Sau tiết Lập Thu, lượng mưa giảm, thời tiết khô hanh nhưng vẫn nóng bức, nhiều người xuất hiện các triệu chứng "khô thu". Y học cổ truyền Trung Hoa cho rằng "khô" là khí chủ đạo của mùa thu, đồng thời cũng là một trong "Lục Dâm" gây bệnh; "khô" là tà khí mùa thu, dễ tổn thương dịch âm và phổi, làm hao tổn âm phổi. Vì vậy, vào mùa thu cần chú ý điều trị bằng thực phẩm để bổ phổi, dưỡng phổi. Chuyên gia cho rằng: Dưỡng phổi trong mùa khô thu, trái cây và rau củ là hàng đầu! 1. Quả lê: giàu nước và nhiều chất dinh dưỡng, có tác dụng thanh đàm chỉ khái, thanh tâm nhuận phổi, giải độc lợi niệu, trừ phong nhiệt,止 khát, thanh nhiệt hạ hỏa... là loại quả lý tưởng để phòng và chữa chứng khô thu, là vị thuốc tốt để điều trị các chứng như ho đàm, đau họng, ho do nhiệt tổn âm, hoặc ho ra máu do nhiệt. Dùng 2 quả lê, rửa sạch, bỏ vỏ, thái nhỏ, thêm 150g gạo, nấu thành cháo rồi cho thêm đường phèn, có thể dùng để chữa các chứng như phế nhiệt, miệng khô, ho khan, đau họng, khô mũi, đã được sử dụng phổ biến trong dân gian từ lâu. 2. Tỏi, hành tây: có khả năng kháng khuẩn, diệt khuẩn mạnh mẽ, đồng thời có tác dụng ức chế sự phát triển tế bào ung thư, ở Trung Quốc từng được gọi là "kháng sinh thảo dược", có thể hiệu quả trong việc phòng và điều trị các bệnh hệ hô hấp, tiêu hóa, đặc biệt là viêm hạch amidan, viêm phế quản, lao phổi và hen suyễn. 3. Cháo củ cải: Củ cải chứa beta-carotene, có thể chuyển hóa thành vitamin A, rất thích hợp với người da khô, môi nứt nẻ và những người bị khô thu ăn uống. Củ cải vị ngọt, tính bình, vào ba kinh phổi, tỳ, vị, có tác dụng nhuận phổi trừ khô, bổ trung an phổi, chủ trị các chứng như môi khô miệng ráo, táo bón, rối loạn tiêu hóa, đầy bụng khó chịu, đặc biệt phù hợp với người già yếu, thường mắc bệnh. 4. Củ cải: có thể phòng ngừa các chứng như nhiễm trùng đường hô hấp trên, đau họng, viêm phế quản, đồng thời có tác dụng tuyên phế hóa đàm, điều trị cảm cúm, ho, đàm nhiều. 5. Nấm trắng (tuyết nhĩ): protein trong nấm trắng chứa 8 loại axit amin thiết yếu, cùng với acid dị đa đường và polysaccharide nấm trắng, ngoài ra còn chứa nhiều hợp chất hữu cơ phospho, sắt, là món bổ dưỡng tốt cho người thể trạng yếu và dưỡng phổi trong mùa khô, giúp tăng cường miễn dịch, có tác dụng chống ung thư, đối với các chứng như viêm phế quản, nhiễm trùng phổi, viêm phế quản mạn tính kéo dài đều có hiệu quả rõ rệt. 6. Cháo liên tâm bách hợp: công dụng dưỡng âm nhuận phổi, chỉ khát sinh tân, ích khí minh mục, có thể chữa các chứng như ho do phế khô, sốt nhẹ, phiền não hư, kinh sợ mất ngủ. Dùng liên tâm, bách hợp và gạo nếp vừa đủ, nấu đến khi nhừ, thêm mật ong vừa phải, ăn 3 lần mỗi ngày. Bách hợp tươi có tác dụng nhuận phổi, chỉ khái, an thần, phù hợp với người mắc các chứng như viêm phế quản, phổi khí thũng, lao phổi ho ra máu. 7. Cháo bí đao mật ong: có tác dụng thanh nhiệt, chỉ khát, giải độc, nhuận khô, có thể chữa các chứng như ho ra đàm vàng, đau họng, đại tiện táo bón, dùng lâu dài không gây tác dụng phụ. 8. Cháo cúc hoa: có tác dụng nhuận phổi, thanh hỏa gan, minh mục, hạ áp, đặc biệt phù hợp với người cao tuổi mắc bệnh cao huyết áp, bệnh tim thiếu máu cục bộ. Dùng 50g cúc hoa, 150g gạo tẻ, trước tiên sắc cúc hoa lấy nước, sau đó dùng nước này nấu cùng gạo thành cháo. Ngoài ra, các thực phẩm như sơn dược, liên tâm, vừng, mật ong, táo đỏ, trần bì, cáy, yến sào... đều có tác dụng dưỡng âm nhuận phổi; các món như canh tuyết nhĩ đường phèn, thang lê khô hoàng tinh, thạch lê tuyết, thang bách hợp gạo nếp, thang sơn dược gạo nếp, cháo trần bì sơn dược... cũng có công dụng dưỡng âm nhuận phổi, nên thường xuyên ăn.
|