau chỉ có thể lấy nước tại chỗ. Nước suối trên núi, nước sông không bị ô nhiễm, nước giếng ngọt sạch đều có thể dùng để pha trà. Nước máy có clo, không thích hợp để pha trà, nhưng nếu để qua đêm hoặc vài ngày, để lắng, có thể dùng. Tóm lại, miễn là nước sạch, ngọt mát, đều có thể pha được trà ngon.
(2) Chọn dụng cụ pha trà: Cùng một loại trà và nước, dùng dụng cụ khác nhau sẽ pha ra trà có màu sắc, hương vị, mùi thơm rất khác nhau, vì vậy cần lựa chọn dụng cụ pha trà. Trung Quốc có rất nhiều loại dụng cụ pha trà truyền thống và hiện đại, chủ yếu gồm: Dụng cụ bằng đất nung, tốt nhất là đất nung tử sa, có thể giữ được hương vị thật của trà; dụng cụ bằng sứ, màu trắng là quý, pha trà nước trà thơm, trong, vị ngon; dụng cụ bằng thủy tinh, pha trà xong, lá trà nở ra, chìm lên, nhìn rõ ràng, rất thú vị.
(3) Nhiệt độ và thời gian định sẵn: Nước dùng để pha trà nên là nước sôi vừa phải, tức là dừng lửa khi nước sôi bọt nổi lên, lúc này nước có chất lượng mềm, các chất tan trong nước trong trà như vitamin, caffeine... có thể hòa tan đầy đủ. Nếu nước sôi quá lâu, pha trà sẽ ảnh hưởng đến màu sắc, hương vị. Còn nếu nước chưa sôi, các thành phần hữu ích trong trà không thể tan ra. Pha trà bằng nước vừa mới sôi tắt lửa, thường có màu sắc và hương vị tuyệt vời. Lúc này nhiệt độ nước khoảng 80°C, là nhiệt độ lý tưởng để pha trà. Mỗi loại trà cần nhiệt độ nước khác nhau, trà đỏ, trà Ô Long, trà Pu-erh cần nước sôi. Thời gian pha tùy theo nhiệt độ nước, độ già non của trà, lượng trà, thông thường 3–5 phút là đủ, pha lần thứ hai, các thành phần hữu ích trong trà đã gần như được chiết xuất hết.
2. Cách sắc
Chủ yếu dùng cho mục đích y tế và chăm sóc sức khỏe. Cách sắc trà này từ dụng cụ sắc, nước, phương pháp sắc đến cách uống đều có yêu cầu riêng, cần tuân theo hướng dẫn của bác sĩ. Ví dụ, dụng cụ sắc, thường dùng nồi đất, nồi đất nung, không nên dùng đồ đựng bằng kim loại, vì các thành phần dược liệu trong trà dễ phản ứng hóa học với kim loại, dẫn đến biến chất, đổi mùi hoặc tạo kết tủa, ảnh hưởng đến chất lượng và hiệu quả của trà, thậm chí gây tác dụng phụ. Phương pháp cụ thể cần căn cứ vào bệnh cần điều trị.
|
