Tỏi là thực vật thuộc họ Hành tỏi, dùng phần thân tươi làm thuốc. Y học Đông y cho rằng sản phẩm này có thể hành khí, ấm dạ dày, tiêu tích, giải độc, trừ giun. Chủ trị các chứng như ăn uống tích trệ, đau bụng lạnh, phù thũng, tiêu chảy, lỵ, ung nhọt độc, bị giun cắn, sốt rét, nấm da. Gần đây, thông qua các phương tiện khoa học hiện đại, đã tiến hành nghiên cứu sâu về thành phần dược lý và công dụng của tỏi, thu được một loạt kết quả quan trọng:
1. Tác dụng hạ lipid, hạ đường huyết: Chiết xuất tỏi có thể làm giảm rõ rệt lipid máu và lipoprotein mật độ thấp ở thỏ cao mỡ, tăng lipoprotein mật độ cao, làm giảm 72% hàm lượng chất béo trong động mạch chủ, làm nhỏ lại rõ rệt các mảng xơ vữa động mạch, hiệu quả vượt hơn cả an to min. Dầu tỏi có thể ngăn chặn sự tăng lipid máu, duy trì cholesterol và triglyceride trong huyết thanh và gan ở mức bình thường. Cơ chế có thể liên quan đến việc giảm cholesterol este hóa huyết thanh. Tỏi còn ảnh hưởng đến tổng hợp glycogen gan, tăng nồng độ insulin huyết tương, mang lại hiệu quả điều trị khá tốt cho người mắc bệnh tiểu đường.
2. Tác dụng đối với hệ tim mạch: Một loạt thí nghiệm trên động vật và hiệu quả lâm sàng gần đây nhất đều cho thấy allicin có tác dụng hạ huyết áp rõ rệt. Đồng thời cải thiện tuần hoàn vi mạch, tăng lưu lượng máu ngoại biên và hoạt tính của chất kích hoạt plasminogen trong mô, ức chế hoạt tính của yếu tố đông máu, giảm nồng độ malondialdehyde huyết tương, có tác dụng chống xơ vữa động mạch rõ rệt. Dầu tỏi có tác dụng bảo vệ tốt đối với xơ vữa động mạch chủ do tăng cholesterol máu gây ra.
3. Tác dụng kháng vi sinh vật gây bệnh: Tỏi được gọi là kháng sinh tự nhiên, có khả năng diệt hoặc ức chế nhiều vi khuẩn như liên cầu mủ, tụ cầu vàng, song cầu màng não, phế cầu, lao, trực khuẩn tả, thương hàn, đại tràng cầu, vibrio cholerae, và không gây đề kháng. Thành phần hiệu quả nhất là allicin và dầu tỏi có chỉ số khúc xạ trên 1,57. Chiết xuất tỏi có tác dụng ức chế khác nhau đối với nấm da gây bệnh phổ biến, một số nhà nghiên cứu cho rằng trong thành phần kháng khuẩn có một hợp chất tương tự tính chất kháng vi sinh vật, là chất lỏng không bay hơi. Ngoài ra, sản phẩm này còn có tác dụng ức chế virus tế bào khổng lồ rõ rệt, hiệu lực tăng theo nồng độ.
4. Tác dụng chống lão hóa: Một số người so sánh tỏi với nhân sâm. Phát hiện axit allin và chiết xuất ethanol tỏi có hoạt tính chống oxy hóa ngoài cơ thể vượt hơn nhân sâm, trong cơ thể tỏi có tác dụng ức chế hoạt tính superoxide dismutase ở gan tốt hơn nhân sâm, ở não thì kém hơn một chút, gợi ý rằng tỏi có tác dụng nhất định trong việc làm chậm quá trình lão hóa.
5. Tác dụng miễn dịch: Nghiên cứu cho thấy allicin có thể gây chuyển hóa tế bào lympho người, dịch tỏi tự nhiên có thể tăng chuyển hóa tế bào T lympho, tăng hoạt động của đại thực bào và tế bào lympho, làm tăng chức năng miễn dịch.
6. Tác dụng chống tập hợp tiểu cầu: Uống allicin có thể làm giảm rõ rệt tỷ lệ dính tiểu cầu, kéo dài thời gian đông máu ở động vật. Dầu tỏi cũng có tác dụng tan huyết khối và chống tập hợp tiểu cầu.
7. Tác dụng chống ung thư: Gần đây, các học giả nước ngoài phát hiện rằng uống dầu tỏi có thể ức chế quá trình gây ung thư da do chất gây ung thư hóa học benzo(a)pyrene, có thể thông qua ức chế hoạt hóa hệ thống hydroxyl aryl, ngăn chặn quá trình gây đột biến của chất gây ung thư đối với tế bào bình thường ngay từ giai đoạn khởi phát ung thư. Một số nghiên cứu phát hiện rằng sản phẩm này có tác dụng can thiệp rõ rệt đối với tổn thương tiền ung thư gan do nitrosamine gây ra. Dầu tỏi có thể tham gia vào quá trình phân chia và sửa chữa DNA bình thường của tế bào, khi thiếu dầu tỏi sẽ dẫn đến bất thường DNA tế bào, tạo điều kiện cho ung thư phổi, ung thư gan, ung thư thực quản. Dầu tỏi còn có tác dụng tăng số lượng bạch cầu trung tính và đại thực bào. Ăn sống tỏi có thể ức chế sự phát triển của vi khuẩn khử nitrat trong dạ dày, làm giảm lượng nitrit trong dịch vị do vi khuẩn gây ra. Diallyl sulfide và muối canxi trong tỏi là hai yếu tố chống ung thư rất quan trọng, thông qua ngăn ngừa hình thành chất gây ung thư, can thiệp vào hoạt hóa chất gây ung thư, tăng cường khả năng giải độc, loại bỏ các sản phẩm trung gian phản ứng, tránh sự chuyển hóa bình thường của tế bào thành tế bào ung thư. Các thành phần hiệu quả trong tỏi còn có thể kích thích phản ứng miễn dịch, ngăn chặn sự hình thành peroxit, ức chế tăng sinh, tác động vào giai đoạn thúc đẩy hình thành ung thư, từ đó ngăn chặn sự hình thành tế bào ung thư.
8. Tác dụng giải độc: Gần đây, người ta thử dùng viên tỏi 0,3g, uống ba lần mỗi ngày để điều trị ngộ độc chì, hiệu quả đạt 100%. Qua nghiên cứu thay đổi ATPase ở chuột, cũng cho thấy tác dụng đối kháng tốt của tỏi đối với ngộ độc thủy ngân.
9. Khác: Tỏi còn có tác dụng chống bức xạ, bảo vệ màng sinh học. Dung dịch tỏi 0,5% sau 5 phút có thể làm mất hoạt lực của trùng roi âm đạo. Sản phẩm này cũng có thể dùng để phòng và điều trị các bệnh như viêm nướu răng, chảy máu cam, cảm cúm, viêm dạ dày mạn tính. Chiết xuất tỏi có thể làm tăng tỷ lệ chết của ấu trùng muỗi Culex, dung dịch chiết xuất với tỷ lệ một phần triệu có tác dụng đuổi muỗi cái.
|
