Điều chỉnh chế độ ăn cho trẻ dựa theo màu lưỡi

Trong thực tế lâm sàng thường gặp các bé bị nhiễm trùng đường hô hấp tái phát, gây rất nhiều phiền toái cho cha mẹ. Thực ra, việc điều chỉnh chế độ ăn uống tốt hay xấu có vai trò cực kỳ quan trọng. Vậy căn cứ vào đâu để điều chỉnh chế độ ăn cho trẻ? Y học cổ truyền Trung Hoa cho rằng, lưỡi thông qua kinh lạc trực tiếp hoặc gián tiếp liên hệ với tinh khí của nhiều tạng phủ, khiến tinh khí này dâng lên mặt lưỡi, do đó bệnh lý ở tạng phủ thường phản ánh rõ trên hình thái lưỡi. Quan sát chất lưỡi và lớp màng lưỡi là một trong những phương pháp chẩn đoán chủ yếu của y học cổ truyền Trung Hoa. Nếu cha mẹ có thể thường xuyên quan sát sự thay đổi của lớp màng lưỡi trẻ, kịp thời điều chỉnh chế độ ăn, có thể phòng ngừa bệnh tật từ sớm. Lưỡi của trẻ em bình thường nên mềm mại, linh hoạt, màu hồng nhạt, lớp màng mỏng, độ ẩm vừa phải. Khi mắc bệnh, chất lưỡi và lớp màng lưỡi sẽ thay đổi tương ứng. Khi xuất hiện các biểu hiện sau đây, cần điều chỉnh chế độ ăn ngay lập tức, đồng thời quan sát kỹ xem có dấu hiệu bệnh lý hay không, có cần đi khám bệnh hay không.
⑴ Chất lưỡi nhợt nhạt, lớp màng lưỡi trắng mỏng: Thường là chứng hàn, thấy ở giai đoạn đầu cảm lạnh, nên chọn thực phẩm có tính ấm, như cháo gạo nếp đậu đỏ, ưu tiên thức ăn mềm, dạng súp. Món phụ nên chọn thịt bò, thịt cừu, trứng, củ cải đỏ, hành tây, đường đỏ, dùng giấm, gừng làm gia vị. Trái cây có thể ăn táo, cam mật. Giảm ăn thực phẩm có tính lạnh, như rau trộn lạnh, dưa chuột, bí đao, mầm đậu xanh, cua, ốc, trứng vịt. Kiêng ăn đồ uống lạnh.
⑵ Lớp màng lưỡi trắng dày, bết dính: Thường là chứng hàn thấp, nên dùng thực phẩm ôn vị, kiện tỳ, tán hàn, hóa thấp, loại thực phẩm giống trên. Giảm dùng thực phẩm ngọt, béo, nặng mùi, nếu không sẽ dẫn đến đầy bụng, giảm khẩu vị.
⑶ Lớp màng lưỡi vàng nhẹ hoặc vàng bết: Do thấp nhiệt ở vị, dạ dày hoặc tích trệ ở ruột, thấy ở trường hợp nhiễm trùng, sốt hoặc rối loạn tiêu hóa, thường kèm theo miệng khô, khát nước, bồn chồn, đại tiện khô cứng. Về chế độ ăn nên dùng thực phẩm thanh nhiệt lợi thấp, như củ cải trắng, cà chua, bầu dục, bột sắn, cháo nấu từ đậu xanh hoặc ý dĩ, trái cây có thể dùng quả mâm xôi, lê.
⑷ Lớp màng lưỡi mỏng, ít hoặc trơn láng không có lớp màng, hoặc lớp màng lưỡi bị bong tróc từng phần: Thường do thấp nhiệt ở dạ dày – ruột hoặc âm hư hỏa vượng, thấy ở bệnh giun sán hoặc các bệnh tiêu hao mãn tính. Nên dùng món ăn có tác dụng dưỡng âm, hạ hỏa, sinh tân, cầm ho, như cháo bách hợp, lê, dưa hấu, tránh ăn thực phẩm cay ấm như thịt cừu, tỏi, hành tây.